Parlamento’nun Hukuk İşleri Komitesi tarafından hazırlanan rapor, Avrupa Birliği (AB) telif hakkı yasalarının, blok içerisinde kullanıma sunulan tüm yapay zeka sistemlerine uygulanmasını talep ediyor.
Avrupa Parlamentosu (AP), yapay zekanın telif hakkıyla korunan içerikleri kullanmasına karşı "kalıcı" bir çözüm bulunması çağrısında bulunan bir dizi tavsiye kararını salı günü kabul etti.
REKLAM
REKLAM
Yaratıcı endüstri temsilcileri, bu adımın sanatçılar ve hak sahipleri için güçlü bir siyasi destek anlamına geldiğini belirtiyor.
Parlamento’nun Hukuk İşleri Komitesi tarafından hazırlanan rapor, Avrupa Birliği (AB) telif hakkı yasalarının, blok içerisinde kullanıma sunulan tüm yapay zeka sistemlerine uygulanmasını talep ediyor.
Raporun temel önerileri arasında, Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) bünyesinde bir Avrupa sicili oluşturulması yer alıyor. Bu sicil, yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılan her bir telifli eseri ve eserlerinin bu amaçla kullanılmasına izin vermeyen sanatçıları listeleyecek.
Öneride ayrıca, yapay zeka şirketlerinin eğitim verilerini hangi internet sitelerinden topladıklarını açıklamaları gerektiği ifade ediliyor.
Parlamenterler, bu şeffaflık gerekliliklerine uyulmamasının "telif hakkı ihlali" ile eşdeğer sayılabileceği ve yapay zeka şirketlerini ciddi yasal sonuçlarla karşı karşıya bırakabileceği konusunda uyarıda bulundu.
AP üyeleri, AB’nin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) yaklaşık yüzde 7'sini oluşturan yaratıcı sektörü korumak için telifli materyallerin "adil bir şekilde ücretlendirilmesi" gerektiğini vurguladı.
"Yapay zeka hukukun dışında kalamaz"
AP üyesi Axel Voss, rapora ilişkin yaptığı açıklamada, "Üretken yapay zeka hukukun üstünlüğünün dışında faaliyet göstermemeli," ifadelerini kullandı. Voss, "Telifli eserler yapay zeka sistemlerini eğitmek için kullanılıyorsa, içerik üreticileri şeffaflık, hukuki belirlilik ve adil tazminat hakkına sahiptir," dedi.
Mevcut AB kurallarına göre şirketler, içerik üreticisi haklarını açıkça saklı tutmadığı sürece yapay zeka eğitimi de dahil olmak üzere metin ve veri madenciliği için telifli materyalleri kullanabiliyor. Ancak yaratıcı gruplar, mevcut kuralların sanatçılara eserlerinin kullanımını engellemek için net bir yol sunmadığını savunuyor.
Sektör temsilcilerinden karışık tepkiler
Yaratıcı sektör kuruluşları AP’nin kararına farklı tepkiler verdi. Avrupa Yazarlar ve Besteciler Cemiyetleri Grubu (GESAC), raporun Parlamento'nun yaratıcı hakları lehine "kararlı bir duruş" sergilediğini belirterek kararı memnuniyetle karşıladı.
Buna karşın, yaratıcı endüstrileri temsil eden bir koalisyon olan Creativity Works! Başkanı Ann Becker, yeni yasama değişikliklerinden ziyade mevcut kuralların tam olarak uygulanmasına odaklanılması gerektiğini savundu.
Bilgisayar ve İletişim Endüstrisi Birliği (CCIA) ise daha eleştirel bir yaklaşım sergiledi. Birlik, sanatçılardan önceden izin alma zorunluluğunun Avrupalı şirketler için bir "uyum vergisi" haline gelebileceğini ve Avrupa'nın küresel dijital rekabet gücünü engelleyebileceğini öne sürdü.
CCIA Yapay Zeka Politikaları Sorumlusu Boniface de Champris, "Bağlayıcı olmayan bu rapor yenilikçilere yanlış bir mesaj gönderiyor," değerlendirmesinde bulundu.