Avrupa genelinde bireylerin ortalama yüzde 15,07’si üretken yapay zekayı iş amaçlı kullandığını belirtiyor.
Avrupa Birliği, bireyler ve şirketler arasında yapay zeka kullanımını artırmaya yönelik yeni önlemlere yatırım yapmayı sürdürürken, aynı zamanda yeni hazırlık stratejileri hazırlıyor ve bu teknolojinin etik kullanımına ilişkin çeşitli kılavuzlar yayımlıyor.
Eurobarometer’in dijital eğitimin gelecekteki ihtiyaçlarına ilişkin anketine göre Avrupalıların yüzde 64’ü, 2030 yılına kadar herkesin yapay zekâ okuryazarı olması gerekeceğine “kesinlikle katıldığını” ya da “katıldığını” belirtiyor.
2021’den bu yana Avrupa’daki işletmeler arasında yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı yüzde 12,3 oranında arttı. Avrupalıların neredeyse üçte biri — yüzde 32,7’si — en az bir yapay zekâ aracını kullandığını kabul ediyor.
Ancak AB ülkeleri arasındaki büyük kullanım farkları, bazı ülkelerde üretken yapay zekânın eğitim ve profesyonel amaçlarla kullanımının teşvik edilirken, bazı ülkelerde hâlâ tabu olarak görüldüğüne işaret ediyor. Bu durum, özellikle son derece düşük ve gerçekçi görünmeyen beyan edilen kullanım oranlarında kendini gösteriyor.
Avrupa’da en yaygın kullanılan yapay zekâ araçları
OpenAI, 2025 yılında Avrupa Birliği’nde 120,4 milyon aktif kullanıcıya sahip olduğunu açıkladı. Bu sayı, AB nüfusunun yaklaşık yüzde 26’sına karşılık geliyor ve 2025 yılına ilişkin üretken yapay zekâ kullanım verileriyle büyük ölçüde örtüşüyor.
Diğer yapay zekâ sohbet botları ve araçları AB’deki kullanıcı sayılarını açıklamaya daha temkinli yaklaşsa da, ChatGPT’nin Avrupa pazarının yüzde 80,02’sini elinde bulundurduğu belirtiliyor. Kalan yüzde 19,8’lik payın ise Perplexity, Microsoft Copilot, Google Gemini ve Claude arasında paylaşıldığı tahmin ediliyor.
Eğitimde üretken yapay zekâ kullanımı düşük
2025 yılında Avrupalıların ortalama yüzde 9,8’i üretken yapay zekâyı örgün eğitim amacıyla kullandığını belirtiyor.
Listenin en alt sırasında, son derece düşük ve gerçekçi görünmeyen yüzde 0,62 ile Macaristan yer alıyor. Macaristan’ı Romanya (yüzde 3,37), Polonya (yüzde 4,59), Bulgaristan (yüzde 5,17) ve Almanya (yüzde 6,04) izliyor. Eğitimde yapay zekâ kullanımında lider ülkeler ise İsveç (yüzde 20,99), Malta (yüzde 20,22), Danimarka (yüzde 17,86), İspanya (yüzde 16,26) ve Estonya (yüzde 15,41).
Eurobarometer’in aynı anketine göre Avrupalıların yüzde 54’ü yapay zekânın sınıfta hem fayda hem de riskler barındırdığı görüşünde. Katılımcıların yüzde 22’si ise yapay zekânın sınıfta hiç yeri olmadığını düşünüyor.
AB, eğitimde yapay zekânın etik kullanımına ilişkin kılavuzlar yayımlamış olsa da, iki alanın acil olarak ele alınması gerektiği vurgulanıyor.
Bunlardan ilki, öğrenciler ve eğitimciler için güvenli ve yaşa uygun yapay zekâ araçlarına erişimin artırılması. Bu, özellikle dijital becerilerin ve internet erişiminin daha düşük olduğu ülkeler için önem taşıyor.
İkinci olarak ise eğitimcilerin ve üye ülkelerin eğitim bakanlıklarının, yapay zekânın günlük eğitim faaliyetlerine — özellikle öğrenme güçlüğü ve engelleri olan öğrencilerle (disleksi, diskalkuli, ADHD, otizm vb.) çalışırken — nasıl katkı sunabileceğini daha derinlemesine incelemesi gerekiyor.
Avrupalıların yüzde 15’i işte yapay zekâ kullanıyor
Avrupa genelinde bireylerin ortalama yüzde 15,07’si üretken yapay zekâyı iş amaçlı kullandığını belirtiyor.
Bu alanda da listenin sonunda Macaristan (yüzde 1,31), Romanya (yüzde 5,24), İtalya (yüzde 8,00), Polonya (yüzde 8,36) ve Bulgaristan (yüzde 8,43) yer alıyor. Malta yüzde 29,64 ile ilk sırada bulunurken, Danimarka, Hollanda, Estonya ve Finlandiya onu izliyor.
Özel kullanımda oran daha yüksek
Avrupalılar, üretken yapay zekânın özel kullanımını açıklamakta daha rahat görünüyor. Güney Kıbrıs yüzde 43,13 ile ilk sırada yer alırken, Yunanistan, Estonya, Malta ve Lüksemburg onu takip ediyor. Macaristan yüzde 2,12 ile yine listenin en alt sırasında bulunuyor.
İşletmelerde yapay zekâ kullanımında Danimarka önde
Avrupa’daki işletmelerin ortalama yüzde 19,95’i en az bir yapay zekâ teknolojisi kullanıyor. Bu oran, 2021’e kıyasla yüzde 12,3’lük bir artış anlamına geliyor.
Kuzey ve Benelüks ülkeleri lider konumdayken, Güney ve Doğu Avrupa ülkeleri geride kalıyor. İşletmeler arasındaki yapay zekâ olgunluğu da büyük farklılıklar gösteriyor: Bazıları kapsamlı bir dönüşüm sürecine girmişken, bazıları hâlâ tekil araçlar üzerinden ilerliyor.
Danimarka yüzde 42,03 ile ilk sırada yer alıyor. Romanya, Polonya, Bulgaristan, Yunanistan ve Güney Kıbrıs ise listenin sonunda bulunuyor.
AB’nin “AI Continent” ve “Apply AI” stratejilerinin genel olarak doğru yönde adımlar olduğu belirtilse de, bundan sonraki aşamada sektör bazlı uygulamalara, işletme süreçlerine ve gerçek kullanım hazırlığına daha fazla odaklanılması gerektiği ifade ediliyor.
Bu haber ilk olarak EU Tech Loop'ta yayımlandı ve anlaşma kapsamında Euronews'te paylaşıldı.