Karanlık madde, adından da anlaşılacağı üzere ışık yaymadığı için doğrudan gözlemlenemiyor. Araştırmacılar, bu gizemli maddenin varlığını ve dağılımını yalnızca normal madde üzerindeki kütleçekim etkilerine bakarak tespit edebiliyor.
Bilim insanları, yaklaşık 250 bin galaksinin şekillerindeki çok küçük bozulmaları analiz ederek şimdiye kadar elde edilen en ayrıntılı karanlık madde haritasını oluşturdu.
Karanlık madde, adından da anlaşılacağı üzere ışık yaymadığı için doğrudan gözlemlenemiyor. Araştırmacılar, bu gizemli maddenin varlığını ve dağılımını yalnızca normal madde üzerindeki kütleçekim etkilerine bakarak tespit edebiliyor.
ABD’deki Northeastern Üniversitesi’nden Jacqueline McCleary ve ekibi, bu amaçla James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanarak 250 bin galaksiyi inceledi.
'Kozmik duvar kağıdı'
Araştırmada incelenen galaksilerin asıl önemli yönü kendi şekilleri değildi. Minnesota Üniversitesi’nden Liliya Williams’a göre bu galaksiler adeta bir “kozmik duvar kâğıdı” işlevi gördü. NewScientist'e konuşan Wiliams'a göre, asıl kritik olan, teleskop ile bu galaksiler arasındaki karanlık madde kütleçekiminin, galaksilerden gelen ışığı nasıl büktüğü.
“Kütleçekimsel merceklenme” olarak bilinen bu etki sayesinde, uzak galaksilerin ortalama şekli daireden ne kadar sapıyorsa, arada o kadar fazla karanlık madde bulunduğu anlaşılıyor. Bu bozulmalar analiz edilerek dev galaksi kümeleri ve onları birbirine bağlayan kozmik ağın filamentleri haritalandırıldı.
Araştırmacılar, tespit edilen bazı yapıların daha önce görünür madde gözlemlerinde hiç saptanmadığını belirtiyor. Bu da söz konusu yapıların büyük ölçüde karanlık madde tarafından domine edildiğini gösteriyor.
Evrenin yüzde 85’i karanlık madde
Karanlık madde, evrendeki toplam maddenin yaklaşık yüzde 85’ini oluşturuyor. Bu nedenle yalnızca galaksilerin ve galaksi kümelerinin değil, evrenin tamamının evriminde kilit bir rol oynuyor.
Bilim insanlarına göre karanlık maddenin uzaydaki dağılımını ayrıntılı biçimde haritalamak, onun nasıl davrandığını ve gerçekte ne olduğunu anlamaya bir adım daha yaklaştırabilir.