Bir İngiliz, görme yetisini kurtaran ameliyatta, yapay zekâ tarafından anlık yönlendirilen beyin ameliyatı geçiren dünyanın ilk hastası oldu.
İngiltere’de bir erkek, beyin tümörü alınırken görme yetisini koruyan ve gerçek zamanlı yapay zekâ desteğiyle gerçekleştirilen beyin ameliyatına giren ilk hasta oldu; University College London Hospitals, perşembe günü yaptığı açıklamada bunu duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Bedfordshire’da yaşayan 48 yaşındaki Rhys Hibbert, Aralık 2024’te yürüyüş sırasında fenalaşıp nöbet geçirdiğinde teşhis kondu.
Belirtileri kötüleştikçe Hibbert ameliyat olmayı seçti ve araştırmaya katılmak için gönüllü oldu.
“Hastalar araştırmalara katılmaya hazır değilse doktorlar nasıl öğrenebilir ve tıp nasıl ilerleyebilir?” diye konuştu.
“Bana, bu teknolojinin ameliyat sırasında canlı olarak kullanıldığı dünyanın ilk hastası olmayı kabul edip etmeyeceğim sorulduğunda… ‘Evet, elbette’ dedim.”
Hibbert’in doktorlarına göre tümör, görme yetisini tehdit etmeyi sürdürecek ve sonunda körlüğe yol açabilecek durumdaydı. Ameliyat, kitleyi başarıyla çıkararak görmesini korudu.
Hibbert, ameliyattan uyandığında görmesinin dramatik biçimde iyileştiğini söyledi: “Kendime geldiğimde… odadaki her şeyi net bir şekilde görebiliyordum.”
Ameliyat, University College London Hospitals (UCLH) bünyesindeki Ulusal Nöroloji ve Beyin Cerrahisi Hastanesi’nde (NHNN), University College London’da kurum içinde geliştirilen ve Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) tarafından finanse edilen yapay zekâ teknolojisinin kullanıldığı bir klinik deneme kapsamında gerçekleştirildi.
UCLH’nin açıklamasına göre yapay zekâ, ameliyat sırasında ameliyattan gelen canlı video görüntülerini gerçek zamanlı olarak analiz etti; ameliyat öncesi çekilen taramalar yerine bu görüntüleri kullanarak, beynin tabanındaki kritik yapıları vurguladı ve cerrahi ekibin daha hassas kararlar almasına yardımcı oldu.
Beynin bu bölgesinde, bir misket büyüklüğündeki hipofiz bezi, görmeyi kontrol eden sinirler ve kan damarlarıyla son derece sıkışık bir şekilde yan yana bulunuyor. Sadece bir milimetrelik hata payı bile kritik olabiliyor; ölüm, körlük veya felçle sonuçlanabiliyor.
Doktorlar, yapay zekânın, tümörün mümkün olduğunca büyük bir bölümünü güvenli şekilde çıkarırken uzak durulması gereken riskli bölgeleri saptamaya yardımcı olarak cerrahi ekibe destek verdiğini açıkladı.
Teknolojinin ayrıca cerrahi aletleri ve alet–doku etkileşimlerini izleme potansiyeli olduğu, böylece karmaşık müdahaleler sırasında cerrahlara destek sağlamayı ve geri bildirim sunmayı amaçladığı belirtildi.
Birleşik Krallık Sağlık İnovasyonu Bakanı James Frith, “Bu, yapay zekânın en iyi hâline bir örnek: hastalar, en son çığır açan teknoloji sayesinde daha önce hayal bile edilemeyen bir sağlık hizmeti alıyor” dedi.
Yapay zekânın uygun güvencelere ihtiyaç duyduğunu, güvenliğin her zaman ciddiyetle ele alınmasını sağlayacaklarını da sözlerine ekledi.