Luís Montenegro, mevcut durumun uzayabileceğini söylüyor. Ancak diğer Avrupa ülkelerinin aksine, tüketim vergisini düşürmeyecek.
“İşte, yüzümü ortaya koyarak karşınızdayım” dedi Portekiz Başbakanı Luís Montenegro, perşembe akşamı ulusa sesleniş konuşmasında. Ana haber bültenlerinin yayın saatine denk getirilen konuşma, özellikle akaryakıt fiyatlarındaki artışın tetiklediği hayat pahalılığına karşı alınan önlemleri sıralamak için yapıldı.
Plana ilişkin bazı kararlar daha önce de biliniyordu. Buna, geçen hafta hükümetin bir güvensizlik önergesini atlattığı parlamentoda açıklanan emekli maaşı ikramiyesi ile gelir vergisi (IRS) dilimlerinin düşürülmesi de dahildi. Bu kararlar şimdi Bakanlar Kurulu’nda resmen onaylandı.
Montenegro, emekli maaşı ikramiyesinin nasıl uygulanacağını şöyle anlattı: 537 avroya kadar emekli maaşları için 200 avro; 1.704 avroya kadar maaşlar için 150 avro ve 1.611 avroya kadar olanlar için 100 avro. Tutar Aralık ayında ödenecek.
Bakanlar Kurulu, ayrıca gelir vergisinde altı dilimin düşürülmesini kabul etti; verginin artan oranlı yapısı nedeniyle diğer dilimler de etkilenecek. Montenegro’ya göre bu düzenleme özellikle “orta sınıf aileleri” hedefliyor.
Aynı saatlerde hükümet portalında, yeni IRS kesinti tablosu ve örnek hesaplamalar (kaynak Portekizce) yayımlandı. Ancak bunlar hâlâ yasa taslağı niteliğinde ve Cumhuriyet Meclisi’nde onaylanmaları gerekiyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki artışa karşı başlıca strateji, petrol ürünleri vergisi (ISP) üzerinden uygulanan indirim olmaya devam edecek. Montenegro, indirimin yıl sonuna kadar süreceğini ve toplamda yaklaşık 1,3 milyar avroluk bir vergi kesintisi anlamına geleceğini söyledi.
Başbakan ayrıca, bu indirimin “muhtemelen gelecek haftadan itibaren 23 sentten 25 sente çıkarılacağını”, böylece yakıtta yeni fiyat artışları beklentisinin önden karşılanacağını belirtti.
Hükümet, yakıt zamlarına en fazla maruz kalan sektörleri yeniden destekleyecek; toplam destek tutarı 38 milyon avro olacak. Bu kapsamda taksiler, yük taşımacılığı şirketleri, sosyal dayanışma kurumları, itfaiye dernekleri ve çiftçiler yardım alacak. Dayanışma amaçlı tüpgaz desteği programı da sürecek.
Pakete, yeşil tren abonmanının Lizbon ve Porto kentsel bölgelerine genişletilmesi de dahil edildi. Aylık 20 avroya mal olan abonman, Alfa Pendular hattı hariç tüm demiryolu hatlarında kullanılabilecek.
Hükümet KDV’ye dokunmuyor
Konuşma, Luís Montenegro’nun ne yapmayacağını açıklaması için de bir fırsat oldu: tüketim vergisi olan KDV oranlarından vazgeçmeyecek.
“Bazı gıda ürünlerinde KDV’yi yüzde 6’dan sıfıra indirmeyi, gelir vergisi (IRS) ve emekli maaşı ek ödemeleri yoluyla ailelere geri verdiğimiz 800 milyon avro ile değiştirmem” dedi Portekiz Başbakanı.
Bu adım, merkez sol Sosyalist Parti (PS) ile aşırı sağ Chega tarafından talep ediliyor. Birçok Avrupa ülkesi de hayat pahalılığıyla mücadelede benzer bir strateji izliyor.
“Muhalefetin tercihlerine ve Avrupa Birliği’ndeki mevkidaşlarımın kararlarına son derece saygı duyuyorum” diyen Montenegro, “Vergi ve maliye politikamızı, bize en yakın olanlar dâhil, İspanya, Fransa veya İtalya gibi diğer ülkelerin politikalarıyla değiştirmem” ifadelerini kullandı.
İspanya örneği Portekiz açısından özellikle önemli. İspanya’da akaryakıt daha ucuz olduğu için Portekizli tüketiciler depolarını doldurmak üzere sınırı geçiyor.
Bu tercihleri savunmak için Montenegro, ulusa sesleniş konuşmasında defalarca ülkenin geçmişine, Portekiz’in uluslararası kurtarma programına tabi olduğu döneme atıfta bulundu.
“Bugün hoş görünen ama yarın ağır bir faturaya dönüşecek hayallere ne benden ne de hükümetten destek beklemeyin” dedi.
Luís Montenegro ayrıca “mevcut durumun uzayabileceğini” açıkça ifade etti. Sabah katıldığı bir konferansta ise Ortadoğu’daki çatışmanın izlediği “aptalca” yolu eleştirmişti.