İspanya ve Fas, Ceuta'ya ulaşan son göçmen grubunun hızlı bir şekilde iade edilmesi konusunda anlaştı.
Fas'tan yasa dışı yollarla gelen yüzlerce göçmenin yerel makamları çaresiz bırakmasının ardından İspanya, Ceuta'ya asker sevk ediyor.
Madrid ve Rabat, göçmen iadelerini hızlandıracaklarını açıklarken, Avrupa Birliği (AB) de Frontex aracılığıyla destek teklifinde bulundu. Bu akın, 2021 yılındaki Ceuta sınır krizini yeniden hafızalarda canlandırdı.
İspanya hükümeti perşembe günü yaptığı açıklamada, kargaşa içinde geçen 24 saatlik süre zarfında yüzlerce göçmenin karaya ulaşmak için sınırın etrafından yüzerek yasa dışı yollarla geçiş yapmasının ardından güvenliği artırmak amacıyla Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta'da orduyu görevlendireceğini duyurdu.
Günün erken saatlerinde Ceuta'nın idari yöneticisi Juan Jesus Vivas, yerel makamların göçmen akını karşısında yetersiz kaldığı uyarısında bulunarak, Madrid yönetiminden ulusal acil durum ilan etmesini ve özerk kentteki kontrolü bizzat ele almasını talep etmişti.
İçişleri Bakanlığı ilk etapta ulusal acil durum ilan etme seçeneğini reddederek, İspanya'nın sivil koruma mevzuatının göç akışlarını Ulusal Sivil Koruma Sistemi kapsamındaki bir risk olarak sınıflandırmadığını bildirdi. Ancak Bakanlık daha sonra düzeni sağlamak ve güvenliği pekiştirmek amacıyla bölgeye asker sevk edildiğini açıkladı.
Bu sırada AB İçişleri ve Göçten Sorumlu Komiseri Magnus Brunner, İspanyol makamlarıyla sürekli temas hâlinde olduğunu belirterek, AB'nin dış sınırlarını korumanın "yasa dışı göçle mücadele çabalarımızın hayati bir parçası" olduğunu vurguladı.
Avrupa Komisyonu ise Frontex aracılığıyla operasyonel destek sunma teklifinde bulunduğunu ifade etti.
Yaşanan sahneler, iki günlük süre içinde yaklaşık 10 bin kişinin Ceuta'ya girdiği 2021 göç krizini hatırlattı. Fas, son gelen grubu yönetmek için İspanya ve AB ile iş birliği yaptığını söylese de, Rabat yönetimi geçmişte Avrupalı komşusuna siyasi baskı kurmak amacıyla göç akınlarını araç olarak kullanmakla suçlanmıştı.
İspanya ve Fas iadeleri hızlandırma konusunda anlaştı
Perşembe günü Fas'tan yola çıkan yüzlerce kişi, yüzerek ya da şişme botlar kullanarak Tarajal plajına ulaştı ve Sivil Muhafız (Guardia Civil) ekiplerinin müdahale kapasitesini aştı.
Son 12 ay içinde söz konusu sınırı geçmeye çalışırken 60'tan fazla kişi hayatını kaybetti.
Başbakan Pedro Sanchez, hükümetinin "Ceuta'daki duruma derhâl yanıt verme konusunda kararlı olduğunu" belirterek "en kısa sürede normale dönülmesi amacıyla" Faslı makamlarla ortak çalışacaklarının sözünü verdi.
İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska'nın yerel yetkililerle görüşmek ve durumu değerlendirmek üzere Ceuta'ya gitmesi bekleniyor. İki ülke, iade süreçlerini hızlandıracak bir prosedür üzerinde anlaştıklarını açıklasa da takvime veya kişi sayılarına dair resmî bir ayrıntı paylaşmadı.
İspanya İçişleri Bakanlığı ayrıca, insan kaçakçılığı şebekelerinin düzensiz göçmenleri sınırı geçmeye teşvik etmek için son mahkeme kararlarından faydalanıyor olabileceğini aktardı. Sınır hattı kendi kolluk kuvvetleri tarafından da kontrol edilmesine rağmen Rabat yönetimi de suçu insan kaçakçılarına attı.
Faslı diplomatik kaynaklar, düzensiz geçişlerdeki artışın Rabat hükümetinin İspanya'ya dönük yasa dışı göçü kolaylaştırma veya teşvik etme yönünde bir niyeti olmadığını savundu.
Ancak İspanyol hükümetinin Fas ile iş birliğinin aktif şekilde sürdüğünü vurgulamasına karşın, Ceuta'daki Sivil Muhafız kaynakları Fas iş birliğinin seviyesini sorguladı. İspanyol kaynaklar, Fas Jandarması'ndan gelen desteğin son derece sınırlı kaldığını ve sınırdaki baskıyı hafifletmekte yetersiz olduğunu öne sürdü.