"SETI@home" projesi kapsamında tespit edilen 12 milyar sinyal, eleme süreciyle 100'e düşürüldü.
Gökbilimciler, "SETI@home" projesi kapsamında tespit edilen ve kökeni hâlâ açıklanamayan 100 radyo sinyalini incelemek için Çin’in dev FAST radyo teleskobunu kullanıyor.
SETI (Dünya Dışı Zeka Araştırması) projesinde görevli bilim insanları tarafından yürütülen bu çalışma, şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük yurttaş bilimi projelerinden birinin son aşaması.
1999-2020 yılları arasında faaliyet gösteren "SETI@home", dünya genelinde milyonlarca gönüllünün bilgisayarlarının işlem gücünü bağışlamasıyla, Porto Riko’daki Arecibo Radyo Teleskobundan toplanan verileri analiz etmişti. Proje sonunda gökyüzündeki belirli bölgeden ve belirli bir frekanstan gelen, “anlık enerji parlamaları” diye tanımlanan 12 milyar dar bant sinyal tespit edilmişti.
12 milyardan 100’e indirildi
SETI@home ekibi, bu devasa veri yığınıyla ne yapılacağına uzun süre karar veremedi. Her sinyalin ayrıntılı biçimde incelenmesi çok sayıda insan ve uzun zaman gerektiriyordu.
Sonunda Almanya’daki Max Planck Yerçekimi Fiziği Enstitüsü’nün süper bilgisayarlarında geliştirilen algoritmalar devreye girdi. Bu yazılımlar, 12 milyar sinyali önce 1 milyona, ardından bine düşürdü. Bu bin sinyal, araştırmacılar tarafından tek tek incelendi ve sonunda “ikinci kez bakmaya değer” 100 sinyal belirlendi.
Arecibo çöktü, FAST devreye girdi
305 metrelik çapıyla uzun yıllar dünyanın en büyük tek çanaklı radyo teleskobu olan Arecibo, Aralık 2020’de çökerek kullanılamaz hale geldi. Bu nedenle söz konusu 100 sinyali yeniden gözlemleyebilecek tek teleskop, 2016’da faaliyete geçen ve 500 metrelik açıklığıyla dünyanın en büyüğü olan FAST (Five-hundred-meter Aperture Spherical Telescope) oldu.
FAST, Temmuz 2025’ten bu yana bu aday sinyalleri sabırla takip ediyor. Analizler hâlâ sürse de, SETI@home ekibi geçmiş deneyimlere dayanarak bu sinyallerin tamamının büyük olasılıkla yerel radyo paraziti çıkmasını bekliyor.
'Eğer akıllı yaşam varsa, bunu yakalayacak hassasiyete ulaştık'
Projenin kurucularından David Anderson’a göre, sonuçlar her ne olursa olsun proje bilimsel açıdan önemli bir eşik.
Space'e konuşan Anderson, “Eğer dünya dışı zekaya ait bir sinyal bulamazsak bile şunu söyleyebiliriz: Yeni bir hassasiyet seviyesine ulaştık. Belirli bir gücün üzerindeki bir sinyal olsaydı, onu mutlaka yakalardık," dedi.
SETI@home’un ölçeği, projenin başladığı 1999 yılında kimsenin hayal edemeyeceği kadar büyüktü. Anderson, başlangıçta 50 bin gönüllü bulmayı umut ettiklerini, ancak ilk haftanın sonunda 200 bin, bir yıl içinde ise 2 milyon kullanıcıya ulaştıklarını söylüyor.