Görüşmeler, Hizbullah’ın hamisi İran’a destek amacıyla mart ayında İsrail’e roket atarak Lübnan’ı Orta Doğu savaşına sürüklemesinden bu yana Washington ara buluculuğunda yapılan yedinci müzakere turu oldu.
Lübnan ve İsrail, Beyrut’un İsrail güçlerinin ülkenin güneyinden aşamalı olarak çekilmesini sağlamaya çalıştığı süreçte, ABD destekli müzakerelerin yeni turu için salı günü Roma’da bir araya geldi.
REKLAM
REKLAM
İki ülkenin heyetlerini taşıyan konvoylar sabah saatlerinde ABD’nin Roma Büyükelçiliği’ne ulaştı. Görüşmelerin perşembe gününe kadar sürmesi planlanıyor.
İsrail ile Lübnan, haziranda Washington’da yapılan görüşmelerde Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını, İsrail güçlerinin Lübnan’ın güneyinden kademeli olarak çekilmesini ve Lübnan ordusunun "pilot bölgeler" olarak adlandırılan deneme alanlarından başlayarak bölgeye konuşlandırılmasını öngören bir çerçeve anlaşma üzerinde uzlaşmıştı.
Bu haftaki müzakereler, Hizbullah’ın hamisi İran’a destek amacıyla mart ayında İsrail’e roket fırlatarak Lübnan’ı Orta Doğu’daki savaşa dahil etmesinden bu yana Washington’ın arabuluculuğunda düzenlenen yedinci görüşme turu oldu.
İsrail, yoğun hava saldırıları ve kara harekâtıyla karşılık verdi. Lübnan, saldırılarda 4 bin 300’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Hizbullah lideri Naim Kasım, doğrudan müzakerelerin Lübnan’a "utanç, aşağılanma ve art arda tavizlerden başka bir şey getirmeyeceğini" söyledi.
Kasım, televizyonda yayımlanan konuşmasında Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’u da eleştirdi.
Kasım, Aoun’un "hakem ya da birleştirici bir isim gibi davranmadığını, taraflı ve ayrıştırıcı hale geldiğini" savunarak bunun "göreviyle ve Lübnan’ın gücüyle bağdaşmadığını" söyledi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise pazartesi günü Lübnan ve İsrail’e "yapıcı bir ruhla hareket etmeyi sürdürmeleri ve çerçeve anlaşmanın tam olarak uygulanmasını sağlayacak ortak çözümler bulmaları" çağrısında bulundu.
İsrail ordusu, geçen ay yapılan görüşmelerin ardından ilk pilot bölgelerden biri olan Zawtar al-Gharbiya köyünün dış kesimlerinden çekilmişti.
Bölgeye konuşlanan Lübnan ordusu, köy sakinlerinin evlerini ve iş yerlerini incelemesine izin verdi.
Pilot bölgeler
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, pazartesi günü düzenlenen kabine toplantısında ülkesinin "İsrail’in Lübnan topraklarından art arda çekilmesini ve sonunda tamamen ayrılmasını sağlama çabalarını" sürdürdüğünü söyledi.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili AFP’ye, bu haftaki görüşmelerde "pilot bölge sürecinin genişletilmesi, çözülemeyen bütün sınır sorunlarının giderilmesi ve kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşması üzerinde çalışılması" konularının ele alınacağını belirtti.
ABD’nin Lübnan Büyükelçisi Michel Issa ise pazartesi günü, "Çok hızlı hareket etmek, bu sürecin korumayı amaçladığı sivilleri tehlikeye atabilir," uyarısında bulundu.
Issa, "Bu işi ilk seferde doğru yapmak için gereken zamanı ayırmak daha iyi. Böylece sonraki pilot bölgelerde süreç daha verimli ilerleyebilir. İlerlemeden önce her iki tarafın da açık ve uygulanabilir bir süreç üzerinde anlaşması gerekiyor," dedi.
Lübnan ordusunun bölgeye konuşlandırılması sürecin en önemli sınavlarından biri olarak görülüyor. Uzmanlar, yetkililerin İsrail’le yapılan anlaşmaya karşı çıkan ve silahlarını teslim etmeyi reddeden Hizbullah’ı silahsızlandırma ve devlet dışı silahlı faaliyetleri önleme kapasitesinden kuşku duyuyor.
Gözlemcilere göre pilot bölgelerin tamamen İsrail işgali altındaki alanlardan seçilmesi durumunda, İsrail’in çekilme taahhüdü de sınanacak.
Lübnan ile İsrail arasındaki anlaşmanın ve Orta Doğu’daki çatışmaya ilişkin ABD-İran ön anlaşmasının haziranda imzalanmasından bu yana Lübnan’daki şiddet azaldı.
Ancak Lübnan yönetimi, İsrail’in aralıklı hava saldırıları ve bombardımanlarının yanı sıra güneydeki köylerde patlatma ve yıkım faaliyetlerinin sürdüğünü bildiriyor.