Analiz: İngiltere'nin dijital hizmet vergisi Trump'ı neden kızdırdı?

ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan teknoloji şirketlerini hedef alan dijital hizmet vergisini kaldırmadığı takdirde İngiltere'ye gümrük vergisi uygulamakla tehdit etti.

REKLAM

REKLAM

Oval Ofis'ten konuşan Trump, "Bu konuyu inceliyoruz ve İngiltere'ye yüksek bir gümrük vergisi koyarak buna çok kolay karşılık verebiliriz. O yüzden dikkatli olsalar iyi olur," dedi.

"Vergiyi kaldırmazlarsa İngiltere'ye muhtemelen yüksek bir gümrük vergisi getireceğiz," diye devam etti.

İşte Washington'ı rahatsız eden bu vergiyle ilgili bilmeniz gerekenler.

Dijital Hizmet Vergisi nedir?

İngiltere, 1 Nisan 2020'de Dijital Hizmet Vergisi'ni (Digital Services Tax, DST) yürürlüğe koyarak, kullanıcılarından değer elde eden sosyal medya platformları, arama motorları ve çevrimiçi pazar yerlerinin gelirleri üzerinden yüzde 2 oranında vergi uygulamaya başladı.

Vergi, dünya genelinde dijital faaliyetlerden elde ettiği geliri 500 milyon sterlini (yaklaşık 576 milyon euro) aşan ve bunun 25 milyon sterlinden (28,75 milyon euro) fazlası İngiliz kullanıcılarından gelen şirketlere uygulanıyor.

İngiltere vergi idaresi ve gümrük makamlarının verilerine göre vergi, 2025-26 döneminde teknoloji şirketlerinden 944 milyon sterlin (1,1 milyar euro) gelir sağladı. Bu, bir önceki yıla kıyasla yüzde 17 artış demek.

DST başlangıçta, küresel vergi sisteminin reformuna yönelik uluslararası bir anlaşma sağlanana kadar geçici bir önlem olarak getirilmişti. Ancak böyle bir anlaşma hiçbir zaman hayata geçmedi.

İngiliz hükümeti, düzenlemeyi geçici bir önlem olarak tanımlıyor ve vergilendirme haklarının yeniden dağılımına ilişkin uygun bir küresel çözüm üzerinde uzlaşıldığında vergiyi kaldırma taahhüdünde bulunuyor.

Hazine'nin tutumu, verginin ülkelere değil şirketlere uygulandığı ve şirket merkezinin nerede bulunduğuna kayıtsız kalındığı yönünde.

2020'de yürürlüğe giren düzenleme, Alphabet'in sahibi olduğu Google'ın yanı sıra Meta ve Amazon gibi şirketleri kapsıyor.

Apple'ın App Store'u da çevrimiçi pazar yeri sayılarak kapsam dahiline girebilir; ancak Birleşik Krallık vergi makamları, hangi şirketlerin bu vergiyi ödediğini kamuoyuna hiçbir zaman açıklamadı.

Trump neden hedef alıyor?

Trump daha önce de İngiltere'nin dijital hizmet vergisini hedef almış ve selefi Joe Biden da bu vergiye itiraz etmişti.

Perşembe günü konuşan Trump, verginin "dünyanın en büyük şirketlerini sömürdüğünü" öne sürdü.

"Kolay para kazanacaklarını sanıyorlar. İşte bu yüzden hepsi ülkemizden faydalandı," dedi.

"Amerikan şirketlerini hedef almalarından hoşlanmıyorum; çünkü esasen sözünü ettiğiniz bizim büyük Amerikan şirketlerimiz — bu şirketleri sevsek de sevmesek de bunlar Amerikan şirketleri ve dünyanın en önde gelen şirketleri. Bunu İngiltere yaptı, bir iki ülke daha yaptı," diye konuştu.

Misilleme amaçlı gümrük vergisinin ne kadar yüksek olacağı sorulduğunda Trump, bunun, söz konusu vergiden "elde ettiklerinden daha fazla" olacağını söyledi.

"Yapacağımız şey, onların getirdiği yüke eşit ya da ondan daha yüksek bir yük getiren bir vergi koyarak karşılık vermek," diye açıkladı.

Benzer vergiler başka nerede uygulanıyor?

Avrupa'da da dijital hizmet vergisi (DST) uygulayan çok sayıda ülke var. Fransa, İspanya, İtalya, Avusturya, Danimarka, Macaristan, Polonya ve Portekiz böyle vergiler getirdi.

Avrupa Birliği dışında ise İsviçre ve Türkiye de benzer vergiler uyguluyor.

Pek çok dijital hizmet vergisi ağırlıklı olarak çevrimiçi reklamcılığa uygulanırken, İngiltere'nin DST'si sosyal medya platformlarını, internet arama motorlarını ve çevrim içi pazar yerlerini hedef alıyor.

Avrupa Birliği'nin, dijital pazarda adil rekabeti sağlamak ve rekabete aykırı uygulamaları engellemek amacıyla en büyük şirketleri düzenleyen bir Dijital Pazarlar Yasası da bulunuyor.

Trump, ağustos ayında kendi sosyal medya platformunda, "muhteşem Amerikan teknoloji şirketlerimize saldıran ülkelere karşı duracağını" yazdı.

"Dijital vergiler, dijital hizmet mevzuatı ve dijital pazar düzenlemelerinin tamamı, Amerikan teknolojisine zarar vermek ya da ona karşı ayrımcılık yapmak üzere tasarlandı. Bu sona ermeli," diye ekledi ve bunlar kaldırılmadığı sürece ciddi gümrük vergileri uygulanacağı uyarısında bulundu.