Yeni havalimanının yılda yaklaşık 8 milyon yolcuya hizmet verebilecek kapasitede olması planlanıyor. Uzmanlar, bu durumun bölgeye gelen turist sayısını yüzde 200’e kadar artırabileceğini öngörüyor.
Peru’nun en önemli turistik noktası olan Machu Picchu, 2024 yılında 1,5 milyondan fazla ziyaretçi ağırladı. Antik İnka kentine ulaşımı kolaylaştırması planlanan yeni havalimanının devreye girmesiyle bu sayının önümüzdeki yıllarda daha da artması bekleniyor. Ancak proje, arkeologlar, çevreciler ve yerli toplulukların tepkisini çekmeye devam ediyor.
15'inci yüzyıldan kalma İnka kenti Machu Picchu’yu görmek isteyen turistlerin bugün hâlâ uzun ve çok aşamalı bir yolculuk yapması gerekiyor. Ziyaretçilerin büyük bölümü önce başkent Lima’ya uçuyor, ardından iç hat uçuşuyla Cusco’ya geçiyor. Buradan tren ya da otobüsle Aguas Calientes (Machu Picchu kasabası) bölgesine ulaşılıyor. Son aşamada ise yaklaşık 25 dakikalık otobüs yolculuğu veya yürüyüşle antik kente çıkılıyor.
Alternatif olarak, And Dağları üzerinden yaklaşık dört gün süren yürüyüş rotaları da bulunuyor. Bazı turistler için bu zorlu yolculuk deneyimin bir parçası olarak görülüyor. Çünkü Machu Picchu, İnka uygarlığı tarafından Amazon bulut ormanları içinde, yüksek rakımda ve gizli kalacak şekilde inşa edilmişti. Ancak birçok ziyaretçi için bu kadar uzun bir seyahat pratik bulunmuyor.
Yeni havalimanı ulaşımı kolaylaştıracak
Machu Picchu’ya ulaşımı hızlandırması planlanan Chinchero Uluslararası Havalimanı projesi uzun süredir gündemde bulunuyor. On yıllardır finansman sorunları, gecikmeler ve yolsuzluk iddialarıyla gündeme gelen projenin son dönemde hız kazandığı belirtiliyor.
Tarihi And kenti Chinchero’nun yakınlarında inşa edilen havalimanı, ziyaretçilerin Lima ve Cusco aktarmalarını büyük ölçüde ortadan kaldırmayı hedefliyor. Yetkililer, havalimanının 2027 yılının sonuna doğru tamamlanmasının planlandığını açıkladı.
Ziyaretçi sayısı üç kat artabilir
Yeni havalimanının yılda yaklaşık 8 milyon yolcuya hizmet verebilecek kapasitede olması planlanıyor. Uzmanlar, bu durumun bölgeye gelen turist sayısını yüzde 200’e kadar artırabileceğini öngörüyor.
Projeyi destekleyenler, havalimanının ekonomik açıdan geri kalmış bölgede yeni iş olanakları yaratacağını ve turizm sektörünü canlandıracağını savunuyor. İnşaat sektöründen konaklama ve hizmet sektörüne kadar geniş bir ekonomik hareketlilik bekleniyor.
Kültürel miras ve çevre risk altında
Ancak proje, yerli halklar, arkeologlar ve doğa koruma uzmanlarının ciddi tepkisini çekiyor. Machu Picchu’da yoğun ziyaretçi sayısı nedeniyle hâlihazırda günlük ziyaretçi kotası uygulanıyor ve rezervasyon sistemiyle girişler sınırlandırılıyor.
Uzmanlar, ziyaretçi sayısındaki olası artışın hassas yapıdaki antik kalıntılar üzerinde büyük baskı oluşturabileceğini belirtiyor. Ayrıca uçakların Ollantaytambo arkeolojik alanı üzerinden alçak irtifada uçmasının İnka mirasına zarar verebileceği uyarısı yapılıyor.
Proje karşıtları, İnka İmparatorluğu’nun kalbi olarak bilinen Kutsal Vadi’deki tarihi yollar, tarım terasları, sulama sistemleri ve tuz madenlerinin de risk altında olduğunu vurguluyor.
Cambridge Üniversitesi’nde görev yapan Perulu sanat tarihçisi Natalia Majluf, bölgenin İnka döneminden kalma planlı bir peyzaj olduğunu belirterek havalimanı projesinin bu mirası yok edebileceğini dile getiriyor.
Tarım ve su kaynakları da tehdit altında
Çevreciler, havalimanı projesinin yalnızca kültürel değil, ekolojik riskler de taşıdığına dikkat çekiyor. Projenin açıklanmasının ardından Chinchero çevresindeki mısır üreticisi ailelerin tarım arazilerini satmaya başladığı belirtiliyor.
Artacak uçuş ve araç trafiğinin bölgenin karakterini değiştireceği, tarım alanlarının yerini oteller ve turistik tesislerin alacağı ifade ediliyor.
Uzmanlar ayrıca havalimanı inşaatının, Cusco kentinin su ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılayan Piuray Gölü havzasındaki su kaynaklarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bölgedeki atık yönetimi ve geri dönüşüm altyapısının ise şimdiden yetersiz olduğu belirtiliyor.
Projeye karşı çıkan gruplar, geçmişte yaşanan gecikmelerin sürmesini ve projenin yeniden gözden geçirilmesini umut ediyor.