İki ülke ile Brüksel arasındaki gerilimin merkezinde, hasar gören Druzhba petrol boru hattı üzerinden yaşanan anlaşmazlık yatıyor.
Avrupa Birliği (AB), Rusya'ya yönelik bireysel yaptırımların süresini 15 Mart'a kadar uzatmayı hedeflerken, Macaristan ve Slovakya'nın engeline takıldı.
İki ülke ile Brüksel arasındaki gerilimin merkezinde, hasar gören Druzhba petrol boru hattı üzerinden yaşanan anlaşmazlık yatıyor.
Rusya'nın Ukrayna'yı tam kapsamlı işgaline yanıt olarak 2 bin 700'den fazla kişi ve kuruluşu kapsayan yaptırım listesinin yenilenmesi için tanınan süre 15 Mart'ta doluyor.
AB kuralları gereği, bu yaptırımların her altı ayda bir tüm üye ülkelerin oy birliğiyle uzatılması gerekiyor.
Müzakereler sonuçsuz kaldı
Brüksel'de çarşamba öğleden sonra bir araya gelen büyükelçiler, kısıtlamaların uzatılması konusunda bir uzlaşıya varamadı.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Macaristan ve Slovakya'nın bazı isimlerin yaptırım listesinden çıkarılması yönündeki taleplerinin reddedilmesi üzerine görüşmeler tıkandı.
Özellikle Slovakya'nın, iş insanları Mikhail Fridman ve Alisher Usmanov'un listeden çıkarılması konusundaki ısrarı toplantıda ciddi tartışmalara yol açtı.
Cuma günü yapılması planlanan bir sonraki toplantıda risklerin çok daha yüksek olması bekleniyor.
Yaptırımlar düşerse ne olur?
Eğer yaptırımlar 15 Mart'a kadar yenilenmezse, aralarında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un da bulunduğu kara listedeki tüm isimlerin üzerindeki kısıtlamalar otomatik olarak kalkacak.
Bu durumda Rus oligarklar, propaganda organları ve askeri şirketler, AB genelinde dondurulan milyonlarca euroluk fonlarına yeniden erişim imkanı sağlayacak.
Brüksel bu zamana karşı yarışa yabancı değil. Geçtiğimiz yılın mart ve eylül aylarında da Macaristan, mühletin dolmasına 48 saatten az bir süre kala vetosunu kaldırmıştı. Ancak bu kez sürece "Druzhba boru hattı" krizi de dahil oldu.
Druzhba hattı gerilimi tırmandırıyor
Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Slovakya Başbakanı Robert Fico, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'i, hattın operasyonel olmasına rağmen boru hattını "siyasi nedenlerle" kapalı tutmakla suçluyor.
Zelenskiy ise altyapının 27 Ocak'ta bir Rus İHA saldırısında ağır hasar gördüğünü ve bölgedeki tehlikeli koşullar nedeniyle onarımın bir buçuk ay sürebileceğini savunuyor.
Geçtiğimiz hafta tırmanan bu ihtilaf nedeniyle Orban, AB liderlerinin aralık ayında üzerinde uzlaştığı Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk kredi paketini bloke etti.
Fico ise Orban'ın partisinin 12 Nisan'daki genel seçimleri kaybetmesi durumunda vetosunu sürdürebileceğinin sinyalini verdi.
Komisyon çözüm arayışında
İki taraf arasında kalan Avrupa Komisyonu, Kiev'den onarım çalışmalarını hızlandırmasını, Budapeşte'den ise kredi üzerindeki engeli kaldırmasını istedi.
Ancak anketlerde geride düşen Orbán'ın seçim öncesi geri adım atma ihtimalinin zayıf olduğu belirtiliyor.
Öte yandan Macaristan ve Slovakya, Rus petrol tankerlerine yönelik denizcilik hizmetlerine tam yasak getirilmesini de içeren yeni bir ekonomik yaptırım paketinin kabul edilmesini de engelliyor.
Avrupa Komisyonu, bu kördüğümü çözmek amacıyla Druzhba boru hattının onarımı için mali yardım sağlamayı değerlendiriyor.