Güneş ışığının yalnızca %0,00032’sini geçiren özel onaylı filtreler, yüzyılda bir görülen bu olayı izleyenlerin kalıcı retina hasarı yaşamasını önlüyor.
İber Yarımadası'nın üzerinden geçecek güneş tutulması için 12 Ağustos tarihini aklınıza yazın. Bu tarihi referans alırsanız, bu yüzyılda bir kez yaşanacak olayı güvenle izlemek için kullanılması gereken özel gözlüklerin ISO numarasını hatırlamak kolay olacaktır: 12312-2015.
Bu gözlükler olmadan ultraviyole ışınım bir yandan gözdeki ışık alıcı hücrelere (koniler ve çubuklar) zarar verirken, kızılötesi enerji retinada doğrudan ısıl etkiye yol açarak güneş retinopatisine neden olur. Belirtiler hemen ortaya çıkmayabilir; bulanık görme, en yüksek görme keskinliğine sahip noktada lekeler ya da skotomlar, metamorfopsi (şekillerin bozularak algılanması) ve ışığa daha düşük tolerans ya da baş ağrısına yol açabilen fotofobi görülebilir.
Güneş tutulmasının tam evresi İspanya üzerindeki güzergâhı boyunca hiçbir noktada bir dakika 48 saniyeyi aşmayacak - toplamlık çizgisine ne kadar yakın olunursa, bu olağanüstü an o kadar uzun sürecek. İşte sadece o çok kısa anda şanslı gözlemciler onaylı gözlüklerini çıkarabilecek.
ISO 12312-2 standardı yalnızca Güneş'e, astronomların ifadesiyle fotosfereye, yani Güneş'in parlak yüzeyine doğrudan bakmak için tasarlanmış bazı ürünlere uygulanıyor. Bu gözlükler, görülebilir güneş ışığının %0,00032'sinden fazlasının geçmesine izin vermediklerini garanti ediyor. Bilim Bakanlığı, “Güneşe bakmadan önce gözlükler takılmalı, birkaç saniye kısa sürelerle bakılıp sonra baş aşağı çevrilmeli ve tutulma her seferinde aralıklarla izlenmelidir” diye açıklıyor. Gözünüzü Güneş’ten ayırmadan önce gözlükleri çıkarmamanız gerekiyor.
Standart yalnızca numara veya odak ayarı bulunmayan gözlüklere uygulanıyor. Bu, doğrudan Güneş’e bakmak için güvenli kabul edilen miktardan yüzlerce, hatta binlerce kat fazla ışık geçiren sıradan güneş gözlüklerini (ISO 12312-1) kapsamadığı gibi, teleskop veya dürbün gibi cihazlar için tasarlanmış güneş filtreleri için de geçerli değil. Aynı şekilde, kamera lensleri, dürbünler veya teleskoplar gibi optik cihazların açıklığına (ön kısmına) takılmak üzere üretilmiş güneş filtreleri de bu standardın kapsamında değil.
Aranan başlıca özellikler, retinamıza ulaşan ultraviyole, görünür ve kızılötesi dalga boylarında geçirgenlik (geçirilen ışığın, gelen ışığa oranı), geçirgenliğin homojenliği ve uygun malzeme kalitesi. Tutulma Üçlüsü Bilimsel ve Danışma Komisyonu, Avrupa Birliği’nde satıldıkları takdirde bu gözlüklerin ayrıca CE işareti taşıması gerektiğini hatırlatıyor.
Bakanlık ve ONCE, bu vakfın stantlarında ve araştırma merkezleri, bilim müzeleri ile diğer kamu kurumlarında iki milyon onaylı güneş gözlüğünü ücretsiz dağıtacak. Çeşitli özerk bölgeler de astronomik olayı izlemek için ayrılan noktalarda onaylı ekipman dağıtacak. Ücretsiz gözlük alabileceğiniz yerlerin listesini burada bulabilirsiniz (kaynak İspanyolca).