Kayıp eser, bir ev tadilatı sırasında şöminenin içine örülmüş çay sandığında bulundu. Kütüphane, kitabın gecikme cezasının bugünkü değerle yaklaşık 28 bin Avustralya dolarına ulaştığını hesapladı.
Yaklaşık 150 yıl gecikmeyle iade edilen Antik Yunan'a ilişkin bir kitap, yıllarca bir şöminenin içine örülü halde kaldığı için su hasarı görmüş şekilde Avustralya'daki bir halk kütüphanesine geri döndü.
Kitap, geçen hafta sahil kasabası Kiama'daki halk kütüphanesine, evinde yaptığı tadilat sırasında kapatılmış bir şöminenin içine örülmüş bir çay sandığının içinde bulan bölge sakini Ross Simmons tarafından teslim edildi. Kiama Kütüphanesi Müdürü Michelle Hudson, kitabın bu şekilde ortaya çıktığını söyledi.
Hudson, "Bize bugüne kadar hiç bu kadar eski bir kitap geri getirilmemişti," dedi.
"Sosyal medyada pek çok kütüphaneyi takip ediyorum. İnsanlar miras kalan evleri boşaltırken bazen 30-40 yıldır kayıp olan kitapları geri getiriyorlar. Ama bunun gibisiyle hiç karşılaşmadık," diye ekledi.
Ross Simmons ise Associated Press'e (AP) yaptığı açıklamada, kitabın büyük olasılıkla evin eski sahibi olan büyük büyük dedesi John Simmons tarafından ödünç alındığını düşündüğünü söyledi.
"Bu sadece bir varsayım. O dönemde bu evde yaşayan oydu ve çocukları muhtemelen kitabı ödünç alacak yaşta değildi," ifadelerini kullandı.
1872 yılında açılan kütüphanenin ilk koleksiyonunda yaklaşık bin kitap bulunuyordu. 1858'de yayımlanan "Antiquities of Athens" (Atina'nın Eski Eserleri) adlı eser, koleksiyondaki 506 numaralı kitaptı. Hudson, kitabın kütüphanenin açılmasından birkaç yıl sonra kaybolduğunu tahmin ediyor.
Hudson'ın hesaplamasına göre, enflasyona göre güncellendiğinde kitabın gecikme cezası yaklaşık 28 bin Avustralya dolarına (yaklaşık 19 bin 500 ABD doları) ulaşıyor. Bu hesaplama, kitabın iç kapağında yer alan ve kütüphanenin açıldığı dönemde uygulanan haftalık üç peni gecikme ücreti üzerinden yapıldı. Aynı sayfada dönemin kütüphane kuralları da yer alıyordu.
Ancak Hudson, 1870'li yıllara ait ödünç verme kayıtlarının günümüze ulaşmadığını belirterek, "Ne yazık ki eksik bir halka var. Kitabı son ödünç alan kişinin kim olduğunu gösteren hiçbir kayıt bulunmuyor," dedi.
1870'lerde yürürlükte olan kurallara göre, yeni bir kitap ödünç alabilmek için önce mevcut kitabın iade edilmesi ve varsa gecikme borcunun ödenmesi gerekiyordu.
Hudson, "Belki de bu yüzden kitabı hiç geri getirmediler," diye konuştu.
Dönemin dikkat çeken kurallarından biri de, yalnızca en az altı okuma yazma bilen kişinin yaşadığı hanelerin aynı anda en fazla üç kitap ödünç alabilmesiydi. Günümüzde ise kütüphaneden yararlanmak için okuma yazma becerisini kanıtlama zorunluluğu bulunmuyor.
1870'lerde ayrıca, sarhoş halde kütüphaneye gelen kişilere kitap ödünç verilmiyordu. Günümüzde ise kurallar, davranışları diğer kullanıcıları olumsuz etkileyen kişilerin kütüphaneden çıkarılabileceğini belirtiyor ancak sarhoşlukla ilgili özel bir hüküm içermiyor.
Ross Simmons, İngiltere'den Avustralya'ya göç eden ve bir dönem Kiama Belediye Meclisi'nde görev yapan atasının kitabı neden geri getirmediğini bilmediğini söyledi.
77 yaşındaki Simmons, ailesinin bu gecikme nedeniyle öfkeli bir kütüphaneci tarafından sorumlu tutulabileceği ihtimalinden endişe duymadığını da belirterek, "Hayatım boyunca hem öfkeli müşterilerle uğraştım hem de zaman zaman kendim öfkeli bir müşteri oldum. Böyle durumlarda yapmanız gereken tek şey geri adım atmamak ve 'Elinden geleni yap' demek," ifadelerini kullandı.
İade edilen kitap, bundan sonra kütüphanenin yerel tarih koleksiyonunda sergilenecek.
Hudson, "Bu kitabı bir daha ödünç vermeyeceğiz. Geri dönmesi için bir 150 yıl daha beklemek istemiyoruz," dedi.