ABD Hazine Bakanlığı, yaptırımlı petrol gelirlerini aktaran İran bağlantılı kara para aklama ağlarının daha yakından izlenmesi için bankalara talimat verdi. Adım, müzakerelerin tıkanmasıyla Tahran’ı anlaşmaya zorlamayı hedefleyen stratejinin parçası.
İran’ın uluslararası ticaret kısıtlamalarını aşmak için kullandığı karmaşık finansal sistemleri dağıtmak ve Tahran’ı bir anlaşmaya zorlamak amacıyla ABD Hazine Bakanlığı, bankacılık sektörüne denetimleri artırma çağrısı yaptı.
Girişim, yaptırım uygulanan petrol satışlarından elde edilen gelirleri gizlemek için paravan şirketler ve dijital varlıklar üzerinden sermaye transfer eden gizli ağların tespit edilmesinde özel bankaların da devreye girmesini öngörüyor.
ABD bankalarına özellikle sevkiyat belgelerinde 'Malaysian blend' olarak etiketlenen petrolü yakından izleme talimatı verildi. Bu ifadenin, iddiaya göre, petrolün İran menşeli olduğunu gizlemek için sıklıkla kullanıldığı belirtiliyor.
Diğer uyarı işaretleri arasında "eksik ya da açıkça sahte sevkiyat kayıtları" ve yükün asıl kaynağını gizlemek amacıyla açık denizde gemiden gemiye yapılan transferler yer alıyor.
Bu adım, ABD hükümetinin nisan ayında başlattığı ve 'Economic Fury' adı verilen koordineli kampanyasının son halkası. Girişim, İran rejimini mali açıdan izole etmek ve başlıca gelir kaynaklarını sistematik biçimde kesmek amacıyla "azami ekonomik baskı" uygulamayı hedefliyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, pazartesi günü Trump yönetiminin bu stratejiye bağlılığını yineledi ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun İran petrolünün satışı ve sevkiyatını kolaylaştırdığı belirtilen 12 kişi ve kuruluşun yaptırım listesine alındığını duyurdu.
Uluslararası nakliye merkezleri ABD makamlarının merceğinde
Uluslararası nakliye merkezlerinin rolü de daha yakından incelenmeye başlandı.
ABD Hazine Bakanlığı bünyesindeki Mali Suçları Uygulama Ağı’na (FinCEN) göre, Irak, BAE ve Hong Kong merkezli onlarca denizcilik şirketinin, yaptırım uygulanan İran petrolünün taşınmasında rol aldığı belirlendi.
ABD makamlarının pazartesi günü yayımladığı rapora göre bu şirketler, İran petrol şirketleriyle bağlantılı yaklaşık 4 milyar dolar değerinde işlem gerçekleştirdi ve bu fonların en az 707 milyon dolarını 2024’te ABD hesapları üzerinden işledi.
ABD Hazine Bakanlığı, nisan ayında Çin, Hong Kong, BAE ve Umman’daki finans kuruluşlarına bu konuda resmi yazılar göndermişti.
Bu yazılarda, İran’ın ticari faaliyetlerini kolaylaştırdığı tespit edilen herhangi bir kuruluşa ikincil ABD yaptırımları uygulanabileceği yönünde sert bir uyarı yer aldı. Yazılarda ayrıca bu ülkeler, yasa dışı işlemlerin sınırlı denetimle kendi yerel bankacılık sistemleri üzerinden geçmesine izin vermekle suçlandı.
Ateşkes ve sonraki müzakereler giderek daha kırılgan hale gelirken, ABD dolarından dışlanma tehdidi Washington’ın İran ekonomisini izole etme ve Devrim Muhafızları üzerinde baskı kurma çabalarında güçlü bir araç olmaya devam ediyor.