Brüksel, Macaristan tartışmalı vetosunu kaldırır kaldırmaz Ukrayna'ya 90 milyar euroluk kredi için harekete geçmeye hazır. Karar, Rusya'ya karşı yeni bir yaptırım paketinin kabul edilmesinin de önünü açabilir.
Avrupa Birliği, Macaristan'ın Ukrayna'ya verilecek 90 milyar euroluk kredi üzerindeki tartışmalı vetosunu yakında kaldıracağı ve böylece bloğun ortak karar alma mekanizmasını ciddi şekilde baltalayan siyasi anlaşmazlığın sona ereceği konusunda iyimserliğini arttırıyor.
REKLAM
REKLAM
Seçimlerde aldığı ağır yenilginin ardından Macaristan Başbakanı Viktor Orban, tartışmanın merkezinde yer alan Druzhba boru hattından Rus petrol akışı yeniden başlar başlamaz vetosunu kaldıracağını belirtti.
Orban, Brüksel'den petrol akışının yakında yeniden başlayacağına dair "işaretler" geldiğini söyledi.
Orban'ın yumuşaması halinde AB büyükelçileri meseleyi çarşamba gününe kadar çözebilir. Oy birliğine bağlı olan sadece bir yönetmelik onay bekliyor.
Yüksek Temsilci Kaja Kallas salı günü yaptığı açıklamada, "Yarın 90 milyar euroluk kredi konusunda bazı olumlu kararlar alınmasını bekliyoruz," dedi.
"Ukrayna'nın bu krediye gerçekten ihtiyacı var ve bu aynı zamanda Rusya'nın Ukrayna'dan daha fazla dayanamayacağının da bir işareti. Bu şu anda son derece önemli," diye ekledi.
Avrupa Komisyonu'nun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis ise vetonun "bu hafta" kaldırılabileceği ihtimalini göz ardı edemeyeceğini söyledi ancak veto geçici olarak yürürlükte kalsa bile, kredideki ertelemeyi telafi eden diğer müttefiklerin katkıları sayesinde Kiev'in mayıs sonu ya da haziran başına kadar sürdürülebilir finansmana sahip olacağını vurguladı.
Budapeşte'de iktidar değişiminin mayıs ayı başında gerçekleşmesi bekleniyor.
Dombrovskis salı günü Euronews'in de katıldığı basın toplantısında, "Orban görevdeyken de bazı hareketler olabilir. Bir anlamda, gerçekleştiğini görmeden önce bunu çok belirgin bir şekilde iddia etmek istemiyorum, çünkü birçok gecikme ve çok fazla ileri geri gördük. Eğer gerçekleşirse harika olur," dedi.
"Olmazsa yeni başbakanı beklemek zorunda kalacağız. Ama sonuç olarak, bu durumun önündeki engeli kaldırabileceğimizin açık olduğunu düşünüyorum. Eğer bu hafta gerçekleşirse çok daha iyi olur."
Brüksel 2026 yılı için 16,7 milyar euro mali destek ve 28,3 milyar euro askeri destek olmak üzere kademeli olarak 45 milyar euro aktarmayı planlıyor. Ödemeler, reformların ve koşulların Ukrayna hükümeti tarafından onaylanmasına tabi olacak.
Kiev yolsuzlukla mücadeleyi zayıflatırsa, ödemelerin askıya alınması riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Geri kalan 45 milyar euro 2027 yılına kadar ödenecek ve Ukrayna'nın finansman ihtiyacının üçte ikisini karşılayacak. Batılı müttefiklerin kalan üçte birlik kısmı karşılaması bekleniyor.
'Anlaşılması zor'
Budapeşte ve Kiev arasında Druzhba boru hattı konusunda yaşanan anlaşmazlık, Rus petrol tankerlerine denizcilik hizmetlerinin tamamen yasaklanmasını da içeren, AB'nin Moskova'ya yönelik yeni yaptırım paketinin onaylanmasını da durdurdu.
Yasak, maddi maliyetleri arttırmayı ve Kremlin'in Ukrayna'nın işgalini finanse etmek için çok önemli olan gelirlerini azaltmayı amaçlıyor.
Ancak Malta ve Yunanistan, yasağın sırasıyla bayrakçılık ve gemicilik sektörlerine zarar vereceğinden endişe ediyor ve geniş kapsamlı tedbirin ancak G7 düzeyinde bir anlaşma olması halinde uygulanmasını istiyor.
Dombrovskis Euronews'in sorusuna verdiği yanıtta, "Yaptırımlar konusunda ne kadar geniş bir mutabakata varabilirsek o kadar etkili olur. Bu açıdan bakıldığında G7 düzeyinde bir eylem, sadece AB düzeyinde bir eylemden daha etkilidir," dedi.
"Ancak kendimizi buna bağımlı hale getirmemeliyiz. Kendimizi, G7 anlaşması olmadığı takdirde kendi başımıza hareket edemeyeceğimiz bir duruma sokmamalıyız," diye ekledi. "Bu durumda AB olarak hareket etmeli ve Rusya üzerindeki bu yaptırım baskısını sürdürmeli ve arttırmalıyız."
G7 anlaşması, Beyaz Saray'ın Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla ortaya çıkan fiyat artışıyla başa çıkmak için alınan bir önlem olan Rus petrolüne yönelik yaptırım hafifletmesini uzatmasının ardından garanti olmaktan çok uzak.
Bu ayın başlarında ilk muafiyetin süresinin dolmasının ardından ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in muafiyeti yenilemeyeceğini açıklaması Avrupalılar arasında umutları arttırdı. Ancak iki gün sonra rotasını değiştirerek 16 Mayıs'a kadar yeni bir feragatname yayınladı.
Yeni muafiyetin yürürlüğe girmesinden önce geçen hafta Bessent ile görüşen Dombrovskis, politikadaki U dönüşünün "anlaşılması zor" olduğunu söyledi.
"Şimdi Rusya üzerindeki baskıyı azaltmanın zamanı değil. Yaptırımlara devam etmeliyiz, G7 fiyat sınırlamasına devam etmeliyiz çünkü Rusya tam da bundan faydalanıyor: Yüksek petrol fiyatları," dedi.
"Yeni bir feragatnamenin hazırlandığına dair hiçbir bilgim yoktu. Ancak, gerçekten de birkaç gün sonra yeni bir feragat söz konusu oldu," diye devam etti. "Bu açıdan bakıldığında, bu feragatlerin ortaya çıkmasının mantığını anlamak zor."
Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre, ABD-İran savaşının bir sonucu olarak Rusya'nın ham petrol ve rafine ürünlerden elde ettiği gelir şubat ayındaki 9,7 milyar dolar (8,2 milyar euro) kıyasla mart ayında keskin bir artışla 19 milyar dolara (16 milyar euro) yükseldi.
Bu artış, Kremlin'in 2026'nın ilk çeyreğinde tahminlerin ötesinde 60 milyar dolarlık (50,9 milyar euro) bir açık bırakan ekonomik durgunluk eğilimini hafifletmesine yardımcı oldu.