İran savaşı ABD'de enflasyonu yüzde 3,8'e yükseltti: Benzin fiyatları da arttı

ABD tüketici fiyatları, 10 haftadır devam eden İran savaşının enerji maliyetlerini yükseltmesiyle geçen ay yeniden keskin bir tırmanış gösterdi. Salı günü açıklanan verilere göre, ABD Çalışma Bakanlığı'nın tüketici fiyat endeksi Nisan 2025'e göre yüzde 3,8 arttı.

REKLAM

REKLAM

Aylık bazda nisan ayı fiyatları mart ayına kıyasla yüzde 0,6 artarken, benzin fiyatları ay boyunca yüzde 5,4 yükseldi. Aylık bazdaki artış, şubat ayından mart ayına kadar olan yüzde 0,9'luk artışa kıyasla düşüş gösterdi.

ABD hükümeti verilerine göre, benzin fiyatları bir yıl öncesine kıyasla yüzde 28'den fazla arttı. AAA motor kulübü, bir galon benzinin ortalama fiyatının salı günü 4,50 doların (3,84 euro) üzerinde olduğunu ve geçen yılın bu zamanına göre yaklaşık yüzde 44 daha yüksek olduğunu bildirdi.

Volatil gıda ve enerji maliyetleri hariç tutulduğunda, çekirdek tüketici fiyatları geçen ay mart ayına göre yüzde 0,4 ve Nisan 2025'e göre yüzde 2,8 arttı - enerji fiyatlarındaki patlamanın henüz diğer alanlara yayılmadığını gösteren nispeten mütevazı rakamlar.

Et fiyatlarındaki artışın etkisiyle bir önceki ay hafif gerileyen market fiyatları mart ayından nisan ayına yüzde 0,7 arttı.

Navy Federal Credit Union'ın baş ekonomisti Heather Long, "Enflasyon şu anda ABD ekonomisi üzerindeki en önemli engel," diye yazdı.

"Gerçek bir mali sıkışma yaşanıyor. Son üç yıldır ilk kez enflasyon tüm ücret artışlarını tüketiyor," diyen Long sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu orta sınıf ve düşük gelirli haneler için bir gerileme ve onlar da bunun farkında. Harcamalarını kısmak ve her bir doları esnetmek zorundalar."

Nisan ayında ortalama saatlik ücretler, enflasyonun hesaba katılmasının ardından bir önceki yıla göre yüzde 0,3 düşerek son 3 yılın ilk yıllık düşüşünü kaydetti.

'Sektörde resesyon düzeyinde düşüş'

Enflasyon, COVID-19 karantinalarının sonundaki tedarik zinciri darboğazları ve Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin ardından yaşanan enerji fiyat şokunun etkisiyle Haziran 2022'de yıllık bazda yüzde 9,1'lik fiyat artışıyla zirve yaptığından bu yana aşağı yukarı istikrarlı bir şekilde düşüyordu. Ancak enflasyon ABD Merkez Bankası'nın yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kaldı.

Ardından ABD ve İsrail 28 Şubat'ta İran'a saldırdı. Tahran da komşularını bombalayarak ve dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) beşte birinin geçtiği Hürmüz Körfezi'ne erişimi kapatarak bu saldırılara karşılık verdi. Bunun üzerine enerji fiyatları fırladı.

Gösterge faiz oranlarını 2026'da düşürmesi beklenen Fed, İran savaşının ne kadar süreceğini ve yüksek enerji fiyatlarının diğer ürünlere yayılarak daha geniş bir enflasyonist salgını tetikleyip tetiklemeyeceğini görmek için beklerken temkinli davranmaya başladı.

ABD Başkanı Donald Trump, ekonomiyi canlandırmak için faiz oranlarını düşürmeyi reddettiği için Fed'i ve bankanın görevden ayrılan başkanı Jerome Powell'ı eleştirdi.

Trump, Powell'ın yerine Kevin Warsh'ı seçti. Warsh'ın bu hafta Senato tarafından onaylanması bekleniyor.

Warsh'ın savaştan kaynaklanan belirsizlikler nedeniyle faizi düşürüp düşürmeyeceği ya da düşürmeyi denemesi halinde Fed'in faiz belirleme komitesindeki meslektaşlarını ikna edip edemeyeceği belirsizliğini koruyor.

Bazı şirketler de savaşın ağırlaştırdığı ekonomik etkiyi hissetmeye başladı. Örneğin, KitchenAid ve Maytag beyaz eşyalarını üreten Whirlpool, geçen hafta son çeyreğinde gelirinin yaklaşık yüzde 10 düştüğünü bildirdi ve savaşın tüketici güvenini sarsan "resesyon düzeyinde bir sektör düşüşüne" neden olduğunu ifade etti.

Iowa'dan 31 yaşındaki Grace King, gıda reyonundaki ve pompadaki yüksek fiyatların giyim gibi harcamalarını kısmasına neden olduğunu söyledi. Yönetici asistanı eskiden giyim için çoğunlukla Amazon'dan olmak üzere ayda 200 dolar (170 euro) harcadığını ama artık bu alanda harcama yapmadığını belirtti.

"Satın aldığım yiyeceklerden depoyu doldurmak için kullandığım benzine kadar her alanda baskı var," dedi. "Gösterişli harcamalarımı ciddi şekilde azalttım."