İspanyol-Mısır ortaklığındaki bir araştırma ekibi, Oxyrhynchus’ta bir mumyanın içinde Homeros’un İlyada destanına ait bir parça buldu. Keşif, antik metinlerin defin işlemlerinde nasıl yeniden kullanıldığını ortaya koyarken, Yunan edebiyatının Roma Mısırı’ndaki yayılımına da ışık tutuyor.
Arkeologlar, Mısır'ın önemli yerleşkelerinden Oxyrhynchus'da (El Behensa) bir mumyanın içinde saklı kalmış nadir bir el yazması buldu. Homeros’un İlyada destanından bölümler içeren bu parça, antik defin ritüelleri içinde şaşırtıcı bir edebi keşif olarak nitelendiriliyor.
REKLAM
REKLAM
Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı’ndan Şerif Fethi tarafından duyurulan keşif, Kahire'nin yaklaşık 190 kilometre güneyindeki El Behensa’da, Barselona Üniversitesi ve Antik Yakın Doğu Enstitüsü tarafından yürütülen ortak misyon sırasında gerçekleştirildi.
Buluntu, antik çağda yağmalanmış olmasına rağmen dikkat çekici bir cenaze malzemesi koleksiyonunu barındıran bir yeraltı mezarı olan "Mezar 65"te (tomb 65) yapıldı.
Proje direktörleri Dr. Maite Mascort ve Dr. Esther Pons Mellado; geometrik motiflerle süslenmiş, renkleri halen canlı bandajlara sahip birkaç mumyanın yanı sıra çok renkli ahşap lahitler ve metal objeler (3 ince altın levha ve 1 bakır parça) belgeledi. Bu eşyalar, Greko-Romen döneminin tipik ölü hediyelerinin bir parçasını oluşturuyor ve ölen kişiye öbür dünyada rehberlik etmeyi amaçlıyordu.
Kahire Üniversitesi'nden Profesör Hassan Amer, yapısal bozulmaya ve uğradığı yağmaya rağmen Mezar 65'in, Mısır defin gelenekleri ile Helenistik ve Roma Akdeniz etkilerinin birleştiği büyüleyici süreci yeniden kurgulamaya imkan tanıdığını belirtti.
En çarpıcı bulgu ise mumyalardan birinin içinden çıktı: İlyada'nın 2. Kitabı'ndan, özellikle de Truva'ya yelken açan Yunan kuvvetlerini listeleyen uzun bir pasaj olan 'Gemiler Kataloğu'ndan dizeler barındıran bir papirüs parçası.
Antik Yunan metinleri için en önemli bölgelerden biri olan Oxyrhynchus’ta papirüslere rastlanması yaygın olsa da, bunların bir mumyanın içinde bulunması çok daha nadir bir durum. Bu durum, keşfi hem edebi hem de tarihi açıdan benzersiz kılıyor.
Uzmanlar, fragmanın muhtemelen mumyanın sargılarının veya kartonajının (papirüs ve keten katmanlarından yapılan mumya kabı) bir parçası olarak yeniden kullanıldığını belirtiyor. Antik çağda, ıskartaya çıkarılan metinlerin sembolik bir anlam taşımaktansa, defin hazırlığında ikincil bir malzeme olarak kullanılması yaygın bir uygulamaydı.
Mısırlı yetkililer, bu parçanın El Menya vilayetinin halihazırda zengin olan arkeolojik kaydını daha da güçlendirdiğini kaydetti. Keşif, Mısır'ın Yunan ve daha sonra Roma dünyasının güçlü kültürel etkisi altında olduğu Greko-Romen dönemine tarihleniyor.
Bulgu, klasik edebiyatın elit kütüphanelerin çok ötesinde, günlük bağlamlarda nasıl dolaşımda olduğuna dair nadir bir bakış açısı sunuyor. Tarihi Eserler Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Hişam El Leizy, bölgenin Greko-Romen dönemindeki El Behensa cenaze ritüellerine dair yeni ipuçları sağladığını vurguladı.
Yetkililer ayrıca, bu keşfin Oxyrhynchus’un; Batlamyus ve İmparatorluk dönemlerinde antik Akdeniz dünyasının yazılı izlerini ortaya çıkarmadaki köklü itibarını pekiştirdiğini ifade etti.