Ukrayna, sıfırdan geniş kapsamlı bir dron endüstrisi kurdu. Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy bu sektörü dünyanın en iyisi olarak nitelendirdi.
Garajındaki atölyesinde robotlar, silahlar ve bilgisayarlar arasında gidip gelen Ukraynalı mühendis Eduard Trotsenko, son prototiplerini heyecanla tanıtıyor ve bilim kurgu filmlerini andıran gelecek fikirlerini anlatıyor.
REKLAM
REKLAM
Trotsenko'nun fikir listesinin başında, yüksek gerilim hatlarına konarak kendini şarj edebilen "mekanik kuşlar" ile savaş alanına gönderilebilecek "robot köpekler" bulunuyor.
AFP haber ajansına konuşan Trotsenko, "İnsan hayatını, askerlerin hayatını kurtarmak için robotlara ihtiyaç var," dedi.
Rusya ile savaşta otonom silah sistemleri giderek daha belirleyici hale geldi. Hava dronları cephe hatlarında keşif yapmak ve patlayıcı bırakmak için kullanılırken, kara robotları lojistik operasyonlarda destek sağlıyor.
Ukrayna, sıfırdan geniş kapsamlı bir drone endüstrisi kurdu. Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy bu sektörü dünyanın en iyisi olarak nitelendirmişti.
Ancak geçen ay, dronların en ateşli savunucularından biri olan popüler savunma bakanı Mykhailo Fedorov'un görevden alınması, sektörün geleceğine ilişkin bazı soru işaretleri yarattı.
Robot üreticisi Temerland şirketinin kurucusu ve CEO'su Trotsenko, "Fedorov'u neden görevden aldıklarını anlamıyorum," dedi.
Onun görevden alınmasına rağmen, AFP'nin konuştuğu sektör temsilcileri ve askerler artık geri dönüş olmadığını söylüyor.
Trotsenko, "Oradaki gençler buna izin vermez. Dronlar mutlaka olacak," diye konuştu.
Ölüm bölgesine giriş
Rusya 2022'de Ukrayna'yı topyekûn işgale giriştiğinde, 55 yaşındaki Trotsenko elektrikli araç şarj istasyonları üretmekten askeri robotlar geliştirmeye geçti.
Onun uzmanlık alanı yer dronları; Rus ve Ukrayna dronlarının gökyüzünde pusuya yattığı, aşağıdaki herkes için sürekli tehlike oluşturan, kilometrelerce derinlikteki bu "ölüm bölgesinde" ilerleyen otonom araçlar.
Şimdilik, başlıca işlevleri yaralı askerleri cepheden tahliye etmek ve ikmal taşımak. Böylece daha fazla askerin ölüm bölgesine gönderilmesi gereğini azaltıyorlar.
Ancak Trotsenko, biri RPG roketatarla, diğeri ağır makineli tüfekle donatılmış ve üzerlerindeki yapay zekâ (AI) sistemiyle kontrol edilen muharebe prototipleri üzerinde çalışıyor.
"Şu anda bazı tugaylarda test ediliyorlar," diyen Trotsenko, Genelkurmaydan daha geniş çaplı kullanım için onay bekliyor.
Fedorov, Ukrayna ordusunda teknolojik dönüşümü ilerletmede kilit isimdi.
Yapay zekâyı orduya entegre etmeye ve cepheden gelen gerçek zamanlı geri bildirimlerle yeni teknolojilerin devreye alınmasını hızlandırmaya adanmış bir merkez olan Savunma Yapay Zekâ Merkezi A1'i kurdu.
Fedorov ayrıca özel şirketleri askeri sisteme çekmeye çalıştı; böylece ordudaki yenilikçiliğin merkezine rekabeti yerleştirdi.
"Özel bir şirkette risk almak çok daha hızlı mümkündür," diyen Trotsenko, küçük şirketlerin ihale kazanmak için ürünlerini hızla değiştirip uyarlamaya teşvik edildiğini anlattı.
'Tabandan gelen'
Yüzlerce kilometre ötede, kod adı "Jason" olan 45 yaşındaki bir birlik komutanı, yeni tamamladığı bir görevden dönmüştü.
Trotsenko'nun garajında geliştirdiği türden yer dronlarını kullanan bir birliğin başında bulunuyor.
"Bir dronu kaybedebilirsiniz ama bir insanı kaybedemezsiniz. Orada insan kaybı olasılığı azalıyor," dedi.
Hayat kurtarmak için dron kullanma fikri, Fedorov'un savunma bakanlığında savunduğu tam da buydu.
Onun görevden alınmasının ardından, Fedorov'un reform hamlesiyle ters düşen, dronları benimsememekle ve askerlerin hayatını fazla umursamamakla eleştirilen Sovyet tarzı başkomutan Oleksandr Syrsky de, protestocuların baskısıyla görevden ayrılmak zorunda kaldı.
Fedorov'un görevden alınmasının Ukrayna'nın dron geliştirme sürecini sekteye uğratıp uğratmayacağı sorulduğunda Jason bu endişeleri pek ciddiye almadı.
"O kadar basit değil... Teknolojik inisiyatif yukarıdan aşağıya inmiyordu. Bu bir devlet emri değildi," dedi.
Rusya saldırdıktan sonra, "tabandan gelen inisiyatifte bir patlama yaşandı," dedi.
Genç mühendisler yeni ürünler geliştirmeye başladı; bunları orduya gösterdiler, ordu işe uygun bulduklarını aldı ve ardından kendi geliştirme çalışmalarına başladı.
Bugün programcılar, telekom uzmanları ve mühendisler orduya bütünüyle entegre olmuş durumda.
Jason, karşılaştığı en büyük sorunun "profesyonel eğitimli insan" eksikliği olduğunu söyledi.
Trotsenko'nun atölyesinde ise mühendisleri, savaşın teknolojik ve coğrafi sınırlarını yeniden tanımlamak için şimdiden çalışıyor.
Duvarındaki beyaz tahtaya, geleceğe dair tasavvurunu karaladı: Çatışmaların, başka bir ülkede ya da hastane yataklarında yatan yaralı askerlerin kumanda ettiği "insansı robotlar" aracılığıyla yürütüldüğü bir dünya.
"Her şey gerçekten büyük bir hız kazandı," diye konuştu.