Elektrikli feribotların yaygınlaşmasının önündeki en büyük engelin şarj altyapısı olduğu belirtilse de yapılan bir araştırma, bu sorunun sanıldığı kadar büyük olmadığını ortaya koyuyor.
Yeni bir araştırma, fosil yakıtla çalışan feribotların Avrupa limanlarında ciddi hava kirliliğine yol açtığını ortaya koydu. Uzmanlar, çevre ve halk sağlığı üzerindeki etkilerin azaltılması için feribotların hızla elektrikli sistemlere geçmesi gerektiğini söylüyor.
REKLAM
REKLAM
Adalar ile ana kara arasındaki ulaşımda önemli rol oynayan feribotlar genellikle uçuşlara göre daha çevreci bir alternatif olarak görülse de Avrupa’daki birçok feribotun eski ve yüksek emisyonlu olduğu belirtiliyor. Bu durum özellikle liman kentlerinde yaşayanların zararlı hava kirliliğine maruz kalmasına neden oluyor.
Çevre kuruluşu Transport & Environment tarafından yapılan çalışmaya göre, 2023 yılında Avrupa’daki 1.043 feribot toplam 13,4 milyon ton karbondioksit (CO₂) salımı gerçekleştirdi. Bu miktar, yaklaşık 6,6 milyon otomobilin yıllık emisyonuna eşdeğer.
Liman kentlerinde hava kirliliği
Araştırma, Barselona, Dublin ve Napoli gibi liman kentlerinde feribotların neden olduğu kükürt oksit (SOx) kirliliğinin şehirdeki tüm otomobillerin toplamından daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Kükürt oksitler; solunum yolu hastalıklarını tetikleyebilen, astımı ağırlaştırabilen ve asit yağmurları ile ince partikül kirliliğine yol açabilen zararlı hava kirleticileri arasında yer alıyor.
Feribot kaynaklı SOx kirliliğine en fazla maruz kalan Avrupa liman kenti İrlanda’nın başkenti Dublin oldu. Dublin’i Gran Canaria’daki Las Palmas ve Galler’deki Holyhead izledi.
Kuzeydoğu Atlantik’te 2025’ten itibaren yürürlüğe girecek yeni emisyon kontrol bölgeleriyle bazı limanlarda kirliliğin azalması bekleniyor. Ancak bu düzenlemelerin Kanarya Adaları’nı kapsamaması nedeniyle Las Palmas’ın 2027’de Avrupa’nın en kirli feribot limanı haline gelmesi öngörülüyor.
Karbondioksit emisyonu açısından ise Barselona Avrupa’nın en yüksek emisyona sahip feribot limanı olarak öne çıkıyor. Kentteki feribotlar, şehirdeki tüm otomobillerin ürettiğinden 1,8 kat daha fazla SOx salıyor.
Elektrikli feribot çözüm olabilir
Rapora göre Avrupa’daki feribotların ortalama yaşı 26 yıl. Bu durum filonun “temiz bir yenilenmeye” ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.
Elektrifikasyon ve hibrit sistemlere geçişin feribot kaynaklı karbondioksit emisyonlarını yüzde 42’ye kadar azaltabileceği, liman kentlerinde hava kalitesini iyileştirebileceği ve işletme maliyetlerini düşürebileceği belirtiliyor. Araştırmaya göre Avrupa’daki feribotların en az yüzde 60’ı 2035’e kadar batarya ile çalışabilir hale getirilebilir.
İsveç’in başkenti Stockholm’de denenen hidrofil elektrikli feribotların emisyonları yüzde 94’e kadar azalttığı ve yolculuk süresini 55 dakikadan yaklaşık 30 dakikaya indirdiği tespit edildi.
Elektrikli feribotların yaygınlaşmasının önündeki en büyük engelin şarj altyapısı olduğu belirtilse de araştırma bu sorunun sanıldığı kadar büyük olmadığını ortaya koyuyor. Rapora göre Avrupa’daki limanların yüzde 57’sinde 5 megavatın altında küçük şarj sistemleri elektrikli feribot operasyonları için yeterli olabilir.
“Feribotlar toplulukları bağlamalı, kirletmemeli”
Transport & Environment uzmanlarından Felix Klann, feribotların toplulukları birbirine bağlayan bir ulaşım aracı olması gerektiğini ancak birçok geminin hâlâ kirletici fosil yakıtlar kullandığını söyledi.
Klann’a göre Avrupa’da feribotların elektrikli hale getirilmesi hem emisyonları ciddi şekilde azaltabilir hem de liman kentlerinde yaşayan milyonlarca insan için daha temiz bir hava sağlayabilir. Avrupa’daki feribot filosunun yaş ortalamasının yüksek olması nedeniyle uzmanlar, filonun yenilenmesi için “temiz dönüşüm” sürecinin şimdi başlatılması gerektiğini vurguluyor.