Buzul hızında ilerleyen bestenin icrası neredeyse 25 yıldır sürüyor ve bugün Halberstadt’taki John Cage Org Projesi’ne yeni bir nota ekleniyor...
Bazı müzisyenler konserlerde iki saatlik standart süreleri hiçe saymayı sever; Bruce Springsteen ve The Cure gibi isimler, dinleyicilerin mesanesini zorlayan uzun set listeleriyle bilinir.
REKLAM
REKLAM
Ancak hiçbiri, Almanya’daki bir orgla boy ölçüşemez: tek bir eseri çalan bu enstrüman, dünyanın fiilen en yavaş konserini sürdürüyor; üstelik hepimizden uzun yaşayacak.
İsmini de fazlasıyla hak eden "ORGAN²/ASLSP (As SLow aS Possible)" adlı eser, Almanya’nın doğusundaki Halberstadt kasabasındaki ortaçağ St. Burchardi Kilisesi’nde 5 Eylül 2001’de çalınmaya başladı ve 2640 yılına kadar bitmeyecek.
Sınırları zorlayan avangart ABD’li besteci John Cage’in yazdığı eser o kadar yavaş çalınıyor ki, John Cage Organ Project Halberstadt (kaynak İngilizce) içindeki her akor değişimi haberlere konu oluyor ve binlerce ziyaretçiyi çekiyor. Bugün ise o nadir günlerden biri; yeni bir nota devreye giriyor.
Değişiklik, A4 borusunun eklenmesiyle yedi notadan sekize çıkılması anlamına geliyor; bu, 17. akor değişimini ve 639 yıllık projenin yaklaşık yüzde 4’ünün tamamlanmasını temsil ediyor.
Son akor değişimi iki yıl önce, 5 Şubat 2024’te gerçekleşmişti.
Peki, sistem nasıl işliyor? Basitçe anlatmak gerekirse, elektrikle çalışan bir üfleme sistemi orga sürekli hava göndererek kesintisiz bir ses üretiyor. Bir müzisyenin tuşlara bu kadar uzun süre basılı tutması imkânsız olduğundan, akor değişimleri elle yapılıyor ve sesin sürmesi için tuşları yerinde tutan küçük kum torbalarından yararlanılıyor.
Eser 1985’te aslında piyano için yazılmıştı; Cage, 1992’de yaşamını yitirmeden önce onu org için bir düzenlemeye uyarladı. Parçanın ne kadar süre çalınması gerektiğini ise hiç belirtmedi, sadece "ASLSP" notunu bıraktı; bu da "mümkün olduğunca yavaş ve hafif" anlamına geliyor.
Bu notu hem ciddiye aldılar hem de fazlasıyla kelimesi kelimesine uyguladılar. Yine de, müziğin ne olabileceğine dair algımızı sorgulamaktan çekinmeyen bir besteci için son derece yerinde bir saygı duruşu niteliğinde.
Takvimlerinizi işaretleyin: bir sonraki akor değişiminin, daha önce 5 Eylül 2020’de eklenen E4 sesinin devreye girmesiyle 5 Ekim 2027’de gerçekleşmesi planlanıyor.
Nesiller boyu aktarılabilecek bir hediye fikri bulmakta zorlanıyorsanız, 4 Eylül 2640’daki etkinlik için miras bırakılabilir "final biletleri" şimdiden satışa çıkarılmış durumda. Fiyatı 2.640 avro. Ama öte yandan, gelecekteki aile ferdiniz, dünyanın şimdiye dek duyduğu en uzun besteyi son gününde (ve son notasını) yerinde dinlemiş olmanın gururunu taşıyacak.