Avrupa'da milyonlarca kişi, maaşını bilmeden iş başvurusu yapıyor. Ücret şeffaflığını artırıp cinsiyet uçurumunu kapatmayı hedefleyen yeni AB kuralları 7 Haziran'da yürürlüğe girecekti, ancak çoğu ülke takvimi kaçıracak.
Aldığınız ücretin adil olup olmadığını nasıl anlarsınız? Avrupa'nın büyük bölümünde çalışanların, işlerin ne kadar ödediği ve kendi maaşlarının benzer işi yapan diğerlerinin kazançlarıyla nasıl karşılaştığı konusunda hâlâ sınırlı bilgisi var.
REKLAM
REKLAM
AB'nin Ücret Şeffaflığı Direktifi, işverenleri maaşlar konusunda daha şeffaf olmaya zorlayarak ve eşit işe eşit ücret ilkesini güçlendirmeye yardımcı olarak bunu değiştirmeyi amaçlıyor.
Yönerge, AB'deki cinsiyete dayalı ücret farkını azaltmaya yardımcı olmayı hedefliyor; Eurostat'a göre bu fark yüzde 11 düzeyinde ve bu da kadınların brüt saatlik kazançlarının erkeklerden ortalama yüzde 11 daha düşük olduğu anlamına geliyor.
Birçok kadın için, direktifin hayata geçirilmemesi her yıl doğrudan gelir kaybı anlamına geliyor.
Avrupa Sendikalar Konfederasyonu'na (ETUC) göre ücret şeffaflığının hayata geçirilmemesi, AB'de kadınlara yılda en az 4,8 milyar avroya mal olacak; bu rakam 7,2 milyar avroya kadar çıkabilir; yani kadın başına yılda 465 ile 700 avro arasında bir kayba denk geliyor.
AB ülkelerinin kuralları en geç 7 Haziran 2026'ya kadar yürürlüğe koymaları gerekiyor, ancak üç yıllık uygulama süresinin ardından çoğunun bu takvime yetişemeyeceği şimdiden belli.
Peki, hangi AB ülkeleri Ücret Şeffaflığı Direktifi'ni hayata geçirdi? Geri kalanlarda son durum ne? Ve Avrupa genelinde, iş ilanlarında maaş bilgisi şeffaflığının en yüksek olduğu ülkeler hangileri?
Altı AB ülkesi hâlâ hiçbir adım atmadı
Uluslararası hukuk bürosu Addleshaw Goddard'ın uygulama takibine göre, Mayıs 2026 itibarıyla 27 AB ülkesinden altısı yönergeyi uygulamaya dönük hiçbir adım atmış değil: Avusturya, Bulgaristan, Hırvatistan, Macaristan, Lüksemburg ve Portekiz.
Eylül 2025'te bu sayı 10 ülkeydi.
İsveç her ne kadar bir tasarı yayımlamış olsa da hükümet, işverenler üzerindeki ağır idari yükü gerekçe göstererek Mart 2026'da süreci süresiz olarak askıya aldı.
Almanya'nın mevzuatını 2026'da güncellemesi bekleniyor. Çekya, Finlandiya, Yunanistan, Slovenya ve İspanya'da ise yasa taslaklarının hazırlanması öngörülüyor.
On ülke yasa taslağını yayımladı
On AB ülkesi yasa taslaklarını yayımlamış durumda; ancak süreçler farklı aşamalarda. Bu ülkeler Kıbrıs, Danimarka, Estonya, Fransa, İrlanda, İtalya, Letonya, Litvanya, Hollanda ve Romanya.
Belçika, Malta ve Polonya ise yönergeyi kısmen hayata geçirmiş durumda.
Slovakya'da Parlamento 15 Nisan 2026'da Eşit Ücret Yasası'nı kabul etti; yasa 7 Haziran 2026'da yürürlüğe girecek.
Fransa'da ciddi belirsizlik
"Fransa'da 7 Haziran tarihli son teslim süresine uyulamayacağı kuvvetle muhtemel. Bu da ciddi bir belirsizlik yaratıyor ve yasa çıkarıldıktan sonra bile, temel unsurların ayrı uygulama kararnameleriyle tanımlanması gerekecek; bunun için de ortada net bir takvim yok" diye konuştu Addleshaw Goddard'ın Fransa'daki İstihdam Ortağı Jérémie Paubel, Euronews Business'a.
Öngörülü davranmanın belirleyici olduğunun altını çizen Paubel, şirketlerin şimdiden pozisyonlarını sınıflandırmak, ücret sistem ve yapılarını denetlemek, mevcut eşitsizlikleri tespit etmek gibi adımlar atması, ama hepsinden önemlisi, yasama sürecini yakından takip etmesi gerektiğini vurguladı.
Almanya'da ne olacak?
"Uygulama takvimine uyulmaması, hukuki açıdan temiz bir ‘bekleme dönemi’ yaratmıyor. Aksine, şirketlerin henüz net ulusal kurallara sahip olmadığı, ancak mahkemelerin, çalışanların ve işçi konseylerinin şimdiden Yönerge'nin çizdiği istikamete baktığı bir geçiş dönemi ortaya çıkıyor" dedi Addleshaw Goddard'ın Almanya'daki İstihdam Ortağı Marijke Van der Most, Euronews Business'a.
Van der Most, işverenler açısından zor olanın yalnızca Alman yasasının gecikmesi olmadığını vurguladı: "Maaşlara ilişkin kararlar almak, çalışanların sorularını yanıtlamak ve olası davalara hazırlanmak zorunda kalabilirler; üstelik bunu, gelecekteki standartların az çok belli olduğu, ancak ulusal kural setinin henüz tamamlanmadığı bir dönemde yapmak durumundalar."
İş ilanlarında maaş şeffaflığı
Küresel işe alım platformu Indeed'e göre, iş ilanlarında maaş şeffaflığı birçok Avrupa ülkesinde istikrarlı biçimde artıyor.
Mart 2026 itibarıyla Birleşik Krallık, ilanlarının yüzde 56'sında maaş bilgisi yer almasıyla ilk sırada; ancak bu oran Mayıs 2025'te yüzde 65'ti.
Hollanda (%48) ve Fransa (%43) yüzde 40 eşiğinin üzerinde. İrlanda (%39) ve İtalya (%36) onları yakından takip ediyor; İtalya, Mayıs 2025'teki yüzde 23 seviyesinden belirgin bir artış kaydetmiş durumda.
Buna karşılık İspanya ve Almanya listenin alt sıralarında; bu ülkelerde iş ilanlarının yalnızca sırasıyla yüzde 17'sinde ve yüzde 12'sinde maaş bilgisi yer alıyor.
Indeed verileri, AB ülkelerinin çoğunun ücret şeffaflığı için belirlenen son tarihi kaçıracağını da ortaya koyuyor. Indeed Hiring Lab'den alınan veriler, bunun çalışanlar ve ekonomiler açısından cinsiyete dayalı ücret farkının sürmesi de dahil olmak üzere gerçek sonuçlarını gözler önüne seriyor.
Çalışanlar maaşı bilmeden başvuru yapıyor
Indeed, yaşanan gecikmeler nedeniyle Avrupa'daki çalışanların büyük bölümünün hâlâ maaşını bilmeden iş başvurusu yaptığının altını çiziyor.
"Ücret, insanların neden yeni bir iş aradığının tek başına en önemli nedeni. Ancak Avrupa genelinde, iş ilanlarının çoğunda yer almayan bilgi yine ücret. Çalışanlar adeta gözleri kapalı başvuru yapıyor ve araştırmamız bunun sonuçlarının düşündüğümüzden daha derin ve çeşitli olduğunu gösterdi" dedi Indeed Hiring Lab'de AB İşgücü Piyasası Ekonomisti olarak görev yapan Lisa Feist.
"Tüm bu olumsuz sonuçlara rağmen, şeffaf olmayı seçen işverenler için bir fırsat var. Şimdiden harekete geçenler adaylarla aralarındaki güveni pekiştirebilir, başvuruların niteliğini artırabilir ve işe alım stratejilerini geleceğe karşı dayanıklı hale getirebilir."