Rusya yanlısı aktörlerle bağlantılı bir dezenformasyon kampanyası, saygın medya kuruluşlarını taklit ederek Batı ve Ukrayna'yı itibarsızlaştırma kampanyasının bir parçası olarak Orta Doğu savaşı hakkında sahte haberler yayınlıyor.
Euronews ve diğer büyük medya kuruluşlarını taklit eden sahte videolar, sosyal medyada paylaşılan ve Kremlin yanlısı Pravda ağı tarafından aktarılan Orta Doğu'daki savaşla ilgili yanlış iddiaları yaymak için kullanıldı.
REKLAM
REKLAM
Antibot4Navalny kolektifinden araştırmacılara göre bu kampanya, sosyal medya ve internet üzerinden Ukrayna ve Batı'yı hedef alan kitlesel ve koordineli dezenformasyon kampanyaları yürüten Rusya bağlantılı "Matryoshka" operasyonuyla bağlantılı.
Araştırmacılar kampanyanın doğrudan Orta Doğu savaşına odaklanmadığını, ancak krizin Batı'yı lekelemek için ilgisiz anlatıları öne sürmek için kullanıldığını söylüyor. Bunlar arasında Ukraynalıları suçlu olarak göstermek, Batılı hükümetleri hedef almak ve Haziran ayında yapılacak Parlamento seçimleri öncesinde Ermenistan hükümetini zayıflatmaya çalışmak yer alıyor.
Ukraynalılar hakkında sahte iddialar
Sahte bir Euronews videosu, Dubai'deki lüks Fairmont The Palm Hotel'i vuran bir insansız hava aracı (İHA) saldırısını haberleştiren bir gazetecinin sesini manipüle etti.
Üzerinde oynanmış klipte Euronews'in grevle ilgili gerçek bir haberine yer verilmiş ancak haberin yarısında gerçek bir muhabirin sesi manipüle edilerek "Ukraynalı yağmacıların" Dubai'deki grev kaosunu kullanarak "mağazalara, kuyumculara ve terk edilmiş arabalara" saldırdığı iddia edildi.
Üzerinde oynanmış görüntülerde ayrıca, yağmanın ardından yetkililerin 19 Ukraynalıyı gözaltına aldığı ve bu kişilerin faaliyetlerini WhatsApp üzerinden koordine ettikleri iddia ediliyor, ancak buna dair herhangi bir kanıt bulunmuyor.
Gazetecinin sesi büyük olasılıkla yapay zeka-ses klonlama yazılımı yardımıyla değiştirilmiştir. Klibin gerçek olmadığına dair bir başka ipucu da, manipüle edilmiş sesinin genel stok görüntüler üzerinde çalmasıdır ki bu, dezenformasyon aktörlerinin kameradaki muhabirlerin gerçekçi deepfake'lerini oluşturmaktan kaçınmak için kullandıkları yaygın bir tekniktir.
Aynı strateji, BAE'ye yönelik saldırıların Ukraynalı bir generale ait 7 milyon dolar değerindeki lüks bir malikaneye zarar verdiğini iddia eden bir başka sahte Euronews haberi için de kullanıldı.
Sahte haber Ermenistan Başbakanı'nı hedef alıyor
Euronews markası, BAE'yi hedef alan saldırıların Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'a ait olduğu iddia edilen bir daireye zarar verdiğini iddia eden ayrı bir sahte haberde de kullanıldı.
Üzerinde oynanmış haberde, Paşinyan'ın BAE'de sahip olduğu birden fazla dairenin ortaya çıkmasının "hem Ermenistan'da yaşayanlar hem de dünya genelindeki Ermeni diasporası arasında bir tartışma" başlattığı iddia ediliyordu.
Videoda ayrıca Paşinyan'ın BAE'deki mülkünün 170 milyon dolar (147 milyon euro) değerinde olduğu iddia edilirken, Paşinyan'ın basın sekreterinin mülkün değerinin 70 milyon doları "aşmadığını" iddia ederek yanıt verdiği belirtiliyordu.
Ancak Paşinyan'ın basın sekreteri Nazeli Bağdasaryan, sosyal medya üzerinden "Başbakan Nikol Paşinyan'ın BAE'de ya da başka bir ülkede herhangi bir mülke SAHİP OLMADIĞINI" açıklayarak bu yanlış iddialara kamuoyu önünde yanıt verdi.
"Videolarda dolaşan tüm rakamlar, 'değerler' ve Başbakan'ın sözcüsü olarak benim adıma sunulan yorumlar tamamen uydurmadır ve gerçekle örtüşmemektedir" dedi.
Bağdasaryan ayrıca dezenformasyon aktörlerini Haziran 2026'da yapılması planlanan parlamento seçimleri öncesinde ülkenin başbakanını itibarsızlaştırmaya çalışmakla suçladı.
Paşinyan'a ait BAE'deki bir apartman dairesiyle ilgili yanlış bilgiler, Telegram kanalı Mediaport ve "Rusya'daki Ermenilerin Gazeta'sı" tarafından aktarılan 2021 gibi erken bir tarihten beri internette yayılıyor.
Orta Doğu'daki çatışmalar sahte videolar için bir üreme alanı
Orta Doğu'daki savaş bağlamında Avrupa hakkında dezenformasyon yaymak amacıyla Euronews'in yanı sıra çok sayıda başka uluslararası medya kuruluşu ve örgütü de taklit edildi.
Fransız Le Point gazetesini taklit eden sahte bir video sosyal medyada yayıldı ve Ukraynalı telefon dolandırıcılarının Orta Doğu'daki çatışmanın tırmanmasının ardından Fransız vatandaşlarını on milyonlarca avro dolandırmayı başardığını iddia etti.
Bir başka sahte klipte ise Savaş Araştırmaları Enstitüsü'nün bir raporu tahrif edilerek Fransa'nın, İran'ın Abu Dabi'deki bir üsse düzenlediği saldırının ardından 70 Fransız askerinin ölümünü örtbas ettiği iddia edildi.
Amerikan yayın organı USA Today'i taklit eden bir başka haberde ise dezenformasyon aktörleri Körfez Ülkelerindeki Fransız, Alman ve Amerikan askeri üslerine yönelik saldırılarda Ukrayna silahlarının kullanıldığını iddia etti.
Matruşka şebekesinin Euronews grafiklerini yanlış iddiaları yaymak için kullanması bir ilk değil. Milano Kış Olimpiyatları ve Moldova'daki seçim kampanyası sırasında da benzer yöntemler kullanılarak bir kampanya başlatılmıştı.