Son iki yılda Avrupa'da hane halkı reel gelir artışı en çok Polonya ve Portekiz'de görüldü. Büyük ekonomiler arasında İspanya öne çıktı.
Ülkeler ve kurumlar ekonomik büyümeyi ölçmek için çok sayıda göstergeyi takip ediyor; bunlar arasında en yakından izlenenlerden biri gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) artışı.
REKLAM
REKLAM
Ancak GSYH büyümesi, enflasyona göre düzeltilmiş olsa bile, insanların ceplerine giren gerçek geliri yansıtmıyor.
Kişi başına reel hanehalkı geliri, hanelerin harcamaya ya da bir kenara koymaya gerçekten hazır olan kazançlarındaki değişimi ölçerek yaşam standartlarına dair daha isabetli bir gösterge sunuyor.
Peki, 2025'te kişi başına reel hanehalkı gelirinde en yüksek yıllık artışı hangi Avrupa ülkeleri kaydetti?
İncelenen 16 Avrupa ülkesinin 14'ünde, kişi başına reel hanehalkı geliri 2024'e kıyasla geçen yıl arttı; yalnızca ikisinde düşüş görüldü.
Polonya, %4,1 ile en yüksek reel artışı kaydederek başı çekti. Ülke, 2024 ve 2025'in her ikisinde de en yüksek artışı kaydederek iki yıllık dönemde reel hanehalkı gelirinde güçlü bir yükselişe işaret etti.
OECD, Polonya'da “çalışan ücretlerindeki artışların azalan sosyal yardımları telafi ettiğini ve bunun kişi başına reel hanehalkı geliri büyümesinin hızlanmasına yol açtığını” vurguladı.
Hollanda (%2,3) ve Portekiz (%2) de en az %2’lik artışlar kaydetti. Danimarka (%1,9), Yunanistan (%1,8) ve İspanya (%1,5) ise %1,5 ile %2 arasında artış gördü.
OECD, Yunanistan'da hem çalışan ücretlerinde hem de net mülk gelirlerinde artış görüldüğünü belirterek, işsizlik oranının 2009'dan bu yana en düşük seviyesine inmesinin de bu büyümede önemli rol oynadığını kaydetti.
Belçika (%1,4), Macaristan (%1,2) ve İsveç (%1,2) kişi başına reel hanehalkı gelirinde %1’in üzerinde artış kaydetti.
Büyük ekonomilerde en yüksek artış İspanya'da, en düşük Fransa'da
İtalya, 2025’te %0,8’lik artışla OECD ortalamasına denk geldi. Ancak ülkede kişi başına reel hanehalkı geliri yılın son çeyreğinde belirgin biçimde daraldı; üçüncü çeyrekteki %0,4’lük artışın ardından 2025’in dördüncü çeyreğinde %0,9 geriledi.
OECD’ye göre bunun başlıca nedeni artan enflasyon ile elde edilen mülk gelirlerindeki düşüş oldu.
2025 yılının geneline bakıldığında, Çekya (%0,7), Birleşik Krallık (%0,7) ve Almanya (%0,6) ortalamanın hemen altında, ona yakın oranlar kaydetti.
Birleşik Krallık’ta son çeyrekte büyüme güçlü seyretti; üçüncü çeyrekteki %1,2’lik düşüşün ardından %1,1 artış kaydedildi.
OECD açıklamasında, “Bu toparlanma büyük ölçüde çalışan ücretlerindeki ve sosyal yardımlardaki artışları, ayrıca gelir ve servet üzerinden alınan vergilerdeki düşüşü yansıtıyor” denildi.
Buna karşılık Fransa’da artış sadece %0,2 ile sınırlı kaldı.
Gerileme yaşayan tek ülkeler Finlandiya ve Avusturya
Finlandiya ve Avusturya, 2025’te kişi başına reel hanehalkı gelirinin yıllık bazda gerilediği tek iki ülke oldu; sırasıyla %0,7 ve %1,8’lik düşüşler kaydedildi.
VATT Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü’nden Tuomas Matikka, Euronews’e yaptığı değerlendirmede, “Finlandiya’da hanehalkı gelirlerindeki zayıf büyümeyi etkileyen pek çok faktör var, ancak ana etkenlerin son birkaç yılda içinde bulunduğumuz konjonktürel döngüde ekonomik büyümenin yavaş seyretmesinden kaynaklanması muhtemel” dedi.
Matikka, bu yavaşlamaya yükselen işsizlik ile artan bütçe açığını kontrol altına almak amacıyla sosyal yardımlarda ve diğer kamu harcamalarında yapılan kesintilerin eşlik ettiğini de sözlerine ekledi.
OECD ayrıca Finlandiya’daki gerilemeyi, gelir ve servet üzerinden alınan vergilerdeki artışlara da bağladı.
OECD genelinde kişi başına reel hanehalkı gelirindeki büyüme 2025 yılı toplamında %2,1’den %0,8’e gerileyerek yavaşladı. Benzer eğilim Avrupa ülkelerinin çoğunda da görüldü.
2024’te listedeki 16 ülkenin tamamı artış kaydetmişti. Ancak 2024 ile 2025 karşılaştırıldığında, sadece dört ülkede büyüme oranı 2025’te 2024’ün üzerine çıktı.
En belirgin artışlar Belçika ve Danimarka’da yaşandı; Belçika’da büyüme %0,5’ten %1,4’e, Danimarka’da ise %1’den %1,9’a yükseldi. İsveç’te oran %0,4 puan, Hollanda’da ise %0,2 puan arttı.
Avusturya ise ters yönde seyretti. Ülke, 2024’te %3,6 büyüdükten sonra 2025’te %1,8’lik bir düşüş yaşadı.