Almanya, dünyanın iki numaralı aktörü ve Avrupa kıtasının lideri olarak Avrupa’nın temel direği olmayı sürdürüyor. Ancak yapay zeka başlıca teknoloji değildi.
Avrupa Patent Ofisi, elli yıllık tarihinde ilk kez bir yıl içinde 200 binden fazla patent başvurusu aldığını, salı günü yayımlanan yıllık Patent Endeksi (kaynak İngilizce)nde açıkladı.
Ofisin yıllık Patent Endeksi, talebin 2025'te 201.974 başvuruya ulaştığını ve bunun bir önceki yıla göre %1,4’lük artış anlamına geldiğini ortaya koyuyor. Yapay zekâ (AI), kuantum bilişim ve yeni nesil kablosuz iletişim alanlarındaki yenilikler, fikri mülkiyette yeni bir dalgayı tetikliyor.
Amerika Birleşik Devletleri, 47.008 başvuruyla Avrupa patentleri için en fazla başvuru yapan ülke olma konumunu korudu.
Almanya, Avrupa’da patent başvurularında liderliğini sürdürerek ABD’nin ardından ikinci sırada yer aldı. Teknolojilerini geliştirmeye devam eden Çin, geçen yıla kıyasla %9,7'lik artışla üçüncü sıraya yerleşti. Japonya ve Güney Kore ise sırasıyla dördüncü ve beşinci sırayı aldı.
Bu arada Fransa, İsviçre, Hollanda, Birleşik Krallık ve İtalya ise bu sırayla ilk 10’u tamamladı.
Avrupa'daki büyüme, 2025’te büyük ölçüde Danimarka, Avustralya, İspanya ve %44 artış kaydeden Finlandiya gibi ülkeler tarafından sürüklendi. Ancak,
Avrupa içinde büyüme, Danimarka (+%5,2), Avusturya (+%5,0), İspanya (+%2,9) ve özellikle Finlandiya (+%44,0) gibi ülkelerden gelirken, Almanya (-%2,2), Fransa (-%0,4), İsviçre (-%0,5), Hollanda (-%0,7), Birleşik Krallık (-%3,3), İtalya (-%1,8) ve İsveç'ten (-%4,3) yapılan başvurular ise azaldı.
Hangi teknolojiler öne çıkıyor?
Yapay zekâ etrafındaki heyecan sürse de şirketler en fazla patent başvurusunu bu alanda yapmadı. Yapay zekâya yönelik patent talebi neredeyse %10 artsa da, başvuru sayısını %38 oranında artıran kuantum teknolojileri en hızlı büyüyen alan oldu.
Bilgisayar teknolojilerinde toplam başvuru payında ABD başı çekerken, Avrupa’daki yenilikçiler hem yapay zekâda hem de kuantum alanında en büyük paya sahip ve başvurularını sırasıyla %2,6 ve %22 oranında artırdı.
Kuantum ve yapay zekâyı da içeren bilgisayar teknolojileri ilk sırada yer alırken, mobil şebekelere yönelik buluşları kapsayan dijital iletişim ikinci sırada; 6G teknolojilerindeki ilerlemenin etkisiyle de genel olarak en güçlü büyümeyi kaydetti.
Onu üçüncü sırada elektrikli makineler, cihazlar ve enerji; dördüncü sırada tıbbi teknoloji ve beşinci sırada ulaşım izledi.
Buna karşılık, ilaç patentlerine yönelik talep geçen yıla göre yaklaşık %6, biyoteknolojiye yönelik talep ise %3 oranında geriledi.
En çok patent başvurusu yapan şirketler hangileri?
2025’te Birlik Patentleri için en fazla başvuru yapan ilk beş şirket Samsung, Huawei, LG, Qualcomm ve Nokia oldu.
Haziran 2023’te devreye giren Birlik Patenti, tek bir başvuruyla 18 AB üyesi ülkede koruma sağlayan sadeleştirilmiş bir koruma mekanizması sunuyor.
Yeni sistem kapsamında yapılan toplam başvuru sayısı şimdi 80 bini aştı; 2025’te genel benimseme oranı %28’e ulaştı. Avrupalı yenilikçiler için bu oran %40 oldu. EPO, bu gidişatı, Avrupa patent hukukunda bir nesildir yapılan en önemli reformlardan birinin başarısına dair güçlü bir işaret olarak görüyor.
Ancak patent talebini yalnızca büyük şirketler oluşturmadı.
KOBİ’ler, bireysel mucitler, üniversiteler ve kamu araştırma kuruluşları, Avrupalı yenilikçilere verilen tüm Birlik Patentlerinin artık neredeyse yarısını oluşturuyor.
Rapora göre, patent başvurularının her dört tanesinden birinde en az bir kadın mucit yer alıyor; bu oran bir önceki yıla kıyasla 1 puan artmış durumda.
İspanya, kadın başvuru sahiplerinin oranının %42 olduğu listeye liderlik ederken; onu Finlandiya (%34), Belçika (%32), Fransa (%32) ve Danimarka (%30) izledi.