100'den fazla ülkeden yaklaşık 4 bin katılımcı Taşkent'te bir araya geldi; hükümet liderleri, uluslararası finans kuruluşları ve küresel şirketler yatırım olanaklarını, bölgesel bağlantısallığı ve sanayi kalkınmasını görüştü.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu'nun resmi açılış töreninde yeni bir uluslararası finans merkezi kurma planlarını açıkladı ve yabancı yatırımı çekmek için belirlenen altı öncelikli alanı sıraladı.
REKLAM
REKLAM
Bu girişim, yatırımcıların hukuki korunmasını güçlendirmeyi, sermaye piyasalarını genişletmeyi ve sanayi kalkınmasını hızlandırmayı hedefliyor.
Cumhurbaşkanına göre Merkez, bu amaçla çıkarılacak bir anayasal yasa ve İngiliz ortak hukuk (common law) ilkelerine dayalı özel bir hukuki rejim çerçevesinde faaliyet gösterecek. Yetkililer ayrıca kurumlar vergisi, katma değer vergisi, emlak vergisi ve gümrük vergilerinden ilk etapta 50 yıl süreyle muafiyet de dahil olmak üzere kapsamlı vergi teşvikleri getirmeyi planlıyor.
Özbekistan Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakanı Laziz Kudratov, girişimin uluslararası yatırımcılar için tanıdık bir düzenleyici ortam oluşturmayı amaçladığını söyledi.
“Özbekistan'da iş yapmak isteyen tüm şirketler, finans sektöründeki yabancı şirketler, yerel mevzuatı ayrıntılı şekilde öğrenmek zorunda kalmayacak. İş ve işlemlerini uluslararası standartlara, common law kurallarına göre yürütebilecekler,” diye konuştu Kudratov.
Bakan, yetkililerin alternatif yatırım fonlarına ilişkin mevzuat hazırlıklarını da sürdürdüğünü belirtti.
“Ardından alternatif yatırımlara ilişkin yeni bir yasa da çıkarıyoruz. Böylece Özbekistan'da girişim sermayesini, sınırlı ortak (Limited Partner) ve genel ortakların (General Partner) yatırımlarını ve özel sermaye yatırımlarını koruyacak bir çerçeve oluşacak.”
Mali başarılar
Forumu açan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, son yıllarda Özbekistan'ın 150 milyar dolardan (130 milyar euro) fazla yabancı yatırım çektiğini, bunun 123 milyar dolarının (107 milyar euro) yalnızca son beş yılda gerçekleştiğini söyledi.
“Özbekistan ile işbirliğine ilgi duyan ve eşit, karşılıklı faydaya dayalı ortaklık kurmaya hazır tüm yatırımcılara kapılarımız her zaman açık,” dedi Mirziyoyev.
Cumhurbaşkanı, ülkenin reform rotasının kanıtı olarak sürdürülen ekonomik büyümeye ve iyileşen uluslararası derecelendirmelere işaret etti.
Geçen yıl Özbekistan'ın ekonomisi Dünya Bankası (kaynak İngilizce)'na göre yüzde 7,7 büyüdü; yabancı yatırım girişleri ise 43 milyar dolar (euro?) seviyesine ulaştı. Forumda sunulan verilere göre uluslararası rezervler 70 milyar doların (euro) üzerine çıktı. Ülkenin GSYİH'sinin bu yıl 180 milyar doları (euro) aşması bekleniyor.
Mirziyoyev ayrıca Özbekistan'ın uluslararası endekslerde kaydettiği son ilerlemeleri vurguladı.
“Özbekistan'ın uluslararası kredi itibarı her yıl daha da güçleniyor. Ülkemiz bu yıl saygın Ekonomik Özgürlük Endeksi'nde 14 basamak yükselerek, ilk kez ‘kısmen özgür ekonomi’ye sahip ülkeler grubuna girdi,” dedi.
“Bu başarılar, Özbekistan ekonomisinin yeni bir ivme kazandığının ve yeni fırsatlar dönemine girdiğinin somut kanıtıdır.”
Yatırıma yönelik altı öncelik
Şevket Mirziyoyev, yatırımcılarla gelecekteki işbirliği için altı öncelikli alan belirledi.
Bunlar arasında yatırımcılar için hukuki güvencelerin güçlendirilmesi, sermaye piyasaları ile alternatif finansman araçlarının geliştirilmesi, yüksek katma değerli üretimin genişletilmesi, yeşil enerji ve yapay zeka alanlarında işbirliğinin derinleştirilmesi, bölgesel ulaştırma bağlantılarının iyileştirilmesi ve bölgesel kalkınmaya yönelik yatırım işbirliğinin artırılması yer alıyor.
Hükümet ayrıca sermaye piyasaları ve alternatif yatırım fonlarıyla ilgili yeni yasalar çıkarmayı, devlet İslami tahvillerini ihraç etmeyi ve bu yıl yaklaşık 6 milyar dolar (5,2 milyar euro) değerindeki varlıkların ihaleye çıkarılacağı özelleştirme programını sürdürmeyi planlıyor.
Uluslararası ortaklıkların güçlendirilmesi
Açılış gününün tamamında uluslararası işbirliği temasının öne çıktığı dikkat çekti.
Foruma katılan yabancı liderler arasında yer alan Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj, iki ülkenin bölgesel bağlantısallık ve ekonomik kalkınma konusunda benzer hedefler paylaştığını söyledi.
Begaj, “Arnavutluk ile Özbekistan'ın, coğrafyanın ima ettiğinden daha fazla ortak noktası var. Her iki ülke de bağlantısallığa yatırım yapıyor, her ikisi de daha geniş bölgesel ağlar içinde rolünü güçlendirmeye çalışıyor,” dedi.
“İki ülke de ekonomik başarının sadece ulusal kaynaklara değil, pazarları birbirine bağlama, yatırım çekme, inovasyonu teşvik etme ve verimli ortaklıklar kurma becerisine de bağlı olduğunu çok iyi biliyor.”
Genel oturumun yanı sıra katılımcılar, sürdürülebilir altyapı, enerji dönüşümü, sanayi kalkınması ve bölgesel ticarete ilişkin oturumlara katıldı.
Forumun oturum aralarında öne çıkan başlıklardan biri, Yatırım, Ticaret ve Sürdürülebilir Altyapı Gelişimi için AB-Orta Asya Stratejik Ortaklığı oldu. Konuşmacılar, özellikle yeni ticaret koridorlarının geliştirilmesi ve uzun vadeli yatırımların çekilmesine odaklanarak, iki bölge arasında ulaştırma, enerji ve kritik ham maddeler alanlarında artan işbirliğine dikkat çekti. Katılımcılar, bu yılın başlarında Semerkant'ta düzenlenen ilk AB-Orta Asya Zirvesi'nin ardından ilişkinin yeni bir aşamaya girdiğini, odağın siyasi taahhütlerden somut projelerin hayata geçirilmesine kaydığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, forum marjında Kazakistan Başbakanı Olzhas Bektenov, BAE Enerji ve Altyapı Bakanı Suhail Al Mazrouei başkanlığındaki Birleşik Arap Emirlikleri heyeti, Çin Ulusal Enerji İdaresi Başkanı Wang Hongzhi, Birleşik Krallık Yatırım Bakanı Lord Jason Stockwood liderliğindeki Britanyalı iş çevreleri temsilcileri ve ACWA Power Yönetim Kurulu Başkanı Mohammad Abunayyan ile bir dizi ikili görüşme de gerçekleştirdi.
Görüşmelerde enerji, altyapı, sanayi, ulaştırma ve yatırım projelerinde işbirliğinin genişletilmesi ele alındı.