Güney Kıbrıs, NATO üyesi olmayan dört AB ülkesinden biri. Ancak adada egemen askeri üslere sahip olan İngiltere NATO asker ittifakında yer alıyor.
Son günlerde Güney Kıbrıs’taki İngiliz askeri tesislerini hedef alan drone faaliyetleri güvenlik endişelerini artırdı. Ancak bu olaylar şu ana kadar ne NATO’da ne de Avrupa Birliği’nde kolektif savunma önlemlerine ilişkin resmi bir istişare sürecini tetiklemiş değil.
Pazar günü düzenlenen ve sınırlı hasara yol açan bir saldırının ardından, Akrotiri’deki bir İngiliz üssünü hedef alan iki drone pazartesi günü düşürüldü.
İngiltere NATO üyesi olsa da, askeri ittifaktaki bir kaynak salı günü Euronews’e yaptığı açıklamada, 32 müttefik arasında olayla ilgili özel bir görüşme yapılmadığını ve saldırının şu aşamada oldukça sınırlı ölçekte değerlendirildiğini söyledi.
NATO müttefikleri, toprak bütünlükleri, siyasi bağımsızlıkları veya güvenliklerinin tehdit altında olduğunu düşündüklerinde tüm müttefiklerle istişare talep etmek için 4. Madde’yi devreye sokabiliyor. Bu maddeyi en son, geçen yıl eylül ayında Rusya’nın birden fazla hava sahası ihlali sonrası Polonya kullanmıştı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de salı günü Kuzey Makedonya’ya yaptığı ziyarette, askeri ittifakın Orta Doğu’da yaşananlara "doğrudan dahil olmadığını" belirtti.
Ancak gerekmesi halinde "NATO topraklarının her karışının savunulacağını" vurgulayan Rutte, "Burada olanlara son derece net bir şekilde bakmalıyız. İran, nükleer kapasiteye ve balistik füze kabiliyetine sahip olmaya çok yaklaştı," dedi.
Rutte, "Onun (Ayetullah Ali Hamaney’in) artık sahnede olmamasının ve nükleer ile balistik kapasitenin şu anda zayıflatılıyor olmasının hepimiz için daha iyi olduğunu düşünüyorum," ifadelerini kullandı.
Rutte ayrıca İran’a yönelik operasyonun ABD ve İsrail tarafından yürütüldüğünü, bazı müttefiklerin destek sağladığını ancak bunun ikili düzeyde gerçekleştiğini yineledi.
NATO üyesi olmayan dört AB ülkesinden biri olan Güney Kıbrıs, diğer üye ülkelerden destek alıyor. Yunanistan ve Fransa adanın savunmasına katkı sağlamak üzere askeri kapasite konuşlandırdı.
Atina adaya dört F-16 savaş uçağı ve iki fırkateyn gönderdi. Güney Kıbrıslı bir yetkili Euronews’e, Paris’in de füzesavar ve anti-drone sistemleri ile bir fırkateyn sağladığını doğruladı.
Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile de temas halinde olduğunu açıkladı.
Ancak Avrupa Komisyonu Sözcüsü salı günü yaptığı açıklamada, bu desteğin ikili anlaşmalar çerçevesinde sağlandığını ve AB’nin karşılıklı savunma maddesi konusunda şu ana kadar "herhangi bir özel görüşme yapılmadığını" söyledi.
Sözcü Paula Pinho, "Kıbrıs Cumhuriyeti’nin doğrudan hedef alınmadığı oldukça açık görünüyor. Elbette bu durum halk arasında endişe yaratıyor. Bu nedenle üye devlete yönelik herhangi bir tehdit karşısında dayanışma içinde olduğumuzu ifade etmek istedik," dedi.
AB’nin karşılıklı savunma maddesi olan 42.7’nin olası devreye alınmasına ilişkin olarak ise Pinho, bunun ancak silahlı saldırıya maruz kaldığını iddia eden AB üye devletinin hukuki ve siyasi değerlendirmesi sonucunda gündeme gelebileceğini vurguladı.