Plan, hayvanlara kendi bakımlarına gönüllü olarak katılmayı öğreten Palm Beach Hayvanat Bahçesi'nde edinilen deneyimlere dayanıyordu.
Vahşi bir gergedanı gözüne damla damlatmak için dar bir bölmeye sıkıştırmak, kulağa saçma bir plan gibi gelebilir. Ama tuhaf bile olsa işe yarıyorsa, bu risk almaya değerdir.
Florida’daki Palm Beach Hayvanat Bahçesi & Koruma Derneği ile birlikte çalışan hayvan davranışı uzmanları, ölümcül, parazitik bir göz enfeksiyonu geçiren nesli tehlike altındaki bir beyaz gergedana yardım etmek için ağustosta Afrika’ya gitti.
Imvelo Safari Lodges’ta güvenlik müdürü olan Daniel Terblanche, Zimbabve’de hiç kimsenin böyle bir planın aklına gelmeyeceğini söyledi.
“İnanın, bunu biz düşünmedik; bize tamamen saçma bir fikir gibi gelmişti,” dedi Terblanche. “Ama o durumu düzeltmek için elimizden gelen her şeyi denemeseydik, bence başımız belaya girerdi.”
‘Kör bir gergedan, ölü bir gergedandır’
Zimbabve’deki Hwange Ulusal Parkı’nın dışında, Topluluk Gergedanları Koruma Girişimi (kaynak İngilizce), Imvelo Safari Lodges’un desteğiyle, ülke tarihinde ilk kez güney beyaz gergedanlarını ortak kullanım alanlarına yeniden kazandırmak için yerel topluluklarla çalışıyor.
Palm Beach Hayvanat Bahçesi CEO’su ve başkanı Margo McKnight, geçen yıl bölgeyi ziyaret ederken, Imvelo Safari Lodges’ın genel müdürü Mark Butcher ona Thuza adlı erkek bir gergedanın yaşadığı sağlık sorununun programın geleceğini tehlikeye atabileceğini söyledi.
“Bu gergedanın gözleri kanıyordu. Gözlerini ovuşturuyordu,” dedi Butcher. “Ve bu hayvanın görme yetisini kaybetme ihtimaliyle karşı karşıyaydım. Üstelik bu, Afrika genelinde korumanın geleceği için muhteşem bir vizyon sunan bir pilot projede yaşanıyordu.”
Hayvan davranışı ve refahı danışmanlık hizmeti Precision Behavior’ın kurucuları Thad ve Angi Lacinak, kaçak avcılıkla mücadele devriyeleriyle çalışmak üzere Zimbabve’ye gitti. Hayvanların kendi bakımlarına gönüllü olarak katılmayı öğrendiği Palm Beach Hayvanat Bahçesi’nde edindikleri deneyimlere dayanarak bir plan geliştirdiler.
“Afrika’nın bu bölgesinde bu kadar az sayıda hayvan varken, hepsini kurtarmamız hayatiydi,” dedi Angi Lacinak. “Bu yüzden arayıp ‘Thuza gözünü kaybedecek’ dediklerinde, biliyorduk ki kör bir gergedan, ölü bir gergedandır. Bu nedenle, neye mal olursa olsun oraya gidip deneyecektik.”
Hayvanlara kendi bakımlarına gönüllü olarak katılmayı öğretmek
Plan, Thuza’yı en sevdiği yiyeceklerle dar bir alana çekmek ve ardından insanların yüzüne dokunmasına ve yüzüne su püskürtmesine alışmasını sağlamak üzerine kuruluydu.
“Yaklaşık bir hafta içinde, o beklerken göz damlalarını gözlerine tam olması gereken noktalara damlatıyorduk,” dedi Lacinak. “Ve iki haftanın sonunda, bu beceri setini yalnızca muhafızları yönetmekle görevli Daniel’e değil, muhafızların kendilerine de aktarmıştık.”
Güney beyaz gergedanlarının koruma statüsü, yaklaşık 16 bin bireyin vahşi doğada yaşadığı, ‘tehdide yakın’ kategori olarak listeleniyor. Kaçak avcılık ve yaşam alanı kaybı önemli tehlike kaynakları olmaya devam ediyor. Thuza ve diğer gergedanlar doğada zorluklarla karşılaşmayı sürdürse de, en azından hayvanın gözleri korunmuş durumda.
“İlaçları her gün düzenli bir şekilde gözlerine uygulayabiliyorlar,” dedi Lacinak. “Ve gergedanlar şimdi gerçekten gelişip serpilmiş durumda; oradaki ekip, bunun sorunlarını çözdüğünden kendilerini çok ama çok emin hissediyor.”