Besançonlu bir akademisyen, büyük bir skandalın odağında: Kendisine verebilmek için sahte bir uluslararası filoloji ödülü icat etmekle suçlanıyor ve bu yüzden üniversiteden atıldı.
Bu, büyüklük hayallerini gerçeklikle karıştıran bir dil bilimi profesörünün hikâyesi. Aşırı şişmiş bir ego ile dijital bir mizansen arasında gidip gelen, sonunda kendisi açısından mahkemede çözülecek bir akademik sahtekârlığın öyküsü.
56 yaşındaki Florent Montaclair hakkında, sahtecilik, sahte belge kullanma, dolandırıcılık ve unvan gaspı başta olmak üzere bir dizi suçlama nedeniyle Montbéliard (Doubs) savcılığı tarafından soruşturma yürütülüyor.
Soruşturma, akademik kariyerine ilişkin bazı unsurların doğrulanmasını da kapsıyor; özellikle de varlığı bile tartışmalı olan bir Amerikan üniversitesinden aldığı iddia edilen doktora diplomasını.
İnce ince tasarlanmış ve ustaca uygulanmış bir tezgâh
Akademik itibarını güçlendirmek için, son yıllarda bütünüyle hayal ürünü bir kuruluş oluşturduğu; bu yapıya uluslararası tanınırlık ve bilimsel prestij çağrıştıracak şekilde özenle seçilmiş bir ad verdiği öne sürülüyor.
Bu hayalî kuruluş bir kez yaratıldıktan sonra gerisi geliyor: "sonuçlarını" duyuruyor ve ödül sahipleri arasında doğal olarak Prof. Montaclair’in adı geçiyor. Böylece, tanımını yapmasına ve var etmesine bizzat kendisinin katkıda bulunduğu bu ödülün sahibi olması elbette kimseyi şaşırtmıyor.
"Uluslararası" diye sunulan bu unvanla birlikte söz konusu takdir, ardından akademik özgeçmişine ekleniyor. Hem CV’sinde hem de mesleki sunumlarında yer alarak onu alanında en üst düzeyde tanınmış bir araştırmacı gibi gösteriyor. Böylece bu "ödül", görünürlüğünü artıran, akademik çevrelerdeki konumunu pekiştiren ve potansiyel olarak yeni kariyer fırsatlarının önünü açan bir meşruiyet aracı hâline geliyor.
Düşüş de bir o kadar sert
Ancak dijital çağda, her şeyin sürekli denetlendiği bir ortamda yalan söylemek hayli riskli bir iş. Sorbonne ya da Oxford’un uzman çevrelerinde kimsenin adını duymadığı bu esrarengiz ödülün nereden geldiğini araştırmak isteyen, Franche-Comté'deki Marie & Louis Pasteur Üniversitesi (kaynak Fransızca)nden bazı meslektaşları ile gazeteciler o noktada kuşkulanmaya başladı.
Soruşturma, bu ödülle bağlantılı herhangi bir yasal yapı, gerçek bir jüri ya da mali kaynağın hiç olmadığını kısa sürede ortaya koydu. "Filoloji Nobeli" dedikleri şey, bütünüyle bir hayalden ibaretti.
Ve çoğu kez olduğu gibi, bu tür hikâyeler iyi bitmiyor; ilk adım, üniversiteden uzaklaştırılması oldu. Kurumun iletişimden sorumlu müdür yardımcısı, söz konusu öğretim üyesinin, görev yaptığı 20 yılı aşkın sürenin ardından, "artık üniversite bünyesinde hiçbir görev üstlenmediğini" açıkladı.
Aynı zamanda, kendisine isnat edilebilecek fiillerin değerlendirilmesine yönelik bir süreç de Fransa Milli Eğitim Bakanlığı tarafından başlatıldı ve bu süreç, özellikle profesör unvanının tamamen geri alınması dâhil olmak üzere yeni disiplin cezalarıyla sonuçlanabilir.