2022'den bu yana Bienale katılmayan Moskova, bu yıl Bienal Vakfı Başkanı Pietrangelo Buttafuoco'nun onayını aldı. Karar, hükümet ve Brüksel ile gerginliğe neden oldu.
İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, 61. Venedik Bienali'nin açılışına, Rus pavyonunun etkinlikteki varlığını protesto etmek amacıylakatılmayacak.
REKLAM
REKLAM
Kültür Bakanlığı cuma günü konuyla ilgili bir açıklama yaptı. Açıklamada "Bakan Alessandro Giuli 61. Venedik Bienali Sanat Sergisi'nin açılış öncesi günlerinde Venedik'e seyahat etmeyecek ve 9 Mayıs'ta yapılması planlanan açılış törenine katılmayacaktır" denildi.
Ukrayna'nın işgal edildiği 2022 yılından bu yana Bienal'e katılmayan Moskova, bu yıl Pietrangelo Buttafuoco başkanlığındaki Bienal Vakfı'nın onayıyla pavyonunu yeniden açmaya karar verdi.
Bu seçim İtalya Kültür Bakanlığı, Brüksel ve bazı Avrupa ülkeleriyle gerginliğe neden oldu.
Ancak Adnkronos’un cuma günü bildirdiğine göre, Rusya Federasyonu pavyonu 9 Mayıs–22 Kasım 2026 tarihleri arasında etkinlik süresince halka kapalı olacak; yalnızca 6–8 Mayıs tarihleri arasında basına açık tutulacak.
Bienal ve İtalyan hükümeti arasındaki gerginlik
Rusya’nın Bienal’deki varlığı, Mart ayında Kültür Bakanlığı’nın Tamara Gregoretti’nin, Alessandro Giuli tarafından Bienal yönetim kurulundaki görevinden istifaya çağrılmasıyla başlayan gerilimi de artırdı.
Gregoretti, etkinlikte bir Rus pavyonunun yer alabileceği konusunda uyarıda bulunmadığı gibi Moskova’nın katılımına da açıkça karşı çıkmamıştı.
“Sakinim ve istifa etmeye niyetim yok” diyen Gregoretti, kurumun özerkliği çerçevesinde hareket ettiğini vurgulayarak “yönetim kurulu üyelerinin kendilerini atayanları temsil etmediklerini” ifade etmişti.
Tartışma, hükümet içinde de görüş ayrılıklarına yol açtı. Matteo Salvini, Rusya’nın Bienal’e katılımına destek verdiğini açıkladı.
Lig lideri Salvini, “Etrafta zaten çok fazla çatışma var. Sanat, kültür ve spor insanları bir araya getirmeli. Ben kimsenin dışlanmasından yana değilim, bu yüzden Bienal’in devam etmesini destekliyorum” dedi.
Buttafuoco Bienali BM ile kıyasladı
Buttafuoco, cuma günü kendisiyle "dayanışma" amacıyla bir araya gelen 5 Yıldız Hareketi'nin iki milletvekili Gaetano Amato ve Enrico Cappelletti'ye " hiçbir ulusun dışlanamayacağı, sanatın BM'si sayılabilecek bir kurum" dedi.
Bienal Vakfı Başkanı "herhangi bir kuralı ihlal etmediğini ve Avrupa Eğitim ve Kültür Yürütme Ajansı (EACEA) ile yapılan anlaşmaya tamamen uygun hareket ettiğini" defalarca yinelemişti.
Bienal jürisi Rusya ve İsrail'i ödüllerin dışında bıraktı
Bu arada 61. Venedik Bienali jürisi perşembe günü yaptığı açıklamada, daha önce benzeri görülmemiş bir kararla Rusya ve İsrail'i ödüllerin dışında bırakacağını duyurdu.
Altın Aslan ve Gümüş Aslan ödülleri için düzenlenecek yarışmaya, “liderleri Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından insanlığa karşı suç işlemekle itham edilen ülkeler” dahil edilmeyecek.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında savaş suçları gerekçesiyle tutuklama kararı çıkarmıştı.
Açıklama, Başkan Solange Farkas ile jüri üyeleri Zoe Butt, Elvira Dyangani Ose, Marta Kuzma ve Giovanna Zapperi tarafından imzalandı.
“Jüri üyeleri olarak bizler de Bienal’in sanatı çağımızın aciliyetleriyle buluşturan bir platform olarak üstlendiği tarihi role karşı sorumluluk hissediyoruz,” denilen açıklamada, “Bu edisyonda niyetimizi ifade etmek istiyoruz: insan haklarının savunulmasına olan bağlılığımız,” ifadelerine yer verildi.
Brüksel ile gerginlik
Avrupa Komisyonu, organizasyonun Rusya'yı dahil etme gerekçelerinin 'tatmin edici' olmaması halinde Bienal'in iki milyon euroluk fonunu askıya almak ya da iptal etmekle tehdit etmişti.
Brüksel, Bienal'in bu yıl 61'incisi düzenlenen etkinlikte Rusya pavyonuna ev sahipliği yapma kararını "şiddetle" kınamıştı.
Komisyon Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen ve Kültür Komiseri Glenn Micallef Mart ayında yayınladıkları bir notta "Üye Devletler, kurumlar ve kuruluşlar AB yaptırımları doğrultusunda hareket etmeli ve Kremlin 'in Ukrayna'ya yönelik saldırganlığını aktif olarak destekleyen ya da haklı gösteren kişilere yer vermekten kaçınmalıdır" demişti.
Brüksel'in yanı sıra mart ayında 22 AB ülkesinin Kültür ve Dışişleri Bakanları da Buttafuoco ve Bienal yönetim kuruluna hitaben yazdıkları mektupta Rusya'nın etkinliğe katılımının yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulunmuşlardı.