Uzun süredir istikrarsızlığın hakim olduğu Romanya, AB'deki en yüksek bütçe açıklarından biriyle, yüksek enflasyonla ve teknik resesyonla mücadele ediyor.
Romanya'nın Avrupa yanlısı koalisyon hükümeti, milletvekillerinin Başbakan Ilie Bolojan aleyhindeki gensoru önergesi lehinde oy kullanmasıyla salı günü çöktü. Bu durum, koalisyonun yemin ederek göreve başlamasının üzerinden 1 yıl bile geçmeden ülkede yeni bir çalkantı dönemini tetikledi.
REKLAM
REKLAM
Ortak girişim, nisan ayı sonunda koalisyondan çekilen sol görüşlü Sosyal Demokrat Parti (PSD) ve aşırı sağcı muhalefet Romanyalıların Birliği İttifakı'nın (AUR) geçtiğimiz hafta gensoru önergesini Parlamento'ya sunmasıyla başlatılmıştı. Parlamentodaki tartışmanın ardından 281 milletvekili önerge lehinde, 4 milletvekili ise aleyhte oy kullandı. Bolojan'ın merkez sağ Ulusal Liberal Parti (PNL) milletvekilleri ile koalisyon ortakları Romanya'yı Kurtar Birliği ve küçük bir etnik Macar partisi olan UDMR ise oy kullanmadı.
Bolojan oylamadan önce yaptığı açıklamada, önergeyi "alaycı ve yapay" olarak nitelendirerek, metnin "her gün hükümette bulunmayan ve tüm kararlara katılmayan kişiler tarafından yazılmış gibi göründüğünü" söyledi.
"Alaycı bir durum, çünkü içinde bulunduğumuz koşulları dikkate almıyor" diyen Bolojan, "Başbakanlık görevini, üzerinde büyük bir baskı oluşturacağının ve vatandaşlardan alkış almayacağının bilincinde olarak üstlendim. Ancak ülkemiz için acil ve gerekli olanı yapmayı seçtim," ifadelerini kullandı.
Romanya, Aralık 2024'te bir başkanlık seçiminin iptal edilmesinin ardından uzun bir istikrarsızlık süreciyle karşı karşıya kaldı. Ülke şu anda AB'deki en yüksek bütçe açıklarından biriyle, dizginlenemeyen enflasyonla ve teknik resesyonla boğuşuyor.
Haziran ayında koalisyon göreve geldiğinde, bütçe açığını azaltmayı en önemli öncelik haline getirme sözü vermişti. PSD, vergi artışları, kamu sektörü maaş ve emekli maaşlarının dondurulması, kamu harcamalarının ve kamu yönetimi kadrolarının kesilmesini içeren bazı kemer sıkma önlemleri nedeniyle sık sık Bolojan ile karşı karşıya gelmişti.
PSD, Bolojan'ın hükümete liderlik ettiği 10 ay boyunca "gerçek bir reformu hayata geçiremediğini" ve Romanya'nın "iş birliği yapabilen" bir lidere ihtiyacı olduğunu belirtti. Bolojan ise piyasaların Romanya hükümetine olan güvenini yeniden kazandıran zorlu ama gerekli mali önlemler aldığını savundu.
Avrupa yanlısı bir parlamento çoğunluğu oluşturmak için PSD'ye ihtiyaç duyulacak ancak parti daha önce AUR ile bir hükümete girmeyi reddetmişti. AUR lideri George Simion salı günü yaptığı açıklamada, seçmenlerin "su, gıda ve enerji desteklediğini ve istediğini" ancak karşılığında "vergi, savaş ve yoksulluk aldığını" söyledi.
Simion, "Bu ülkenin geleceğini, müstakbel bir hükümeti üstleniyoruz ve Romenlerin umudunu yeniden tesis ediyoruz. Romanya, Romenlerin oylarına geri dönmelidir," dedi.
Bükreş merkezli siyasi danışman Cristian Andrei, krizin muhtemelen bir çıkmaza yol açacağını belirterek, "Kimsenin çoğunluğu veya koalisyonu yok ve cumhurbaşkanının böyle bir çoğunluğu bulup yeni bir başbakan ataması haftalar sürecek, bu da kararsızlığı uzatacaktır," değerlendirmesinde bulundu.
Andrei, "Şu anda yeni bir kabine için her ikisi de gerçekleştirilmesi zor iki geçici seçenek var; ya Bolojan olmadan aynı oluşumda yeniden yapılandırılmış bir koalisyon... ya da PSD liderliğinde AUR gibi popülist partilerin veya diğer küçük grupların desteklediği bir azınlık kabinesi."
"PSD-AUR resmi kabinesi bugün bir ihtimal değil çünkü cumhurbaşkanı bunu onaylamayacaktır," diye ekledi.