Çin'de bir enstitü, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’ne yaptığı başvuruyla yaklaşık 200 bin internet uydusu fırlatma planını resmen kayda geçirdi.
Çin’de kurulan yeni bir kuruluşun attığı sessiz bir adım, alçak Dünya yörüngesinin geleceğini kökten değiştirebilecek bir süreci başlattı. Çin merkezli enstitü, Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’ne (ITU) yaptığı başvuruyla yaklaşık 200 bin internet uydusu fırlatma planını resmen kayda geçirdi.
Bu rakam, uzay çağının başlangıcından bu yana insanlığın fırlattığı toplam uydu sayısının (20 binden az) neredeyse on katına karşılık geliyor.
ABD-Çin rekabetinde yeni cephe: Yörünge ve frekanslar
Uzmanlara göre bu başvuru, yalnızca teknik bir proje değil; ABD ile Çin arasındaki uzay ve teknoloji rekabetinin stratejik bir hamlesi.
Özellikle Elon Musk’ın SpaceX şirketiyle yürüttüğü Starlink mega uydu ağı, Pekin tarafından hem ticari hem de ulusal güvenlik açısından bir tehdit olarak görülüyor.
ITU sistemi gereği, ilk başvuruyu yapan ülke ya da şirket, frekanslar ve yörünge pozisyonları üzerinde öncelik hakkı elde ediyor. Bu da Çin’in, henüz uyduları üretmeden uzaydaki “en iyi koltukları” rakiplerinden önce kapatma şansı yakaladığı anlamına geliyor.
193 bin 428 uydu: CTC-1 ve CTC-2
South China Morning Post’un yayınladığı belgelere göre, 29 Aralık 2025’te “Radyo Spektrum Kullanımı ve Teknolojik İnovasyon Enstitüsü” adlı kurum, ITU’ya iki ayrı uydu takımyıldızı için başvuru yaptı:
- CTC-1: 96 bin 714 uydu
- CTC-2: 96 bin 714 uydu
Toplamda 193 bin 428 uydu, 3 bin 660 farklı yörünge düzlemine yayılacak şekilde planlandı. Amaç; Dünya’nın tamamını kapsayan dev bir internet ağı oluşturmak.
Bir diğer önemli nokta ise başvuruyu yapan enstitünün, başvurudan bir gün sonra, 30 Aralık’ta Çin’in Hebei eyaletinde resmen kurulmuş olması. Kuruluşun, yedi farklı Çinli kurumun ortak girişimi olduğu ve Pekin çevresinde geliştirilen Xiongan Yeni Bölgesi'nde konumlandığı belirtiliyor.
Xiongan, Çin tarafından “Geleceğin Şehri” olarak tanımlanıyor; akıllı şehir teknolojileri, yapay zeka, yeşil enerji ve yüksek teknoloji yatırımlarının merkezi olmayı hedefliyor.
Uzmanlara göre bu ölçekte bir başvurunun arkasında fiili bir inşa planından çok, stratejik alan tutma amacı olabilir. ABD merkezli Secure World Foundation’dan Victoria Samson, New Scientist'e verdiği röportajda, “Belki de ileride kullanmak üzere alan açıyorlar. Ama gerçekten bu kadar büyük bir planları da olabilir,” değerlendirmesinde bulundu.
Fiziksel gerçekler: 200 bin uydu mümkün mü?
ITU kurallarına göre ilk başvurudan sonra yedi yıl içinde sistemin faaliyete geçmesi gerekiyor. İlk uydu fırlatıldıktan sonra iki yıl içinde takımyıldızın yüzde 10’u, 5 yıl içinde yüzde 50’si, 7 yıl içinde tamamı yörüngede olmalı.
ZDNET'e göre bu durum, Çin’in 7 yıl boyunca haftada 500’den fazla uydu fırlatmasını gerektiriyor. Çin 2025’te rekor kırarak 92 roket fırlattı, ancak bu tempo bile 200 bin uydu için yeterli olmaktan uzak.
Benzer bir durum daha önce yaşanmıştı: Ruanda, 2021’de 327 bin uydu için başvuru yapmış, ancak bugüne kadar tek bir uydu bile fırlatmamıştı. Fakat Çin’in Ruanda’dan farklı olarak gerçek bir uzay gücü var.
Starlink’e karşı hamle
Çin’in bu dev başvurusu, SpaceX’in yaklaşık 9 bin 400 aktif Starlink uydusuyla alçak Dünya yörüngesindeki baskın konumuna doğrudan yanıt olabilir.
Çin halihazırda Guowang ağı için yaklaşık 13 bin uydu ve Qianfan ağı için de 2030’a kadar 15 binden fazla uydu fırlatmayı hedefliyor.
Giderek kalabalıklaşan gökyüzü
Uzmanlar, başvurunun tamamı hayata geçmese bile, alçak Dünya yörüngesindeki trafiğin sıkıştığını hatırlatıyor. 400 ila 2 bin kilometre irtifa aralığı şimdiden yoğunlaşmış durumda.
SpaceX, çarpışma risklerini azaltmak için bu yıl 4 bin 400 Starlink uydusunun yörünge yüksekliğini düşüreceğini açıkladı. Aralık ayında bir Starlink uydusunun beklenmedik şekilde yörüngeden çıkması, riskleri yeniden gündeme getirmişti.