AB'den İsrail'e uyarı: 'Lübnan'a yönelik saldırılar, ABD-İran ateşkesini tehdit ediyor'

Avrupa Birliği (AB), İsrail'in Lübnan'a yönelik yeni saldırı dalgasını şiddetle kınayarak, askeri gerilimin ABD ve İran arasında savaşı sona erdirmek üzere varılan kırılgan ateşkes anlaşmasını tehlikeye attığı uyarısında bulundu.

REKLAM

REKLAM

Anlaşmaya aracılık eden Pakistan, ateşkesin "derhal geçerli olmak üzere" Lübnan'ı da kapsadığını belirtti. Ancak bunu kabul etmeyen İsrail, yeni bir saldırı başlattı. Lübnanlı yetkililere göre, İsrail'in uyarı vermeden çarşamba günü gerçekleştirdiği saldırıda en az 254 kişi hayatını kaybetti.

Bu sayı, İsrail ile Hizbullah arasındaki yıllardır süren çatışmalarda, tek bir günde yaşanan en ağır can kaybı olarak kayıtlara geçti.

Yüksek Temsilci Kaja Kallas perşembe sabahı yaptığı açıklamada, "Hizbullah Lübnan'ı savaşa sürükledi ancak İsrail'in kendini savunma hakkı böylesine büyük bir yıkıma yol açmasını haklı çıkarmaz," dedi.

İsral'e karşı giderek artan eleştiri korosuna katılan Kallas, "İsrail saldırıları dün gece yüzlerce kişinin ölümüne neden oldu ve bu tür ağır eylemlerin meşru müdafaa kapsamında olduğunu iddia etmek zorlaştı. İsrail'in eylemleri, ABD-İran ateşkesini ciddi şekilde zora sokuyor. İran ateşkesi Lübnan'ı da kapsamalı," diye ekledi.

"Hizbullah silahsızlanmalıdır. AB, Lübnan'ın Hizbullah'ı silahsızlandırma çabalarını desteklemektedir."

İsrail, Lübnan'da çarşamba günü 10 dakika içinde 100'den fazla hava saldırısı düzenledi. Bu saldırıların ardından ülkede ulusal yas ilan edildi. Lübnan'ın güneyi ve başkent Beyrut'un çeşitli bölgelerini hedef alan saldırılar, siviller arasında paniğe yol açtı. Acil müdahale ekipleri, enkaz altında kalanları kurtarmak için seferber oldu.

İsrail ordusu, Hizbullah militanları tarafından kullanılan askeri bölgeleri hedef aldığını savunarak, grubu kalelerinin ötesindeki bölgelere "karışmaya" çalışmakla suçladı.

Lübnan Başbakanı Navaf Salam bombardımanın "uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukuk ilkeleri tamamen göz ardı edilerek" sivil bölgelere karşı yapıldığını söyledi. Cumhurbaşkanı Joseph Aoun da saldırıları "katliam" olarak nitelendirdi.

Avrupa İsrail'e tepki gösterdi: 'İkinci bir Gazze'

Tırmanan şiddet olayları, Avrupalı liderlerde derin endişe yarattı. Bölgedeki istikrarsızlığın; Lübnan hükümetinin ulusal orduyu güçlendirme ve Hizbullah’ın farklı etnik yapılardan oluşan devlet üzerindeki nüfuzunu kırma çabalarını sekteye uğratmasından korkuluyor. Ayrıca, olası bir göç dalgası ihtimali de Avrupa’daki kaygıları artırıyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Salam ve Aoun ile telefonda görüştükten sonra İsrail bombardımanını "mümkün olan en güçlü ifadelerle" kınadı.

Macron, saldırıların "henüz ilan edilmiş ateşkesin sürdürülebilirliğine doğrudan bir tehdit oluşturduğunu belirterek, "Lübnan tamamen ateşkesin kapsamına alınmalıdır," dedi.

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani "ikinci bir Gazze" uyarısında bulunarak, İsrail Büyükelçisini çağırdı. Saldırılar sırasında Lübnan'da bulunan Belçikalı mevkidaşı Maxime Prevot ise İsrail'in eyleminin "orantısız" olduğunu söyledi.

Almanya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Johann Wadephu İsrail'i "Hizbullah'a karşı gerekli meşru müdafaa ile sınırlı kalmaya ve bunun ötesine geçmemeye" çağırdı.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez doğrudan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu işaret ederek, "insan hayatını hor görmesinin tahammül edilemez" olduğunu vurguladı.

Netanyahu hükümetini sert bir dille eleştiren Sanchez ayrıca, İsrail'in Gazze'ye yönelik savaşı bağlamında İspanya ve diğerlerinin desteklediği bir öneri olan 'İsrail ile Ortaklık Anlaşması'nın askıya alınması için AB'ye çağrıda bulundu.

Geçen yıl, insani durumun daha da kötüleşmesi üzerine, Avrupa Komisyonu anlaşmanın kısmen askıya alınmasını gündeme getirdi ancak üye devletler arasındaki zorlu bölünmeler anlaşmanın ilerletilmesi için gerekli nitelikli çoğunluğun sağlanmasını engelledi.

Öte yandan Beyaz Saray, İran'la yapılan ateşkes anlaşmasının iki rakip kamp tarafından şiddetle karşı çıkılan şartlarını açıklamakta zorlandı ve istikrarsız ateşkesin ne kadar sürebileceği konusunda şüphe uyandırdı.

Tahran, Lübnan'ın her zaman 10 maddelik planın bir parçası olduğu ve İsrail saldırılarının bu nedenle hükümlerin ihlali anlamına geldiği konusunda ısrar ediyor. Ancak anlaşmanın hazırlanmasında görev alan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington'un "asla böyle bir söz vermediğini" ve çelişkili söylemlerin "meşru bir yanlış anlamadan" kaynaklandığını söyledi.

Vance, İsrail'in "yürüttüğümüz müzakerelerin başarıya ulaşması" için "Lübnan'da biraz itidalli davranmayı" önerdiğini belirtti.

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Lübnan'ın ateşkes anlaşmasına dahil edilmesi olasılığının "tartışılmaya devam edeceğini" söylese de İsrail'in son saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının "kabul edilemez" olduğu uyarısında bulundu.