Roma’da duvarları saran rastgele yazılardan bıkan 28 yaşındaki mimari restoratör Valerio Tuveri, kum püskürtme makinesi ve büyüyen sosyal medya kitlesiyle kentin tarihi yüzeylerini tek tek temizliyor.
Roma'yı hiç ziyaret ettiyseniz, Ebedi Şehir'de antik anıtlarının ötesinde de pek çok yaratıcı çalışma görmüş olma ihtimaliniz yüksektir. Graffiti ve imza atılan yazılar, İtalyan başkentinde giderek daha yaygın bir manzara haline geliyor; ancak 28 yaşındaki bir mimari restoratör bunu değiştirmeye kararlı. Elinde bir kum püskürtme makinesi ve giderek büyüyen bir sosyal medya kitlesiyle Valerio Tuveri, Roma'nın tarihî duvarlarını, her seferinde bir restorasyonla temizliyor.
Instagram ve TikTok'ta “Roma'yı temizleyen adam” olarak tanınan Tuveri, her bir restorasyonu kayda geçiriyor; böylece mirasın korunmasını viral içeriğe dönüştürüyor.
En son projesi, Roma'da tarihî bir simge yapı olan Villa Sciarra oldu; yeni restore edilmiş duvarlarda taze graffitiler belirmişti. Koruyucu ekipmanını giyip yüksek basınçlı bir kum püskürtme makinesi kullanan Tuveri, sprey boyayı alttaki taşı koruyarak dikkatlice temizledi.
O çalışırken, meraklı mahalle sakinleri durup izledi. Bazıları graffitileri silmesine ve son rötuşlara yardım ederek temizliği bir dayanışma etkinliğine dönüştürmek üzere ona katıldı.
Ancak Tuveri için mesele estetikten çok daha öte.
Tuveri, nedenini şöyle anlatıyor: “Bu yolu, bu ‘savaşı’ graffitilere karşı seçtim; çünkü bana göre Roma dünyanın en güzel şehri ama aynı zamanda Avrupa'nın en fazla vandallaştırılan kenti. Her yerde anlamsız yazılar var: anıtların, özel konutların, arabaların ve kepenklerin üzerinde.”
Tuveri, sokak sanatı ile kentin tarihî binalarının çoğunu kaplayan gelişigüzel imzalar arasında net bir ayrım olduğunu düşünüyor.
Tuveri, İtalya'nın sorumlulara karşı çok daha sert önlemler alması gerektiğine inanıyor. Failleri caydırmak için daha fazla güvenlik kamerası, daha sıkı güvenlik kontrolleri ve daha ağır mali yaptırımlar çağrısında bulunuyor.
“İnsanlara istediğiniz her şeyi söyleyebilirsiniz ama asıl cüzdanlarına dokunduğunuzda bunu hissetmeye başlarlar” diyor. “Ağır cezalar, yüksek para cezaları ve bolca kamera lazım.”
Sorunun boyutu açıkça ortada. Villa Sciarra'nın duvarları restore edildikten sonra bile Trastevere'deki yakın sokaklar kat kat graffitilerle kaplı kalmaya devam etti; bu da sorunun kent genelinde ne kadar yaygınlaştığını gözler önüne seriyor.
İtalyan hukukuna göre, önemli tarihî, arkeolojik ya da sanatsal değeri olan anıtlara veya mülklere zarar veren herkes, verilen zararın ülkenin kültürel mirasına zarar verdiği kabul edilirse, bir yıla kadar hapis cezası alabiliyor ya da yaklaşık 2.000 avro para cezasına çarptırılabiliyor. Mahkemeler ayrıca zarar gören mülkün müsaderesine hükmedebiliyor.
Tuveri için tek bir duvarı eski haline getirmek küçük bir jest gibi görünebilir. Ancak çevrim içi paylaştığı her videoyla, insanların Roma'nın tarihî dokusuna boş bir tuval olarak değil, korunmaya değer bir miras olarak bakmalarına ilham vermeyi umuyor.