NOS Alive’ın 18. yılında öne çıkan yenilik, kitaplara, yazıya ve hikâyelerin gücüne adanan Edebiyat Sahnesi; müzik festivalinde diğer sanatlara da yer olduğunu gösteriyor.
Bir yaz festivalinde müzik çoğu zaman başlıca cazibe merkezidir. Ancak son yıllarda Portekiz’deki büyük etkinlikler, alışılmışın ötesine geçmeye çalışarak başka kültürel ifade biçimlerine de sahne açıyor.
REKLAM
REKLAM
Ve Lizbon’da, Algés’in Passeio Marítimo bölgesinde düzenlenen bu NOS Alive edisyonunda edebiyat dünyasına, seyirciyle temas kurmanın ayrıcalıklı bir yolu sunuluyor; bu da, festival organizasyonuna göre (kaynak Portekizce), “kitaplara, yazıya ve hikâyelerin gücüne adanmış bir alan”la somutlaşıyor.
Bu Palco Literário, yani “Edebiyat Sahnesi”, Portekiz’de en çok izleyici çeken yaz festivallerinden birinin 18’inci edisyonunun başlıca yeniliklerinden biri. Bu yıl 9-11 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen festivalin günlük azami kapasitesi 55 bin kişi. Bu sınır, biletlerin çoktan tükendiği cuma ve cumartesi günlerinde şimdiden yakalanacak.
Birçok dile çevrilmiş eserleri bulunan Valter Hugo Mãe (örneğin A Desumanização, O paraíso são os outros ve O apocalipse dos trabalhadores), NOS Alive’ın perşembe günü başlayan ilk gününde düzenlenen edebiyat söyleşilerinden birinin baş konuğu olan Portekizli yazarlar arasındaydı; söyleşiyi yine yazar ve iletişimci Ana Markl yönetti.
Euronews’e yaptığı açıklamada yazar, “kitabı insanlara yaklaştıran, kitabı insanların bulunduğu yerlere götüren tüm girişimlerin önemli olduğunu” vurguladı. Bu nedenle “şunun ya da bunun yeri ne olmalı” diye önyargılar üretmemek gerektiğini, böylece nihayetinde her yerin kitap için bir mekân olabileceğini söyledi.
Yazara göre edebiyat hayati bir rol oynuyor. “Ben kitapların derinden insanlaştırıcı olduğuna inanıyorum, insanlığın olgunluğunun bir göstergesi.” Bu yüzden, kitapların olduğu yerde umut var; kitapların olduğu yerde, asla elden bırakmamamız gereken bir şeyi inşa ediyoruz.
Sahnedeki sohbetinde Ana Markl ile birlikte Valter Hugo Mãe, yeni teknolojilerin ve özellikle de yapay zekânın yalnızca kültürel üretime değil, bütünüyle insanlığa getirdiği tehlikelere de dikkat çekti.
“Yeni teknolojiler elbette büyüleyici bir hayranlık duygusu yaratıyor, çünkü uzun zamandır arzuladığımız çözümleri mümkün kılıyorlar. Sorun, bu teknolojilerin bir noktada bizim sorunlarımızı çözmekten çok, bizim kim olduğumuzun yerine geçecek bir şey önermeye başlamasında,” diye uyardı yazar.
Sanatsal alanda ise Valter Hugo Mãe, “bir metin yazmayı da bir müzik bestelemeyi de kolaylaştırıyor gibi görünen bu yeni teknolojiler” hakkında konuşurken, herkesin “bu kolaylaştırmaya, bu rahatlığa duyulan çekimin bizi insan olana yüz yüze getirmeyeceğini” anlaması gerektiğini söyledi.
“Bir makinenin benim için uydurduğu güzel bir aşk şiiri beni neden ilgilendirsin ki? Son kertede, güzel bir aşk şiiri her zaman okuyanla yazan arasında bir ilişki biçimi değil midir?” diye düşündü Portekizli yazar.
Bu yılki NOS Alive’da Palco Literário’da sahne alacak diğer isimler arasında; perşembe gününün programında yine Ana Markl ile söyleşi yapan Pedro Chagas Freitas; cuma öğleden sonra Afonso Cruz, Luísa Sobral ve Pedro Boucherie Mendes; festivalin son günü olan cumartesi ise Francisco Guimarães, Ana Bárbara Pedrosa, David Azevedo Lopes ve Hugo van der Ding yer alıyor.
Öte yandan, edebiyat dünyasına ilişkin tartışmayı teşvik etmenin yanı sıra girişim, izleyicilere etkinlik alanında yer alan yazarların kitaplarını satın alma ve onlardan imza alma imkânı da sunuyor. Bu fırsata ilgi oldukça büyük oldu.
Sırt çantasına “ekstra ağırlık” yüklemek istemeyenler içinse FNAC ve CTT - Correios de Portugal ile yapılan iş birliği sayesinde satın alınan kitaplar, satın alma sonrası ücretsiz olarak eve gönderilebiliyor.
Festival ziyaretçileri bu edebiyat alanının oluşturulmasını da övdü, böylece bir müzik festivalinde başka sanat türlerine de yer olduğunu gösterdi. Zaten son yıllarda etkinliğin kültürel yelpazesini genişletmek, özellikle fadoya ayrılmış bir sahne ve tüm izleyicileri güldürmeyi hedefleyen bir komedi sahnesi aracılığıyla, festivalin temel hedeflerinden biri haline geldi.
Festivalin ilk gününe katılan binlerce kişiden biri olan Dulce Pinto, perşembe günü alana geldiğinde “küçük bir edebiyat köşesiyle karşılaşmayı beklemediğini”, hele ki “Valter Hugo Mãe’yi kitap imzalarken görmeyi hiç beklemediğini” Euronews’e anlattı.
Ona göre bu, “kutunun dışına çıkan” ve “eğlenceli, çekici bir girişimle” hayata geçen bir andı. Böyle bir etkinliğin “son derece yerinde olduğunu” belirten Pinto, edebiyatın da bir “kültürel ifade biçimi” olduğunu, üstelik “iyi bir küçük kitabın hiçbir zaman fazla yer kaplamadığını” söyledi.
Bir diğer festivalsever Pedro Fernandes ise, Valter Hugo Mãe’nin başrolde olduğu “talk”ı kaçırmamak için alana “daha erken” geldiğini anlattı. Yaz festivali programına böyle bir etkinliğin alınmasının “tam yerinde” olduğunu vurgulayan Fernandes, edebiyatın tıpkı müzik gibi “aynı zamanda kültür ve sanat” olduğunu söyledi.
Bu izleyici için alana erken gelme kararı oldukça kazançlı çıktı: “Valter Hugo Mãe’yi bizzat görme [olasılığını] elde ettim. Onu ilk kez gördüm. Şimdi büyük bir ilgiyle takip etmeye başladığım bir yazar. Ayrıca sohbet çok ilginçti, çünkü en yeni kitabı [O Século dos Imbecis] benim de çok ilgimi çeken bir konuyu ele alıyor.”
Müziğe ayrılan bölümde ise 9 Temmuz Perşembe günü, NOS Alive’ın 18’inci edisyonunun ilk gününün ana sahne isimleri olan Nick Cave & The Bad Seeds ve Twenty One Pilots konserleriyle hafızalara kazındı.
Öte yandan, Foo Fighters, Skunk Anansie, Teddy Swims, Lorde, Florence + The Machine ve Buraka Som Sistema, cuma ve cumartesi günleri iki gün daha sürecek festival için alana gelmesi beklenen on binlerce festivalseverin en çok sabırsızlandığı isimler arasında yer alıyor.