Adriyatik Denizi kıyıları ve yüksek dağlarıyla bilinen Karadağ’da bu hafta başkent Podgorica’da ve ülkenin diğer kentlerinde konserler ile çeşitli kutlamalar düzenleniyor.
Karadağ bu hafta, Sırbistan ile oluşturduğu birlikten ayrılarak bağımsızlığını kazanmasının 20. yılını kutluyor. Başkent Podgorica’da ve ülkenin farklı kentlerinde konserler ve çeşitli kutlama etkinlikleri düzenleniyor.
REKLAM
REKLAM
Bağımsızlık yanlıları ile Sırbistan’la birlikten yana olanlar arasında bölünen Karadağ, gelecekteki yolunu belirlemek için 21 Mayıs 2006’da referanduma gitmişti. Referandum, 1990’lar boyunca yaşanan savaşların ve Kosova’daki savaşı durdurmayı amaçlayan 1999 NATO bombardımanının ardından yapılmıştı. Sonuçta seçmenlerin yüzde 55,5’i bağımsızlık yönünde oy kullandı.
Ortak devletten ayrılma kararı, Karadağ’ın Sırbistan ile tarihsel olarak yakın bağlara sahip olması ve Karadağlıların yaklaşık üçte birinin kendisini Sırp olarak görmesi nedeniyle bölücü bir süreç oldu. Karadağ ve Sırbistan aynı Ortodoks Hristiyan inancını paylaşıyor, benzer dilleri konuşuyor ve yüzyıllara dayanan ittifaklara sahip.
Bağımsızlık hamlesine, Karadağ’ın uzun süreli lideri Milo Djukanovic öncülük etti. Djukanovic, ülkeyi NATO’ya taşıdı ve bir diğer tarihsel Slav müttefiki olan Rusya’dan uzaklaştırdı.
Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatovic, ülkesinin bir sonraki dönüm noktasının AB’ye tam entegrasyon olduğunu söylüyor.
Cumhurbaşkanı, "Yirmi yıl önce Karadağ vatandaşları karar alma sürecini kendi ellerine aldı ve bu, kalkınmamızın temelini oluşturdu," dedi.
Milatovic, "En büyük ilerleme muhtemelen ülkenin 2017’de NATO’nun parçası olmasıyla gerçekleşti," diye ekledi. "Karadağ gibi küçük bir ülke için NATO’nun parçası olmak çok önemli çünkü NATO, bağımsızlığımız ve devlet varlığımız için gerçekten bir güvenlik garantisi."
Milatovic, 623 bin nüfuslu ülkenin 2028’de 27 üyeli AB’nin bir sonraki üyesi olma yönündeki iddialı hedefini yerine getireceğinden emin olduğunu söyledi.
"28’e 28" sloganı, ulusal hava yolu şirketinin uçaklarından birinin üzerine bile yazıldı.
Milatovic, başkent Podgorica’daki cumhurbaşkanlığı ofisinden yaptığı açıklamada, "Bunu başarabiliriz," dedi. "Bu konuda iyimserim."
AB üyeliği erişilebilir görünüyor
Karadağ, Batı Balkanlar’daki altı ülke arasında AB üyeliği için önde gelen aday olarak görülüyor. Bölgedeki ülkeler sürecin farklı aşamalarında bulunuyor. Ukrayna dahil başka bazı ülkeler de bir gün AB’ye katılmayı umuyor.
AB, Karadağ için katılım anlaşması taslağı hazırlamak üzere bir çalışma grubu kurdu. Bu da üyeliğin hâlâ erişilebilir olduğuna işaret ediyor.
Milatovic, Karadağ’da AB’ye desteğin çok yüksek olduğunu ve yaklaşık yüzde 80 seviyesinde bulunduğunu belirtti. Ancak ülkenin demokratik ve ekonomik reformları da tamamlaması gerekiyor. Milatovic’e göre bunun ne kadar hızlı yapılacağı "artık tamamen Karadağ’a bağlı."
Ülkenin 20 yıl önce Yugoslavya’nın ardıl devletlerinden biri olan Sırbistan-Karadağ Devlet Birliği’nden ayrılmayı seçtiği dönemde ise bu kadar geniş bir birliktelik yoktu.
Ancak Karadağ, 2010’da aday ülke olmasından bu yana AB yolunda hâlâ birçok zorlukla karşı karşıya. Öncelikli konulardan biri, devlet kurumlarının güçlendirilmesi.
Eski Avrupa Entegrasyon Bakanı Jovana Marovic, "Son 14 yılda eksik kalan şeyi şimdi sadece altı ay içinde sağlamamız gerekiyor," dedi. "Bu gerçekten zorlayıcı ama süreç devam ediyor."
Karadağ vatandaşları için ekonomi ve yaşam standartları temel öncelikler arasında. Demokratik reformların yanı sıra Karadağ, para birimi olarak euroyu kullanıyor ancak ekonomisi küçük ve büyük ölçüde turizme bağımlı.
AB yetkililerinin bu mesajı, haziran başında Karadağ’ın kıyı kenti Tivat’ta Batı Balkan aday ülkelerinin liderleriyle yapılacak toplantıda yinelemesi bekleniyor. Diğer adaylar Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Kosova.