Fransa Cumhurbaşkanı Macron, ekonomik reformlar için haziran ayına kadar süre verdi. Liderler, oy birliği şartının aşılmasında 'iki vitesli Avrupa' modelini ve güçlendirilmiş iş birliğini masaya yatırdı.
Kıta ekonomisinin yeniden canlandırılmasında gereken reformlardaki siyasi tıkanıklığın aşılmasında en hızlı yol olarak liderler, "iki vitesli Avrupa" fikrini gündeme getirdi.
REKLAM
REKLAM
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise, kapsamlı bir ekonomik reform için yaza kadar süre tanıdı.
Belçika'daki Alden Biesen kalesinde gerçekleşen zirvenin ardından konuşan Macron, haziran ayının "kritik bir eşik" olduğunu vurgulayarak, "Somut ilerlemeler sağlayamazsak, güçlendirilmiş iş birliği mekanizması ile yolumuza devam edeceğiz," dedi.
Normalde kararlar 27 üye ülkenin tamamıyla birlikte alınıyor. Ancak reformların yavaş ilerlemesi, AB içinde oy birliği yerine hızın öncelik verilmesini ve daha az sayıda ülkenin birlikte hareket etmesini savunan çağrıların artmasına yol açtı.
"Güçlendirilmiş iş birliği" mekanizması, en az dokuz ülkenin bir araya gelerek inisiyatif almasına olanak tanıyor.
Bu yöntem en son geçtiğimiz aralık ayında Ukrayna’ya 90 milyar euroluk kredi verilmesi sürecinde kullanılmış; Macaristan, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti ise bu sürecin dışında bırakılmıştı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, mevcut sistemin yarattığı hantallığa dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Sıklıkla en yavaş olanın hızıyla ilerliyoruz ve güçlendirilmiş iş birliği bunu önlüyor. Yanlış anlaşılmasın, ben 27 üye ile ilerlemeyi tercih ederim ancak bu her zaman mümkün olmuyor."
Von der Leyen, bu mekanizmanın özellikle iki alanda gündeme gelebileceğini belirtti: Özel birikimleri stratejik yatırımlara yönlendirmeyi amaçlayan Tasarruf ve Yatırım Birliği ile şirket kurallarını ortaklaştırmayı hedefleyen 28. rejim.
Başkentlerden yeterli destek çıkmaması halinde, bu alanlarda adım atılmasının önümüzdeki haziran ayından itibaren mümkün olabileceği belirtildi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, önceliklerinin 27 üye ülkenin tamamıyla uzlaşmak olduğunu, ancak bunun sağlanamaması halinde alternatif seçeneklerin de masada bulunduğunu vurguladı.
Costa, “Lizbon Antlaşması farklı çözüm yolları sunuyor. Bunlardan biri de güçlendirilmiş iş birliği,” dedi.
Zirvede liderlerin gündemindeki en önemli konu, AB ile ABD ve Çin arasındaki açılan rekabet farkıydı.
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, AB'nin "hızlı" ve "kararlı hareket etmesi" gerektiğini savundu.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, geçmişte "iki vitesli Avrupa" fikrine karşı olduğunu ancak değişen konjonktürün bunu zorunlu kıldığını belirtti.
Frederiksen, “Bazı ülkeler Avrupa için doğru adımların atılmasını engelleyebiliyor. Rusya yanlısı ve aslında Avrupa karşıtı hükümetler görebileceğimizi düşünüyorum. Bir ya da iki ülke yüzünden Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu kararları alamamak kabul edilemez," diye konuştu.
Zirveye özel konuk olarak katılan ve rekabetçilik üzerine hazırladığı raporla öne çıkan İtalya’nın eski Başbakanı Mario Draghi de liderlere, ‘tek pazar’ ve ‘enerji fiyatları’ gibi öncelikli başlıklarda daha hızlı ilerlemek için bu mekanizmaya başvurulmasını tavsiye etti.
"İki vitesli Avrupa" kavramı, üye devletleri farklı liglere ayırdığı için tartışmalı olsa da, Euro Bölgesi ve Schengen Bölgesi gibi örneklerle fiilen uygulanıyor.
Geçtiğimiz ay Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Polonya ve İspanya maliye bakanları, savunma ve tedarik zincirleri gibi alanlarda "kararlı eylem" için E6 adını verdikleri yeni bir koalisyon kurarak bu yöndeki eğilimi somutlaştırmıştı.