Bilim insanları, bu becerinin şimdiye kadar yalnızca papağanlar, maymunlar ve küçük çocuklarda görüldüğünü belirtiyor.
Köpekler “otur” ya da “bekle” gibi komutları öğrenmede harikadır, ancak iş eşya isimlerini hatırlamaya geldiğinde o kadar başarılı değiller. Yine de bazı istisnalar var: yüzlerce oyuncağın adını bilen “üstün yetenekli” bir grup köpek, bilim insanlarının ilgisini çekiyor.
Dünya genelinde bu yeteneğe sahip yaklaşık 50 köpek biliniyor ancak araştırmacılar hâlâ bu dilsel becerinin ardındaki sırrı tam olarak çözemedi. Şimdi yapılan yeni bir çalışma, bu olağanüstü köpeklerin sınırlarını biraz daha zorluyor.
Bilim insanları, bu özel köpeklerin sahipleriyle oynarken peluş pizza veya donut oyuncaklarının isimlerini öğrenebildiklerini zaten biliyordu. Ancak son araştırma, onların yalnızca izleyerek ve dinleyerek de yeni kelimeler öğrenebildiklerini ortaya koydu.
Macaristan’daki Eötvös Lorand Üniversitesi ve Avusturya’daki Veterinerlik Üniversitesi’nden Shany Dror’un yürüttüğü çalışmada, aralarında Border collie cinsi Basket ve Labrador cinsi Augie’nin de bulunduğu 10 zeki köpek test edildi.
Köpekler, sahiplerinin yeni bir oyuncağı tutup başka biriyle onun hakkında konuşmasını izledi. Daha sonra farklı bir odaya gönderildiler ve birçok oyuncağın arasından o yeni oyuncağı bulmaları istendi. Sonuçta 10 köpekten 7’si, yalnızca konuşmaları “kulak misafiri” olarak dinleyip oyuncaklarının adını başarıyla öğrendi.
Bu, köpeklerin insan etkileşimlerini dinleyerek yeni kelimeler öğrenebildiklerinin ilk kanıtı oldu. Dror, “İlk kez belirli bir grup köpeğin, başkalarının konuşmalarını dinleyerek kelimeleri öğrenebildiğini görüyoruz,” dedi.
Köpekler, sahipleri oyuncağı opak bir kutuya koyup onun hakkında konuştuğunda bile doğru nesneyi tanımlayabildi. Bu, görsel bilgiyle işitsel bilginin ayrıldığı bir durumda bile kelime öğrenmenin mümkün olduğunu gösteriyor.
Bu tür “kulak misafirliğiyle öğrenme” yeteneği şimdiye dek yalnızca papağanlar ve insansı maymunlarda gözlemlenmişti. İnsanlarda ise bu beceri genellikle 2 yaş civarındaki çocuklarda gelişiyor. Ancak Dror, bu köpeklerin yetişkin olduklarını hatırlatarak, onların beyin mekanizmalarının insanlardakinden farklı çalıştığını belirtiyor.
Hayvan bilişi uzmanı Heidi Lyn, “Bu çalışma, hayvanların düşündüğümüzden çok daha karmaşık zihinsel süreçlere sahip olduğunu gösteriyor,” dedi.
Araştırmada yer almayan Lyn, bulguların “hayvan zekasına dair ufuk açıcı” bilgilere işaret ettiğini belirtti.
Öte yandan, bu durum her köpek için geçerli değil.
Dror, bu özel köpeklerin hangi ipuçlarını kullandığını anlamak için araştırmalarını sürdürmeyi planlıyor. “Zaman zaman laboratuvara geliyorlar, bu gerçekten harika,” diyen Dror sözlerini şöyle sürdürdü: “Ama bazen biri kanepeye tuvaletini yapıyor. Yani bu da oluyor.”