Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, savaşın uzaması halinde küresel ekonomi üzerindeki etkilerin ciddi olabileceği uyarısında bulundu.
Asya piyasalarındaki sert satışların ardından Avrupa borsaları haftaya düşüşle başladı. Petrol fiyatlarının hızla yükselmesi ve küresel ekonomiye ilişkin endişeler yatırımcıların risk iştahını zayıflattı.
REKLAM
REKLAM
Japonya’nın gösterge endeksi Nikkei 225 yüzde 5’in üzerinde değer kaybederken, Tayvan borsası da yüzde 4,4 geriledi. Petrol fiyatlarının varil başına 120 dolara yaklaşması, özellikle enerji ithalatına bağımlı Asya ekonomileri üzerinde baskı oluşturdu.
Avrupa’da ise sabah saatlerinde tüm büyük endeksler negatif bölgede işlem gördü. Londra’daki FTSE 100 yüzde 1,6 gerilerken Frankfurt DAX, Paris CAC 40 ve Milano FTSE MIB endeksleri yüzde 2,4’ün üzerinde düşüş kaydetti. Madrid IBEX 35 yaklaşık yüzde 2,7 değer kaybederken, pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi de yaklaşık yüzde 2 geriledi.
Piyasalar üzerindeki baskıyı artıran bir diğer gelişme ise Almanya’dan gelen zayıf ekonomik veriler oldu. Almanya’da sanayi üretimi ve fabrika siparişleri yılın başında geriledi. Resmi verilere göre sanayi üretimi ocak ayında yüzde 0,5 düştü. Bir önceki ayda ise üretim yüzde 1 gerilemişti.
Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu yeniden yükseltebileceği endişesi de yatırımcıları tedirgin ediyor. Bu durum Avrupa Merkez Bankası’nın bu yıl faiz artırabileceği beklentilerini güçlendiriyor.
Petrol fiyatları yükseldi
Petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş, hafta sonu İran savaşında tarafların yeni hedeflere saldırmasının ardından hız kazandı. Çatışmaların petrol ve doğalgaz üretimi ile taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Basra Körfezi bölgesine yayılması piyasaları endişelendirdi.
Brent petrolün varil fiyatı günün erken saatlerinde 119,50 dolara kadar yükseldi. Daha sonra fiyatlar bir miktar gerileyerek yaklaşık 107,80 dolar seviyesine indi.
ABD ham petrolü olarak bilinen West Texas Intermediate (WTI) ise varil başına 119,48 dolara kadar çıktıktan sonra Avrupa piyasalarının açılışında yaklaşık 103 dolar seviyesinde işlem gördü.
Financial Times’ın haberine göre bazı G7 ülkeleri petrol piyasalarındaki baskıyı azaltmak için stratejik rezervleri serbest bırakmayı değerlendiriyor. Ancak bu bilgi henüz resmi olarak doğrulanmadı.
Enerji piyasasında baskı artıyor
Analistler, İran’daki petrol tesislerine yönelik saldırıların küresel enerji piyasasındaki baskıyı artırabileceği uyarısında bulunuyor. Yatırım stratejisti Lindsay James’e göre İran küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’ünü sağlıyor ve ihracatının büyük bölümü Çin’e gidiyor.
İran’ın ihracat kapasitesinde uzun süreli bir aksama yaşanması halinde bunun hem Çin ekonomisini hem de küresel piyasaları etkileyebileceği belirtiliyor.
Çatışmaların Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatı da aksatması Avrupa’da doğalgaz piyasasını baskı altına aldı. Avrupa’da doğalgaz vadeli fiyatları pazartesi günü yüzde 14’ten fazla yükselerek megavat saat başına 61 euronun üzerine çıktı. Bu seviye son üç yılın en yüksek seviyelerine yakın.
Bölgedeki bazı üreticilerin üretimi azaltması ve Katar’daki Ras Laffan sıvılaştırılmış doğalgaz tesisinin geçen hafta kapatılması da piyasadaki gerginliği artırdı.
Rusya’nın da Avrupa’ya doğal gaz ihracatını durdurabileceği yönünde uyarıda bulunması enerji piyasasındaki belirsizliği artırdı. Avrupa Birliği’nde gaz depolarının doluluk oranı ise yüzde 30’un altında bulunuyor.
IMF’den uyarı
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, savaşın uzaması halinde küresel ekonomi üzerindeki etkilerin ciddi olabileceği uyarısında bulundu.
Tokyo’da düzenlenen bir etkinlikte konuşan Georgieva, çatışmanın uzaması halinde büyüme, enflasyon ve piyasa beklentileri üzerinde baskı oluşabileceğini söyledi.
Georgieva, petrol fiyatlarında yıl boyunca kalıcı olacak yüzde 10’luk bir artışın küresel enflasyonu yaklaşık 0,4 puan artırabileceğini ve dünya ekonomisinin büyümesini 0,1 ila 0,2 puan düşürebileceğini belirtti.