Çevre ve Enerji Bakanı Maria da Graça Carvalho, mevcut durumun devam etmesi halinde hükümetin piyasaya doğrudan müdahale edebileceği uyarısında bulundu.
Portekiz, hızla artan doğalgaz ve akaryakıt fiyatları nedeniyle Avrupa Birliği'nin (AB) "enerji krizi" ilan etme kriterlerine her geçen gün daha fazla yaklaşıyor.
REKLAM
REKLAM
Çevre ve Enerji Bakanı Maria da Graça Carvalho, mevcut durumun devam etmesi halinde hükümetin piyasaya doğrudan müdahale edebileceği uyarısında bulundu.
Bakan Carvalho, "Enerji krizi ilan etme kriterlerine yaklaşıyoruz," diyerek, bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda aileleri ve şirketleri korumaya yönelik hazırlanan özel tedbirlerin hayata geçirileceğini vurguladı.
Avrupa Birliği, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve enerji dönüşümü süreciyle birlikte enerji piyasası düzenlemelerini revize etmişti.
2024/1788 sayılı AB direktifi, yenilenebilir gaz, doğalgaz ve hidrojen piyasaları için enerji fiyat krizleriyle başa çıkmaya yönelik resmi mekanizmalar öngörüyor.
Bu kurallara göre, AB Konseyi bölgesel veya birlik düzeyinde bir doğalgaz fiyat krizi ilan edebiliyor. Ancak bu eşiğin aşılması için belirli şartların oluşması gerekiyor:
- Toptan doğalgaz fiyatlarının son beş yılın ortalamasının en az 2,5 katına çıkması ve 180 €/MWh seviyesinin altına düşmemesi,
- Veya perakende doğalgaz fiyatlarında yaklaşık yüzde 70 oranında keskin bir artış yaşanması.
Bakan Carvalho, Portekiz'in bu seviyelere ulaşması durumunda Bakanlar Kurulu kararı alınacağını ve Avrupa Komisyonu ile Avrupa Konseyi'nin bilgilendirilerek gerekli onayların temin edileceğini belirtti.
Hükümet, enerji krizi durumunda uygulanacak tedbirler paketini geçtiğimiz günlerde onayladı. Bu önlemler arasında fiyatların maliyetin altında sabitlenmesi veya sınırlandırılması gibi radikal adımlar bulunuyor.
Cumhurbaşkanlığı Bakanı António Leitão Amaro, şu an için bu eşiklerden hala uzak olduklarını belirtse de Çevre ve Enerji Bakanlığı, özellikle doğalgaz piyasasındaki kötüleşmeye dikkat çekti.
Bakanlık, doğalgaz fiyatlarının Orta Doğu'daki gerilimin tırmandığı dönemden bu yana yüzde 85 oranında arttığını, Katar'daki üretim altyapısındaki aksaklıkların küresel arzı olumsuz etkilediğini bildirdi.
Bakan Carvalho, olası bir kriz ilanının bir arz sıkıntısı anlamına gelmediğini, aksine "fiyat şoklarına karşı bir koruma aracı" olduğunu ve normal şartlarda "devlet yardımı" sayılabilecek desteklerin bu sayede yasal hale geleceğini ifade etti.
Doğalgazdaki karamsar tabloya rağmen Portekiz'in elektrik sektörü daha dirençli görünüyor. Ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 80'inin yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması, elektrik fiyatlarını küresel dalgalanmalara karşı daha korunaklı kılıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, küresel ekonominin "çok ciddi bir tehdit" ile karşı karşıya olduğunu belirterek, hiçbir ülkenin bu krizin etkilerinden muaf kalamayacağını savundu.
Birol, Orta Doğu'daki gerilimlerin petrol piyasaları üzerindeki etkisinin 1970'lerdeki petrol şoklarından daha ağır olduğunu ifade etti.
IEA, tüketicilerin üzerindeki baskıyı hafifletmek için fiyat müdahalesinden ziyade tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesini öneriyor.
Bu öneriler arasında uzaktan çalışmanın teşvik edilmesi, yol hız sınırlarının düşürülmesi, toplu taşıma kullanımı ve evlerde doğalgaz yerine elektrikli pişirme sistemlerine geçilmesi yer alıyor.