Giderek istikrarsızlaşan bir dünyada, AB genelinde vatandaşlar Brüksel'in kendi savunma ve güvenliği için ne kadar harcama yapması gerektiği konusunda farklı görüşlere sahip.
Transatlantik ilişkilerin düşük seviyelere gerilediği bir dönemde Avrupa, savunma kapasitesini yeniden kazanmak, güçlendirmek ve kontrolünü kendi eline almak için yoğun çaba gösteriyor.
REKLAM
REKLAM
Ancak kıta genelinde güvenliği artırmaya yönelik son girişimlere rağmen, Eurobarometer’ın son verilerine göre Avrupalıların çoğu hükümetlerinin kendilerini koruma kapasitesine güven duymuyor.
Araştırmaya göre Avrupalıların üçte ikisinden fazlası ülkelerinin tehdit altında olduğuna inanıyor. Bu görüşe katılanların oranı en yüksek Fransa’da yüzde 79, Hollanda’da yüzde 77 ve Danimarka’da yüzde 76 olarak ölçülürken; en düşük oranlar Slovenya’da yüzde 50, Hırvatistan’da yüzde 52 ve Çekya’da yüzde 52 olarak kaydedildi.
Öte yandan AB vatandaşları, ülkelerine yönelik tehdit ile kişisel güvenlikleri arasında net bir ayrım yapıyor. Katılımcıların çoğunluğu (yüzde 51), kendi kişisel güvenliklerinin risk altında olduğu görüşüne katılmıyor.
Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşın etkisiyle AB, son yıllarda savunma kapasitesini güçlendirmek için hızlandırılmış adımlar atmaya çalıştı. Bu adımlar, ortak tedarik ve savunma sanayisinin genişletilmesine odaklanıyor.
Bu önlemler arasında savunma harcamalarını artırmayı amaçlayan 'ReArm Europe' planı ile üye devletlerin ortak tedariki finanse etmek ve Avrupa’nın savunma sanayisini güçlendirmek için borçlanmasına imkân tanıyan Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) ortak savunma finansman programı kredi aracı olarak yer alıyor.
Bu girişimler kamuoyunda genel olarak olumlu karşılanmış görünüyor. Eurobarometer verilerine göre Avrupalıların çoğu (yüzde 52), AB’nin güvenlik ve savunmayı güçlendirme kapasitesine güveniyor.
Bu oran özellikle Lüksemburg’da yüzde 76, Portekiz’de yüzde 74, Kıbrıs’ta yüzde 73 ve Litvanya’da yüzde 71 olarak öne çıkıyor.
15-24 yaş aralığındaki genç AB vatandaşları, güvenlik ve savunma konusunda AB’ye diğer yaş gruplarına kıyasla daha fazla güven duyuyor. Özellikle 55 yaş ve üzerindekilere kıyasla gençlerde güven oranı daha yüksek.
Buna karşın Avrupalıların önemli bir bölümü, Brüksel’in askeri kapasiteye ayırdığı kaynak miktarından memnun değil.
Araştırmaya göre vatandaşların yaklaşık üçte biri, AB’nin savunma ve güvenliğe yeterince yatırım yapmadığını düşünüyor. Buna karşılık yüzde 14’lük bir kesim ise fazla yatırım yapıldığını savunuyor.
AB’nin savunmaya daha fazla yatırım yapması yönündeki talep yaşla birlikte artıyor. 15-24 yaş grubundakilerin yüzde 27’si daha fazla yatırım isterken, bu oran 55 yaş ve üzerindekilerde yüzde 35’e yükseliyor.
Uzay, savunma ve güvenliğin geleceği mi?
Avrupalılar yalnızca kıtanın kara tabanlı kapasitesine odaklanmıyor. Pek çoğu gözünü uzaya da çevirmiş durumda.
Katılımcıların yüzde 53’ü, güvenlik ve savunmanın AB’nin uzay politikası programlarında öncelik olması gerektiğini belirtiyor. Bunu çevre ve iklim değişikliği ile Avrupa sanayisinin güçlendirilmesi gibi alanlar izliyor.
AB’nin son dönemdeki uzay girişimlerinden biri de IRIS².
Bu proje, siber dayanıklılığı artırmak ve AB hükümetleri ile vatandaşları arasında stratejik, yüksek hızlı iletişimi güçlendirmek amacıyla tasarlanmış güvenli ve çok yörüngeli bir bağlantı uydu takımyıldızı sistemini öngörüyor.
Proje, yabancı sağlayıcılara olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. IRIS²’nin 2027 ile 2030 yılları arasında tam kapasiteyle faaliyete geçmesi planlanıyor.
Bu tarih, Birliğin uzay varlıklarını uydu karşıtı saldırılar gibi tehditlere karşı korumayı amaçlayan AB Güvenlik ve Savunma Uzay Stratejisi’nin yürürlüğe girmesinden birkaç yıl sonrasına denk geliyor.