Kamboçya, yıllar süren titiz koruma çalışmalarının ardından, Koh Ker'den 10 binden fazla parçadan yeniden birleştirilen 10. yüzyıla ait Dans Eden Şiva heykelini yeniden gün yüzüne çıkardı.
Yüzyıllar öncesine ait bir Kamboçya heykeli, yıllar süren titiz bir restorasyonun ardından yeniden hayat buldu; bu, ülkenin kültürel mirası açısından önemli bir dönüm noktasını işaret ediyor.
10. yüzyıla tarihlenen, beş metre yüksekliğinde anıtsal bir kumtaşı heykel olan “Dans Eden Şiva”, bu hafta Siem Reap'teki Angkor Koruma Merkezi'nde gün yüzüne çıkarıldı.
Bir zamanlar Khmer İmparatorluğu'nun başkenti olan Koh Ker'den gelen heykel, kozmik enerjiyi ve dengeyi simgeleyen, on kollu ve beş yüzlü Hindu tanrısı Şiva'yı tasvir ediyor.
Yedi tonluk heykelin restorasyona uzanan yolculuğu uzun ve karmaşık oldu.
Heykelin yüzyıllar önce devrildiği, daha sonra da Kamboçya'daki çatışma ve yağma dönemlerinde ağır hasar gördüğü düşünülüyor. Zamanla 10 binden fazla parçaya ayrılmıştı.
Kamboçyalı uzmanlarla Fransız Uzakdoğu Okulu'nun (EFEO) ortak çalışması, heykelin beş yıl süren yeniden inşasını mümkün kıldı.
Süreç boyunca binlerce parça envantere kaydedildi ve özenle birleştirildi; uzmanlar, figürü yeniden oluşturmak için 700'den fazla hassas ek yeri tespit etti.
Yetkililere göre bu restorasyon, yalnızca teknik bir başarıdan ibaret değil. Aynı zamanda onlarca yıllık kayıp ve kaçakçılığın ardından Kamboçya’nın mirasını geri kazanma ve koruma çabalarını vurgulayan sembolik bir kültürel toparlanma adımı.
Koh Ker'in kendisi de 2023'te UNESCO Dünya Mirası listesine alındı; bu adım, bölgenin tarihsel önemini öne çıkarırken ilginin artmasını sağladı.
Yetkililer, restore edilen heykelin sonunda özgün yerine döneceğini ve böylece ziyaretçi çekerek Kamboçya’nın kadim geçmişine duyulan takdiri artıracağını umuyor.
Kamboçya, onlarca yıllık yağma nedeniyle kaybedilen kültürel mirasını geri almak için çabalarını da artırıyor.
Geçen ay ülkeye, yurt dışına çıkarıldığı ve daha sonra Britanyalı antika kaçakçısı Douglas Latchford’la bağlantılı olduğu belirlenen 74 kültürel eser iade edildi.
Yetkililer ve uzmanlar, yıllar içinde ülke dışına kaçırılan Kamboçya eserlerinin sayısının binlerle ifade edildiğini düşünüyor. Bu ticaret, çok sayıda tarihi alanı savunmasız bırakan uzun süreli çatışma ve siyasi çalkantı döneminde, 1960’lardan 1990’lara kadar genişledi.
Kamboçya için Dans Eden Şiva’nın dönüşü, ülkenin direncinin bir ifadesi ve tarihini ile mirasını onarma ve koruma yolunda atılmış önemli bir adım niteliğinde.