Güneydoğu Asya’da turizm pandemi sonrası toparlanıyordu. Ancak artan yakıt fiyatları, uçuş aksamaları ve İran çatışmasının yol açtığı belirsizlik, bölge yaz sezonuna girerken talebi frenleyebilir.
Ucuz uçak biletleri, sırt çantalı gezgin pansiyonları ve güzel plajlar, Güneydoğu Asya'yı dünyanın en dayanıklı seyahat bölgelerinden biri haline getirdi.
REKLAM
REKLAM
Ancak şimdi, İran’daki savaşın yarattığı sarsıntılar küresel enerji piyasalarına yayılırken, bu kimlik çok daha az sağlam.
Artan uçak biletleri ve yakıt maliyetlerinden, Tayland, Vietnam ve Kamboçya gibi turizme bağımlı ekonomilerde düşen ziyaretçi sayılarına kadar pek çok etken, bölgenin yaz seyahatinin kilometrelerce ötede yaşanan gelişmelere ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.
Ateşkes konusundaki belirsizlikler uçuş iptallerine ve bilet fiyatlarındaki artışa yol açmayı sürdürürken, yaklaşan yoğun yaz turizm sezonunun dengesi de sorgulanır hale geliyor.
Toparlanmaya çalışan bir bölgede kaos
Asya’da turizm, bölgeyi özellikle sert vuran Covid-19 salgınının etkilerinden hâlâ tam olarak çıkabilmiş değil.
Sadece birkaç yıl sonra, Güneydoğu Asya bu kez süren savaşın küresel enerji arzı ve fiyatları üzerindeki etkileriyle baş etmekte zorlanıyor.
Turizm, birçok gelişmekte olan ülke için ekonominin can damarı. Tayland’da gayrisafi yurt içi hasılanın neredeyse yüzde 13’ünü, Vietnam’da yaklaşık yüzde 9’unu oluşturuyor ve Kamboçya’da milyonlarca insanın istihdamını ayakta tutuyor.
Oysa kısa süre önce Tayland Turizm ve Spor Bakanlığı, Nisan ayında ülkeyi ziyaret edenlerin sayısının yıllık bazda yüzde 7 düştüğünü; Avrupa’dan gelenlerin neredeyse yüzde 16, Ortadoğudan gelenlerin ise yüzde 57 azaldığını bildirdi.
Komşu Kamboçya’da turizm dairesi, 2026’nın ilk dört ayında popüler Siem Reap’e kaydedilen uluslararası ve yerli ziyaretçi sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,5 gerilediğini açıkladı.
Seyahat edenler ayrıca Filipinler ve Nepal gibi ithalata bağımlı ekonomilere hayati önemde döviz girdisi sağlıyor.
Uzmanlar, çatışmanın, turistlerin sonunda geri dönmesinden önce hangi turizm işletmelerinin ayakta kalabileceğini belirleyeceğini söylüyor.
“Bunların beş yıl gibi kısa bir süre içinde, önce salgın şimdi de savaş olarak yaşanması turizm sektörü için korkunç” dedi, enerji sektörü danışmanlık şirketi The Lantau Group’tan Jitsai Santaputra, Associated Press’e.
İran’daki savaş seyahat maliyetlerini sert vurdu
Jet yakıtı kıtlığı ve fırlayan maliyetler, Vietnam Havayolları’nı, Malezya merkezli AirAsia grubunu, Hong Kong merkezli Cathay Pacific’i ve diğer şirketleri seferleri kısmaya ya da uçuş programlarını yeniden düzenlemeye itti.
Yolcuları çoğu zaman Ortadoğu aktarmalı olarak Asya’ya taşıyan Avrupa hava yolu şirketleri de benzer sorunların baskısı altında.
Savaşın başında Basra Körfezi üzerindeki hava sahasının kapatılması ve bazı havalimanlarının zaman zaman devre dışı kalması, Asya uçuşları için kritik aktarma noktalarını ortadan kaldırdı ya da ticari uçakları daha uzun ve maliyetli rotalara zorladı.
Aynı zamanda uçak biletleri de fırladı ve yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor; Air India ve Cathay Pacific gibi hava yolu şirketleri yakıt ek ücretlerinde, çoğu kez öncekinin iki katına varan keskin artışlara gitti.
Bu da yolcular arasında ciddi bir huzursuzluk yaratıyor, diye anlatıyor Cathay’in müşteri ve ticari işlerden sorumlu yöneticisi Lavinia Lau, AP’ye.
Seyahatseverlerin biletlerini önceye kıyasla kalkış tarihlerine çok daha yakın tarihlerde almaya başladığını, bunun da gerçek bir belirsizliğe işaret ettiğini söylüyor.
Güneydoğu Asya’da sahada ise, turizme bağımlı bölgelerde artan yakıt fiyatları taksi ve ulaşım uygulaması şoförlerini de sıkıştırıyor; bazıları savaşın başından bu yana kârlarının belirgin biçimde düştüğünü bildiriyor.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, yüksek uçak bileti fiyatları ve azalan seyahat güveninin, ziyaretçi girişlerinin istihdam, gelir ve döviz için başlıca kaynak olduğu ekonomilerde, hane halkının geçim koşullarına ve kamu gelirlerine hızla yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.
Vietnam’ın Hanoi ve Ho Chi Minh kentlerinde oda-kahvaltı işletmeleri işleten Le Tuyet Lan, ekonomi bozulduğunda insanların ilk olarak seyahat harcamalarını kıstığını söylüyor.
Kriz dönemlerinde lüks segmentteki gezginler orta sınıf seçeneklere, orta sınıf gezginler bütçe otellerine yöneliyor; en alt segment ise piyasanın en kırılgan halkası haline geliyor.
“Bu, bütün sektörü altüst edecek” dedi Le Tuyet Lan, AP’ye.