Avrupa’da uzun vadeli devlet tahvillerinin getirileri, enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin kaygıların satış dalgasını beslemeyi sürdürmesiyle son onlarca yılın zirvelerine yakın seyrediyor.
Orta Doğu’daki çatışmanın tırmanması enerji fiyatlarını, dolayısıyla enflasyonu yüksek tutma tehdidi oluştururken, devlet tahvili getirileri bu hafta yeniden sıçradı; bazı vadelerde getiriler, son olarak küresel finans krizi sırasında görülen seviyelere yaklaştı.
REKLAM
REKLAM
Çatışmanın sona ereceğine dair bir işaret görünmezken, yatırımcılar enflasyonda yeni bir sıçrama ihtimaline hazırlanıyor. Bu durum, merkez bankaları üzerinde para politikasını daha da sıkılaştırma baskısını artırabilir ve borçlanmayı daha pahalı hale getirebilir.
Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’daki çeşitli enerji hedeflerini vurup Bab el-Mandeb Boğazı’na doğru ilerlemesinin ardından ham petrol arzına ilişkin görünüm daha da kötüleşti.
Bu suyolu, Hürmüz Boğazı fiilen kapalı kalırken ve ABD güçleriyle İran arasındaki çatışmaların dinmesine dair bir işaret yokken, küresel enerji sevkiyatları için kilit bir alternatif rota niteliği taşıyor.
Uluslararası gösterge Brent tipi ham petrol son günlerde varil başına 100 doların üzerinde işlem görüyor. Cuma sabahı ilk vadeli kontratın fiyatı 106 doların hemen altında seyrediyordu.
Avrupa’da devletlerin borçlanma maliyetleri, Avrupa Merkez Bankası’nın perşembe günü faiz artırması sonrasında hızla yükseldi; banka mevduat faiz oranını %2,25’ten %2,5’e çıkararak enflasyonun “uzun bir süre hedefin oldukça üzerinde” kalabileceği uyarısında bulundu.
Daha yüksek enflasyon tahmini ve Avrupa Merkez Bankası’nın beklenenden daha sert tonu, yatırımcıların ilave faiz artışlarına ilişkin beklentilerini yukarı çekmesine yol açtı.
Almanya’nın 10 yıllık Bund getirisi cuma sabahı yaklaşık %3,5 düzeyindeydi. Aynı vadeli Fransız tahvillerinin getirisi ise yaklaşık 94 baz puan daha yüksekte, %4,44 civarındaydı. İtalya’nın 10 yıllık tahvil getirisi yaklaşık %4,37, İspanya’nınki ise %3,96 seviyesindeydi.
Birleşik Krallık’ın 10 yıllık devlet tahvilinin getirisi, önemli bir ABD enflasyon verisi öncesinde enerji fiyatlarının perşembe günkü zirvelerinden geri çekilmesiyle cuma günü %5,35 seviyesine doğru geriledi.
On yıl vadeli gilt getirisi perşembe günü %5,378 ile 2007’den bu yana görülen en yüksek düzeye çıkmıştı. Yirmi ve 30 yıl vadeli giltlere ait getiriler ise sırasıyla %5,895 ve %5,948’e yükselerek 1998’den bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı.
Aynı zamanda, ABD toptan enflasyonunun arttığını ortaya koyan verilerin ardından uzun vadeli ABD Hazine tahvili getirileri de son yılların yeni zirvelerine ulaştı; bu durum, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) gelecek hafta faiz artırabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.
Otuz yıl vadeli ABD Hazine tahvillerinin getirisi cuma günü %5,38’in üzerine çıkarak 2007’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. On yıl vadeli ABD tahvillerinin getirisi ise yakından izlenen %5 eşiğine yaklaştı ve Avrupa’da cuma sabahı %4,95 civarında, son üç yılın zirvesine yakın seviyelerde işlem görüyordu.
Ek baskı, ABD Hazine Bakanlığı’nın, operasyon için belirlenen 6 milyar dolarlık üst sınırın altında, yatırımcıların sunduğu 10,5 milyar doların ise yarısından az olan 5,2 milyar dolarlık tahvili geri almasının ardından geldi.
Asya’da Japonya’nın 10 yıllık devlet tahvilinin getirisi yaklaşık %2,98’e yükseldi; bu seviye, bu ayın başında 1996’dan bu yana ilk kez test edilen %3 düzeyinin hemen altında.
Yapay zekâ bağlantılı borçlanma yatırımcı sermayesi için yarışıyor
Hükümetler, devasa tutarlarda yapay zekâ bağlantılı borçlanmanın da küresel piyasalara girdiği bir dönemde yatırımcı çekmeye çalışıyor.
Reuters’ın aktardığı LSEG verilerine göre Alphabet ve Amazon’un da aralarında bulunduğu büyük bulut bilişim sağlayıcıları, 2026’da şimdiye kadar 200 milyar doların (172 milyar avro) üzerinde borçlanma ihracı gerçekleştirdi; bu tutar, geçen yılın tamamında sağlanan miktarın iki katından fazla.
Veri merkezleri ve diğer yapay zekâ altyapısıyla bağlantılı borçlanmayı da içeren daha geniş kapsamlı bir Goldman Sachs tahmini ise, ağustos başı itibarıyla yapay zekâya ilişkin ihraçların toplamını neredeyse 500 milyar dolar (431 milyar avro) olarak hesapladı.
ABD’li teknoloji şirketleri yatırımlarını finanse etmek için giderek daha fazla euro bölgesi tahvil piyasasına yöneliyor. Avrupa Merkez Bankası’nın 31 Ağustos’ta yayımladığı bir blog yazısına göre bu şirketlerin 2028’e kadar toplamda 1 trilyon doların (862 milyar avro) üzerinde sermaye harcamasına ihtiyaç duyması bekleniyor.
Bu şirketlerin dolaşımdaki tahvilleri içinde avronun payı neredeyse yüzde 10’a ulaşıyor. Piyasaya girmeleri, Avrupalı tahvil yatırımcılarının teknoloji şirketlerine maruziyetini artırıyor.
Bu durum özellikle önemli, zira teknoloji euro bölgesi tahvil endekslerinde çok daha küçük bir paya sahip; ağırlığı, benzer ABD endekslerindeki ağırlığın yaklaşık üçte biri düzeyinde.
ECB araştırmacıları, bu büyük şirketlerin artan varlığının zamanla farklı sektörlerde borçlanma maliyetlerini yukarı itebileceği uyarısında bulundu. Yatırımcılar, portföylerinde büyük teknoloji şirketi ihraçlarına yer açmak için diğer tahvilleri satabilir ya da bu tahvillerden uzak durabilir; bu da rakip borçlanıcıları daha yüksek getiri sunmaya zorlayabilir.
Araştırmacılar, bu baskının potansiyel olarak devlet ve ulusüstü tahvillere de yayılabileceğini belirtti. Ancak analiz yaptıkları dönemde euro bölgesinde böyle bir bulaşma gözlemediklerinin altını çizerek bunu, büyük teknoloji şirketi ihraçlarının hâlâ sınırlı ölçekli olmasına ve devlet tahvili piyasalarının dayanıklılığına bağladı.