Uzun yıllardır Mars kolonileri ve dev Starship roketleriyle anılan SpaceX'in kısa ve orta vadeli büyüme planlarında artık roketlerden çok uydu interneti, yapay zekâ altyapısı ve veri merkezleri öne çıkıyor.
Elon Musk'ın uzay şirketi SpaceX, halka arzının ardından ilk kez kamuoyuna açık bir finansal sonuç toplantısı düzenledi. Toplantı, şirketin geleceğine ilişkin önemli bir strateji değişikliğini de gözler önüne seriyor. Uzun yıllardır Mars kolonileri ve dev Starship roketleriyle anılan SpaceX'in kısa ve orta vadeli büyüme planlarında artık roketlerden çok uydu interneti, yapay zekâ altyapısı ve veri merkezleri öne çıkıyor.
REKLAM
REKLAM
Şirket bugüne kadar hiç yıllık kâr açıklamamıştı. Ancak haziran ayında gerçekleşen rekor halka arz sonrası yatırımcılara büyüme vaatlerini somut gelirlerle desteklemek zorunda kaldı. Bu nedenle SpaceX yönetiminin sunumunda en fazla zamanı Starlink uydu ağı, yapay zekâ hizmetleri ve bunları destekleyen bilgi işlem altyapısı aldı. Starship ve Falcon roketleri ise geçmiş yıllara kıyasla epey sınırlı biçimde gündeme geldi.
Mars hedefi sürüyor, ancak öncelik gelir getiren işlerde
Toplantıda Elon Musk yine uzun vadeli ve iddialı vizyonunu korudu. Ay yüzeyine dev bir fırlatma rampası kurulmasından, uzay ekonomisinin trilyonlarca dolarlık büyüklüğe ulaşmasına kadar birçok hedef sıraladı.
Musk, Starship ve Falcon programlarının önemini koruduğunu, uzun vadede SpaceX'in yılda 10 milyon ton yükü yörüngeye taşımayı hedeflediğini söyledi. Bugünse bu rakam yaklaşık 2 bin 500 ton. Ancak bu hedef için herhangi bir takvim paylaşılmadı.
Bunun yerine şirket, yatırımcılara en büyük gelir potansiyelinin Starlink ve yapay zekâ operasyonlarından geleceğini anlattı.
Starlink artık SpaceX'in para kazanan tek işi
Finansal verilere göre, SpaceX'in en kârlı işi Starlink uydu internet hizmeti.
Şirketin toplam yıllık geliri yaklaşık 7,8 milyar dolar seviyesinde; havacılık ve yapay zekâ birimleri ise hâlâ zarar ediyor. Buna karşılık Starlink operasyonları bu yıl yaklaşık 1,66 milyar dolar faaliyet kârı elde etti.
Bu büyümenin arkasında hem bireysel kullanıcı sayısındaki artış hem de kurumsal ve kamu müşterilerinden gelen gelirler yer alıyor. Son çeyrekte Starlink'e 1,7 milyondan fazla yeni abone eklendi ve toplam kullanıcı sayısı 12 milyona ulaştı.
SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell, gelecekte kurumsal müşterilerden elde edilen gelirin bireysel abonelikleri bile aşabileceğini düşünüyor. Havayollarıyla yapılan yeni internet anlaşmaları da bu stratejinin ilk örnekleri arasında gösteriliyor.
Yeni heedef: Mobil operatörlerle doğrudan rekabet
SpaceX'in en dikkat çekici planlarından biri ise "Starlink Mobile" projesi.
Şirket bugüne kadar T-Mobile gibi operatörlerle iş birliği yaparak kapsama alanı olmayan bölgelerde uydu desteği sağlıyordu. Ancak yeni strateji çok daha iddialı.
SpaceX artık kendi mobil hizmetini sunabilmek için gerekli frekans lisanslarını satın alıyor ve doğrudan AT&T, Verizon ve T-Mobile ile rekabet etmeyi planlıyor.
Shotwell'e göre, şirket yalnızca uydularla değil, küçük kara baz istasyonlarıyla desteklenen hibrit bir mobil ağ kuracak. Büyük cep telefonu kuleleri yerine Starlink antenlerinin bulunduğu ev ve işyerlerine küçük baz istasyonları yerleştirilmesi planlanıyor.
Bu sistem sayesinde hem kapsama alanı genişletilecek hem de doğal afetlerde klasik mobil şebekelerin yaşadığı kesintilerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Shotwell, ABD'nin üç büyük mobil operatörünün yıllık yaklaşık 600 milyar dolarlık gelir elde ettiğini hatırlatarak, "Hizmetimizin daha iyi olacağını düşünüyoruz. Bu nedenle müşterilerinin önemli bir bölümünü kazanabileceğimizi öngörüyorum," dedi.
Yeni nesil Starlink Mobile uydularının gelecek yıldan itibaren fırlatılması ve ilk hizmetlerin yıl sonuna doğru başlaması planlanıyor.
Rekabet kolay olmayacak
Öte yandan, SpaceX'in mobil pazara girişi önemli teknik zorluklar içeriyor.
Şirketin satın aldığı EchoStar frekansları toplamda 65 MHz bant genişliği sağlıyor. Buna karşılık ABD'deki büyük mobil operatörlerin kullanımında yaklaşık 1100 MHz lisanslı spektrum var.
Telekom analistleri, mevcut kapasiteyle ülke çapında tamamen bağımsız bir mobil operatör olmanın zor olduğunu belirtiyor. Ayrıca SpaceX'in şehirlerde yeterli kapasite sağlayabilmesi için gelecekte yeni frekans ihalelerine katılması veya başka şirketleri satın alması gerekebileceği değerlendiriliyor.
Yapay zekâ ikinci büyük büyüme alanı
SpaceX'in ikinci büyük yatırımı ise yapay zekâ.
Musk, şirketin rakiplerinden daha hızlı şekilde dev veri merkezleri kurduğunu ve bu altyapının artık başka şirketlere de bilgi işlem gücü sağladığını söyledi.
Şirket bu yıl sonunda 2 gigawatt'ın üzerinde yapay zekâ işlem kapasitesine ulaşmayı hedefliyor. Musk, önümüzdeki dönemde bu kapasitenin çok daha hızlı büyüyeceğini ve Grok yapay zekâ modellerinin geliştirme hızının önemli ölçüde artacağını ifade etti. Grok 5 modelinin de bu yıl içinde yayımlanmasının planlandığını açıkladı.
Ancak yapay zekâ tarafı henüz kârlı değil.
Yılın ilk yarısında yapay zekâ operasyonları 3,38 milyar dolar gelir üretmesine rağmen yaklaşık 1,26 milyar dolar zarar etti. Bu zarar, Starlink'in elde ettiği yıllık kârın büyük bölümünü tek başına eritiyor.
Şirket buna rağmen yapay zekâ yatırımlarını artırmayı sürdürüyor. Musk, gelecekte tüm yapay zekâ altyapısının Nvidia donanımları üzerine kurulacağını açıkladı.
Yatırımcılar endişeli: Hisseler çakıldı
SpaceX'in yapay zekâ harcamaları yatırımcıların da dikkatini çekti.
Şirketin sermaye yatırımları yılın ilk yarısında 28,5 milyar dolara ulaştı. Bu rakam geçen yılın aynı döneminin dört katından fazla.
Harcamaların büyük bölümü yapay zekâ veri merkezleri ve bilgi işlem altyapısına yönlendirildi.
Gelirler analist beklentilerini aşmasına rağmen, yatırımcılar özellikle yapay zekâ tarafındaki yüksek harcamalardan endişe duydu. Bunun ardından SpaceX hisseleri bilançonun açıklanmasının ertesi günü yüzde 13'e kadar değer kaybetti.
Trilyon dolarlık hedef
Musk ise toplantıda bu konuda da iddialı tahminlerde bulundu.
Daha önce yıllık 1 trilyon dolar gelir hedefine 2031 yılında ulaşılacağını öngördüğünü hatırlatan Musk, artık bunun 2029 gibi gerçekleşebileceğine inandığını söyledi.