Antarktika’daki Gentoo penguenlerinin üreme dönemi 14 gün öne çekildi. Bilim insanları bu gelişmeyi endişeyle karşıladı.
Antarktika penguenleri iklim krizine uyum sağlamak için olağanüstü çaba gösterirken, bilim insanları üreme şekillerinde “rekor” bir değişimi ortaya çıkardı
Adelie, Chinstrap ve Gentoo gibi penguen türleri, Dünya’da en hızlı ısınan yaşam alanlarından birinde yaşıyor. Koloni bölgelerindeki sıcaklıklar, Antarktika ortalamasından dört kata kadar daha hızlı artıyor.
Oxford Üniversitesi’ndeki Penguin Watch ve Oxford Brookes Üniversitesi tarafından yürütülen on yıllık bir çalışma, penguenlerin üreme mevsimlerini öne almaya başlamalarının muhtemelen bu hızlı ısınmadan kaynaklandığını söylüyor.
Journal of Animal Ecology’de yayımlanan araştırma, fenolojide (üreme gibi yinelenen doğal olayların iklimle ilişkisi) şimdiye dek herhangi bir kuşta ve muhtemelen herhangi bir omurgalıda görülen en hızlı kaymayı ortaya koyuyor.
Penguenler üreme mevsimlerini neden değiştiriyor?
Bilim insanları, 2012 ile 2022 arasında penguenlerin üreme zamanlamasındaki değişimleri inceledi.
Bir düzineden yüz binlerce yuvaya kadar değişen 35’ten fazla koloni, 77 zaman atlamalı kamera kullanılarak izlendi.
Sonuçlar, üç türün de üreme mevsiminin zamanlamasının rekor hızda öne kaydığını gösterdi. Gentoo penguenleri en büyük değişimi sergiledi; üreme mevsimi 10 yıl içinde ortalama 13 gün erkene çekildi. Bazı kolonilerde üreme mevsimi 24 güne kadar öne çekildi.
Adelie ve Chinstrap penguenleri üreme mevsimini ortalama 10 gün öne çekti.
İklim değişiminin ‘kazananları ve kaybedenleri’
Başyazar Dr. Ignacio Juarez Martinez, “Sonuçlarımız, bu penguen türleri için muhtemelen ‘iklim değişiminin kazananları ve kaybedenleri’ olacağını gösteriyor,” diyor.
“Özellikle Antarktika Yarımadası’ndaki giderek artan yarı kutupsal koşullar, Chinstrap ve Adelie gibi kutup uzmanlarının pahasına Gentoo gibi genelci türleri muhtemelen kolluyor. Penguenler, Antarktika’daki besin zincirlerinde kilit bir rol oynuyor ve penguen çeşitliliğinin kaybı, geniş çaplı bir ekosistem çöküşü riskini artırıyor.”
İstatistiksel modeller, üreme mevsimindeki kaymanın artan sıcaklıklardan kaynaklandığını öne sürse de, araştırmacılar bunun uyumsal bir yanıt olup olmadığının hâlâ belirsiz olduğunu söylüyor.
Çalışma, “En iyi senaryoda bile, sıcaklıklar mevcut hızla artmaya devam ederse bu türlerin ne kadar daha esneklik gösterebileceği belirsiz,” diye uyarıyor.
Üreme mevsimlerinin erkene çekilmesinin olası sonuçları
Bilim insanları, üreme mevsimlerindeki değişimlerin penguenlerin besine erişimini aksatabileceği konusunda uyarıyor. Bu tehdit, Güney Afrika’da halihazırda binlerce penguen ölümünden sorumlu.
Güney Afrika Orman, Balıkçılık ve Çevre Bakanlığı’nın Exeter Üniversitesi ile iş birliği içinde yürüttüğü 2025 tarihli bir çalışma, 2004 ile 2011 arasında yaklaşık 62 bin Afrika pengueninin şiddetli gıda kıtlığı nedeniyle öldüğünü ortaya koydu.
Afrika penguenleri hayatta kalmak için temel besin olarak sardalyaya dayanıyor. Ancak 2004’ten bu yana sadece üç yıl hariç her yıl, Güney Afrika’nın batı kıyıları açıklarındaki Sardinops sagax türü sardalyaların biyokütlesi, popülasyonun en sağlıklı hâlindeki düzeyinin yalnızca dörtte birine kadar düştü.
Çalışma, Afrika’nın batı kıyıları boyunca okyanus sıcaklığı ve tuzluluktaki değişimleri, balıkların yumurtlama başarısını düşüren etkenler olarak gösteriyor.