Analistler, Orban'ın 12 Nisan'da yapılacak kritik genel seçimler öncesinde bu krizi, partisine olan desteği artırmak için stratejik bir araç olarak kullandığını belirtiyor.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Orta Doğu'da tırmanan İran merkezli çatışmaların ardından ülkenin güvenlik alarmı seviyesini yükseltti ve sınır kontrollerinin sıkılaştırılması talimatını verdi.
Analistler, Orban'ın 12 Nisan'da yapılacak kritik genel seçimler öncesinde bu krizi, partisine olan desteği artırmak için stratejik bir araç olarak kullandığını belirtiyor.
Orban, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik gerçekleştirdiği saldırıların ardından güvenlik meselelerini seçim kampanyasının ana sütunu haline getirdi.
Orta Doğu'daki silahlı çatışmanın Macaristan için enerji fiyatları ve ulusal güvenlik açısından ciddi riskler barındırdığını savunan Başbakan’ın, kendisini "güvenlik garantörü" olarak konumlandırmasının sandıkta avantaj sağlayabileceği ifade ediliyor.
Güvenlik önlemlerini artıran Orban, aynı zamanda Macaristan'ın enerji arzı için hayati önem taşıyan Druzhba boru hattı nedeniyle Ukrayna ile olan gerilimi de tırmandırdı.
Ocak ayı sonunda bir Rus saldırısı sonucu hasar aldığı tahmin edilen boru hattı, o tarihten bu yana onarılmadı.
Macaristan, bu anlaşmazlık nedeniyle Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk kredi paketini bloke etmeye devam ediyor. Budapeşte yönetimi Kiev'i "siyasi şantaj" yapmakla suçlarken; Ukrayna, onarım çalışmalarının başlaması için Rusya ile ateşkes sağlanmasının bir ön koşul olduğunu vurguluyor.
2010 yılından bu yana Macaristan'ı mutlak çoğunlukla yöneten Orban, bu kez zorlu bir sınavla karşı karşıya. Anketler, muhalefetteki Tisza partisinin, Orban'ın liderliğindeki Fidesz'in önünde olduğunu gösteriyor. Orban'ın en güçlü rakibi Peter Magyar, kampanyasını doğrudan halkın cebini etkileyen hayat pahalılığı ve enflasyon üzerine kurarak agresif bir strateji izliyor.
Buna karşılık Orban, rotayı dış tehditlere kırarak güvenliği ön plana çıkarıyor. Geçtiğimiz cumartesi günü güvenlik kabinesini toplayarak terör alarmı seviyesini yükselten Başbakan, perşembe günü terörle mücadele koordinasyon komitesiyle bir araya gelerek sınır kontrollerini başlattı.
Orban, karara ilişkin yaptığı açıklamada, "Orta Doğu kökenli terör örgütleri Batı Avrupa'da yerleşik hale geldi ve güçlendi. Avrupa genelinde terör hücrelerini harekete geçirmelerini bekliyoruz. Macaristan'ın barış ve güvenliğini bu durumda da koruyacağız. Bu nedenle yabancı yolcu trafiğine yönelik kontrolleri sıkılaştırdık," ifadelerini kullandı.
'Güvenlik söylemi Fidesz'in işine yarayabilir'
Political Capital Institute analisti Bulcsu Hunyadi, bu stratejinin seçmende karşılık bulabileceğini belirterek, "İran çatışması belirsizliği derinleştiriyor. Bu da çevrenin istikrarsız olduğu ve güvenliğin ancak hükümet ve Fidesz tarafından sağlanabileceği anlatısına tam olarak uyuyor," dedi. Hunyadi ayrıca, bu durumun Ukrayna üzerinden gelen Rus petrolünün önemine dair hükümet söylemini de desteklediğini ekledi.
Berlin’deki Avrupa Politikaları Enstitüsü Direktör Yardımcısı Daniel Hegedüs ise Druzhba boru hattı meselesinin Orban'ın lehine dönebileceğine dikkat çekerek, "Mevcut gelişmeler Macaristan'ın enerji güvenliğini tehdit ediyor. İnsanlar, Ukrayna'nın sevkiyatı yeniden başlatmasının kendi çıkarlarına olup olmadığını sorgulamaya başlayabilir," değerlendirmesinde bulundu.
Kriz ters tepebilir mi?
Uzmanlar, güvenlik odaklı bu stratejinin risklerine de dikkat çekiyor. Hunyadi'ye göre, enerji fiyatları yüksek kalmaya devam ederse bu durum hükümet için bir bumerang etkisi yaratabilir: "Kısa vadede Ukrayna'yı, İran'ı veya AB'yi suçlayabilirsiniz. Ancak hükümet insanları koruma sözü verip bunu pratikte başaramazsa, bu durum hızla aleyhlerine dönebilir."
Öte yandan, Macar hükümetinin "barış başkanı" olarak nitelendirdiği Donald Trump’ın askeri bir harekat başlatmış olmasının yaratabileceği çelişkinin henüz muhalefet tarafından tam olarak kullanılmadığı görülüyor. Analistler, Peter Magyar'ın liderliğindeki Tisza partisinin dış politika alanına girmekten kaçınarak şimdilik tamamen iç meselelere odaklandığını belirtiyor.