Altı Cumhuriyetçi milletvekili, 219'a 211 oyla gümrük vergilerini engellemek için Demokratlara katıldı. Trump'ın tasarıyı veto etmesi bekleniyor.
ABD Temsilciler Meclisi, çarşamba günü Başkan Donald Trump'ın Kanada'ya getirdiği gümrük tarifelerini yürürlükten kaldırmak için oy kullandı; bu, Beyaz Saray'ın gündemine yönelik ender bir azarlama niteliği taşıyor.
Altı Cumhuriyetçi milletvekili, tarifeleri engellemek için Demokratlara katıldı ve nihai oy sayısı 219'a karşı 211 oldu.
Oylama, çoğunluğu Cumhuriyetçilerin elinde olan Temsilciler Meclisi'nin, başkanla onun alametifarikası haline gelen bir politika konusunda karşı karşıya geldiği ilk anlardan birini işaret ederek, Trump'ın anında sert tepkisini çekti.
“Herhangi bir Cumhuriyetçi, ister Temsilciler Meclisi'nde ister Senato'da olsun, tarifelere karşı oy verirse seçim zamanı geldiğinde bunun ciddi sonuçlarına katlanacak ve buna ön seçimler de dahil!” diye yazdı başkan sosyal medyada.
Karar tasarısı, Trump'ın tarifeleri devreye sokmak için ilan ettiği ulusal acil durumu sona erdirmeyi hedefliyor; ancak politikanın fiilen geri alınması için başkanın desteği gerekiyor. Bu desteğin sağlanması son derece düşük bir ihtimal, bu da oylamayı büyük ölçüde sembolik kılıyor. Tasarı şimdi onay için Senato'ya gidiyor.
Trump, ABD'nin ticaret ortaklarını müzakere masasına oturtmak için gümrük tarifelerinin gücüne inanıyor. Ancak milletvekilleri, ticaret savaşlarının ortasında kalan şirketlerden ve yüksek fiyatlarla baş etmeye çalışan seçmenlerden gelen tepkilerle karşı karşıya.
“Bugünkü oylama basit, hem de çok basit: Amerikan ailesinin yaşam maliyetini düşürmek için mi oy vereceksiniz, yoksa sadece bir kişiye, Donald J. Trump'a sadakat uğruna fiyatların yüksek kalmasını mı isteyeceksiniz?” dedi New York milletvekili Gregory Meeks. Meeks, karar tasarısının mimarı olan Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi.
Politikanın gidişatına dair rahatsızlık
Bu yüksek riskli an, özellikle ekonomik meselelerin seçmen nezdinde karşılık bulduğu ara seçimler öncesinde, Meclis'in başkanın izlediği yönle ilgili huzursuzluğuna dair bir fotoğraf sunuyor.
Senato, Kanada ve Brezilya gibi ülkelere uygulanan Trump tarifelerini reddeden ayrı bir karar tasarısını daha önce kabul etmişti.
Kanada'nın Ontario eyaletinin Başbakanı Doug Ford, sosyal medyada son oylamayı “önümüzde hâlâ yapılacak çok iş olsa da önemli bir zafer” olarak nitelendirdi. Her iki partiden de, “iki büyük ülkemiz arasındaki serbest ticaret ve ekonomik büyümeyi savunan” milletvekillerine teşekkür etti.
Trump, kısa süre önce, Kanada'nın Çin'le planladığı ticaret anlaşması nedeniyle bu ülkeden ithal edilen mallara yüzde 100 gümrük vergisi koymakla tehdit ederek, uzun süredir ABD'nin müttefiki olan Kanada ve Başbakan Mark Carney ile arasındaki gerilimi tırmandırdı.
Bundan önce ise Trump, bu ülkeden yasa dışı uyuşturucu akışının ABD ulusal güvenliğine olağanüstü bir tehdit oluşturduğunu öne sürerek Kanada'ya yönelik tarifeler getirmişti. Bu vergiler, ABD-Meksika-Kanada ticaret anlaşmasının kapsamı dışında kalan ithal ürünlere uygulanıyordu.
Cumhuriyetçi kopuşlar oylamayı zorladı
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, tarifelere ilişkin bir dava konusunda Yüksek Mahkeme'nin beklenen kararını beklemeleri için milletvekillerini teşvik ederek bu karşı karşıya gelişin önüne geçmeye çalıştı.
Karmaşık bir içtüzük değişikliğiyle konunun Genel Kurul'a gelmesini engellemeye çalıştı. Ancak Johnson'ın stratejisi, Salı gecesi geç saatlerde, Demokratların tasarısının ilerlemesini sağlayan usul oylaması sırasında bazı Cumhuriyetçilerin ayrışmasıyla çöktü.
Salı akşamının ilerleyen saatlerinde, Cumhuriyetçi Parti yönetimi uzun süren usul oylaması boyunca destek toplamaya uğraşırken, Johnson'ın da desteğini esirgeyen Cumhuriyetçi milletvekilleriyle konuştuğu görülüyordu; ancak sayılar onun aleyhineydi.
“Hayal kırıklığına uğradık,” dedi Beyaz Saray Ulusal Ekonomik Konsey Direktörü Kevin Hassett, çarşamba sabahı Beyaz Saray'da gazetecilere konuşurken. “Başkan, tarifelerinin yürürlükten kaldırılmamasını sağlayacak.”
Trump ile tarifeler arasında sıkışanlar
Oylama öncesinde bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri, karşılarındaki seçeneklere dair rahatsızlıklarını dile getirdi; Demokratlar ve birkaç başına buyruk Cumhuriyetçi ise ticaret politikasını yalnızca başkanın belirlemesine izin vermek yerine Kongre'nin kendi yetkisini kullanması gerektiğini meslektaşlarına hatırlatıyordu.
Nebraska'yı temsil eden Cumhuriyetçi Don Bacon, Trump'ın tarifelerinin yasallığı konusunda Yüksek Mahkeme kararını bekleme çağrısının kendisini ikna etmediğini söyledi. Tasarı lehine oy verdi.
“Kongre neden kendi ayakları üzerinde durup, bağımsız bir erk olduğumuzu söylemiyor?” diyen Bacon, “Yetkilerimizi savunmalıyız. Umarım Yüksek Mahkeme de bunu yapar ama biz yapmazsak yazıklar olsun bize,” ifadelerini kullandı.
Yeniden seçime girmek yerine emekliye ayrılmayı seçen Bacon, ayrıca gümrük tarifelerinin kötü bir ekonomik politika olduğunu savundu.
Johnson'ın hamlesi boşa çıkınca diğer Cumhuriyetçiler de hızla karar vermek zorunda kaldı.
“Günün sonunda, başkanımızı desteklemek zorunda kalacağız,” dedi Teksaslı Cumhuriyetçi milletvekili Keith Self.