Fransa Ulusal Meclisi, ülkenin eski sömürge imparatorluğundan yağmalanan kültürel varlıkların iadesine ilişkin tasarıyı oybirliğiyle kabul etti.
Fransa Ulusal Meclisi, eski sömürge dönemlerinde yağmalandığı belirtilen sanat eserleri ve kültürel objelerin iadesini kolaylaştıran yasa tasarısını pazartesi günü oy birliğiyle kabul etti. Tasarı, daha önce ocak ayında Fransız Senatosu’ndan da onay almıştı.
REKLAM
REKLAM
Son dönemde Algeria, Mali ve Benin gibi ülkeler, Fransa’ya kültürel miras niteliğindeki eserlerin iadesi için resmi başvurularda bulunmuştu.
Yasa, özellikle 1815 ile 1972 yılları arasında Fransa’nın eski sömürgelerinden yasa dışı yollarla alındığı değerlendirilen kültürel varlıkların iadesini kolaylaştırmayı hedefliyor.
Uzun süredir gündemde olan düzenleme, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Afrika ülkelerinden götürülen kültürel eserlerin iadesine yönelik vaadinden yaklaşık on yıl sonra yasalaşmış oldu.
“Afrika mirası yalnızca özel koleksiyonlarda ve Avrupa müzelerinde var olamaz" diyen Fransa Cumhurbaşkanı, Burkina Faso’nun başkenti Ouagadougou’da Kasım 2017’de yaptığı konuşmada, "Beş yıl içinde Afrika mirasının Afrika’ya geçici ya da kalıcı olarak iade edilmesini sağlayacak koşulların oluşmasını istiyorum" ifadelerini kullanmıştı.
Yeni yasa, bir devletin eserlerin iadesi için resmi talepte bulunmasını ve bu eserleri koruyacağına ile kamuya açık şekilde sergileyeceğine dair taahhütte bulunmasını şart koşuyor. Başvurular, söz konusu eserlerin gayrimeşru yollarla ya da zor kullanılarak edinildiğine dair kanıtlar doğrultusunda bir komite tarafından incelenerek karara bağlanacak. Askeri teçhizat, kamu arşivleri ve arkeolojik kazılardan elde edilen buluntular ise kapsam dışında bırakılıyor.
Oy birliğiyle kabul edilen iade yasası, milletvekilleri arasında genel destek görse de tasarının kapsamı ve hangi tarih aralıklarını kapsadığı konusunda tartışmalara yol açtı.
Bu yılın başlarında Fransa, sömürge döneminde 1916’da ülke dışına çıkarılan kutsal Djidji Ayokwe davulunu Fildişi Sahili’ne iade etmişti.