İber Yarımadası'nın en güney ucunda yer alan ve kendi kendini yöneten bir İngiltere toprağı olan Cebelitarık'ta yaklaşık 40 bin kişi yaşıyor. Ancak bölge, her gün İspanya'dan sınırı geçerek gelen yaklaşık 15 bin 500 çalışana büyük ölçüde bağımlı.
İspanya ile İngiltere'ye bağlı küçük Cebelitarık bölgesi arasında çarşamba günü yeni bir dönem başladı. Yıllardır gerilim ve anlaşmazlık kaynağı olan sınır kontrolleri tamamen kaldırılırken, İspanya'dan Cebelitarık'a geçen ilk kişiler ve araçlar, gece yarısından birkaç dakika sonra gümrük kontrolüne tabi tutulmadan sınırı geçti.
REKLAM
REKLAM
AFP muhabirinin sınırdan aktardığına göre, uygulamanın başlamasının ardından ilk geçişleri birkaç düzine kişi ve araç gerçekleştirdi.
Tarihi adım nedeniyle bölgede yüzlerce kişi toplandı ve İspanya bayrakları taşıdı. Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo ise, "Avrupa geri döndü," açıklamasını yaptı.
İber Yarımadası'nın en güney ucunda yer alan ve kendi kendini yöneten bir Britanya toprağı olan Cebelitarık'ta yaklaşık 40 bin kişi yaşıyor. Bölge ekonomisi, her gün İspanya'dan sınırı geçerek çalışan yaklaşık 15 bin 500 kişiye büyük ölçüde bağımlı.
Özellikle yoğun saatlerde, belgelerin kontrol edilmesi nedeniyle sınırda uzun araç kuyrukları oluşuyordu. Bu durum, Cebelitarık üzerindeki egemenlik iddiasını sürdüren İspanya ile İngiltere arasındaki gerilim dönemlerinde daha da belirginleşiyordu.
Ancak İngiltere'nin 2020'de Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından Brüksel ve Londra arasında varılan anlaşma kapsamında sınır kontrolleri artık kaldırıldı.
Anlaşma salı günü Brüksel'de imzalandı. İmza törenine AB'nin Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic'in yanı sıra Birleşik Krallık ve İspanya'dan bakanlar ile Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo katıldı.
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, anlaşma öncesinde verdiği radyo röportajında, düzenlemenin Cebelitarık ve İspanya'nın bu bölgeye komşu kesimi için "yeni bir dönem açacağını" ve "çok büyük fırsatlar" yaratacağını söyledi.
'Çok olumlu' karşılandı
Cebelitarık Küçük İşletmeler Federasyonu Başkanı Owen Smith, daha sorunsuz işleyen bir sınırın, İspanya'da yaşayan çalışanların bölgedeki işletmeler tarafından işe alınmasını ve istihdamda tutulmasını kolaylaştıracağını belirtti.
Smith, AFP'ye yaptığı açıklamada, sınır geçişlerindeki zorlukların çalışanların işte tutulması açısından önemli bir etken olduğunu ifade ederek, "Sınırın daha akıcı hale gelmesi hayatı çok daha kolaylaştıracak," dedi ve anlaşmayı "çok, çok olumlu" olarak nitelendirdi.
Anlaşmayla birlikte Cebelitarık, Avrupa'nın pasaportsuz seyahat alanı olan Schengen bölgesinin kurallarıyla uyumlu hale gelecek.
Düzenleme, İspanya, İngiltere ve AB arasında yıllar süren müzakerelerin ardından hayata geçirildi.
Schengen bölgesi dışından gelen yolcular ise Cebelitarık Havalimanı ve limanında yetkililere pasaportlarını göstermeye devam edecek.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in çarşamba günü sınır bölgesini ziyaret etmesi bekleniyor. Bölgede çalışan işçiler, son haftalarda iki tarafı ayıran eski tel örgüleri kaldırmaya başlamıştı.
Sanchez, yeni düzenlemelerin AB içindeki "son duvarı" ortadan kaldırdığını ve ortak refah bölgesi oluşturacağını söylemişti.
Picardo ise anlaşmayı, "geçmişteki gerilim döneminin fiziksel engellerinin kaldırılması" olarak nitelendirirken, Cebelitarık'ın kendi kararlarını alma yetkisini koruyacağını vurguladı.
Cebelitarık, savunma ve dış politika konularında Londra'ya bağlı olmasına rağmen, 1969 yılında İspanyol diktatör Francisco Franco tarafından sınır kapatılmıştı. Bu karar, Cebelitarık halkının yapılan referandumda ezici çoğunlukla Britanya yönetiminde kalma yönünde oy kullanmasının ardından alınmıştı.
13 yıl süren sınır kapatma uygulaması, İspanya'dan Cebelitarık'a günlük işçi hareketliliğini kesmiş ve aileleri birbirinden ayırmıştı.
O tarihten bu yana, bölgenin egemenliği konusundaki diplomatik gerilimler nedeniyle İspanya'nın sınır kontrollerini sıkılaştırdığı dönemlerde Cebelitarık-İspanya sınırında uzun kuyruklar oluştu.
İspanya'nın Campo de Gibraltar bölgesindeki İşçi Sendikaları Konfederasyonu (CCOO) Genel Sekreteri Manuel Triano Paulete, "Bu Demokles'in kılıcının ortadan kalkması önemli," dedi.
Triano Paulete, sınır ötesinde çalışan kişilerin işe ulaşmanın ne kadar süreceğini çoğu zaman bilmediğini belirtti.
Finans hizmetleri ve çevrim içi oyun sektörüne dayalı ekonomisiyle yaklaşık 7 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Cebelitarık, kişi başına düşen gelir açısından dünyanın en yüksek seviyelerine sahip bölgelerinden biri.
Bölge ayrıca, tarihsel olarak İspanya'nın en yüksek işsizlik oranlarından birine sahip Campo de Gibraltar'da yaşayanlar için uzun süredir önemli bir ekonomik kaynak oluşturuyor.
Londra ve Madrid, 1713'te imzalanan Utrecht Antlaşması ile İngiltere'ye bırakılan Cebelitarık'ın egemenliği konusunda yüzyıllardır anlaşmazlık yaşıyor.