Hormon düzenleyici sistemlere müdahale edebilen bisfenoller ve ftalatlar, popüler kulaklık modellerinde tespit edildi.
Avrupa Birliği genelinde önde gelen teknoloji şirketleri tarafından satılan bazı kulaklıkların hormon dengesini bozan kimyasallar içerebileceği ve bunun uzun vadeli sağlık risklerine yol açabileceği, yeni bir çalışmaya göre endişe yaratıyor.
REKLAM
REKLAM
Samsung, Apple, Sony ve Sennheiser'ın da aralarında bulunduğu 50'den fazla tanınmış markadan 81'den fazla farklı kulaklık türü incelendi. Test edilen her modelde bisfenoller, ftalatlar ve alev geciktiriciler gibi zararlı maddelere en azından iz miktarda rastlandı.
Bisfenoller; gıda ambalajları, plastik şişeler, biberonlar, saklama kapları ve bazı elektronikler gibi tüketici ürünlerinde kullanılıyor (kaynak İngilizce). Avrupa Çevre Ajansı'na (EEA) göre bu maddeler, hormon sistemine müdahale edebiliyor ve üreme sağlığına zarar verebiliyor.
Plastikleri daha esnek ve dayanıklı hale getiren ftalatlar; şampuan, tıbbi cihazlar ve bazı kumaş türleri gibi ürünlerde bulunuyor. Avrupa biyolojik izleme konsorsiyumu HBM4EU'ya göre bazı ftalatlara maruziyet (kaynak İngilizce), obezite, insülin direnci, astım ve dikkat bozukluklarıyla ilişkilendiriliyor.
Çalışma, Çekya merkezli çevre örgütü Arnika tarafından, AB fonlu ToxFree LIFE for All projesiyle işbirliği içinde yürütüldü.
Araştırma, kulaklıkların insan sağlığı açısından “derhal ortaya çıkan” bir tehlike oluşturmadığının altını çizse de, kronik maruziyetin uzun vadede halk sağlığı açısından risk taşıdığı uyarısında bulunuyor; çünkü henüz tamamen güvenli kabul edilebilecek bir maruziyet düzeyi belirlenmiş değil.
Araştırmacılar, kulaklıkları sökerek sert ve yumuşak plastiklerden 180 örnek topladı ve daha sonra bir laboratuvar bu parçalarda hormon bozucu kimyasallar olup olmadığını analiz etti. Uzun süre aralıksız kullanıldıkları için hem yetişkinler hem çocuklar hem de oyun amaçlı kullanılan kulaklıklar test edildi.
Ardından kulaklıklar kimyasal maruziyet düzeyine göre derecelendirildi; en düşük riskli, güvenli kulaklıklara yeşil; “yasalara uygun olsa da daha sıkı gönüllü sınırların üzerinde” olanlara sarı; ciddi endişe yaratanlara ise kırmızı not verildi.
Genel olarak modellerin yüzde 44'ü, maruziyet açısından “kırmızı” yani ciddi endişe kategorisine girdi; ancak bu modellerin yalnızca yüzde 11'inde, ciltle temas eden parçalarda bu tehlikeli maddelerin izlerine rastlandı.
Bu da, araştırmacılara göre, üreticilerin yumuşak plastikten yapılan ve dokunmaya duyarlı kulak kısımlarında kimyasal güvenliğe öncelik verdiğini; buna karşın kulaklık gövdesini oluşturan sert dış kaplama gibi diğer parçalarda sıklıkla endişe verici düzeylerde zararlı madde bulunduğunu gösteriyor.
En yüksek bisfenol yoğunluğu, Amazon gibi platformlarda satılan ve çocuklara yönelik pazarlanan My First Care kulak içi kulaklıklarda tespit edildi. Çalışmada bu kulaklık setindeki bisfenol düzeyine ilişkin kesin değer paylaşılmadı.
Ftalatlar çoğunlukla kablolu kulaklıklarda ve genellikle düşük, yasal sınırlar içinde kalan miktarlarda bulundu. Ancak Temu üzerinden satılan bir çocuk kulaklığında kilogram başına 4.950 miligram ftalat tespit edildi; bu da, bloğun mevzuatına göre (kaynak İngilizce), AB'de çocuk ürünleri için belirlenen yasal sınırın neredeyse beş katı.
En güvenli kulaklık modelleri Apple'ın AirPods Pro 2'si ile JBL'in Tune 720BT'si oldu. Oceania Trading'in çocuklara yönelik Paw Patrol kulaklığı gibi bazı çocuk modelleri ise maruziyet endişeleri nedeniyle kırmızı not aldı.
Yetişkinlere yönelik oyun kulaklıklarının neredeyse yüzde 60'ı “kırmızı” kategorisine girerken, çocuklar için üretilen modellerde tablo biraz daha iyi; bunların yaklaşık yüzde 50'si “yeşil” statü aldı.
Euronews Next, çalışmada adı geçen üreticilerle iletişime geçti ancak haberin yayına hazırlandığı sırada yanıt alamadı. Hollanda medyası (kaynak İngilizce), Bol.com (kaynak İngilizce), CoolBlue ve Mediamarkt gibi bazı çevrimiçi perakendecilerin, araştırmanın yayımlanmasının ardından bazı kulaklık modellerinin satışını durdurduğunu bildirdi.